Chung tay ứng phó với thách thức kháng thuốc

Tuần lễ Nhận thức về kháng thuốc thế giới (World AMR Awareness Week - WAAW) diễn ra từ ngày 18-24/11, là hoạt động thường niên do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát động nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động chung tay phòng, chống kháng thuốc trên toàn cầu.

Với phương châm lấy người bệnh làm trung tâm, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh luôn xem quản lý sử dụng kháng sinh và phòng, chống kháng thuốc là ưu tiên chiến lược hàng đầu, gắn liền với sứ mệnh chăm sóc sức khỏe an toàn, hiệu quả và bền vững cho người dân Việt Nam.

Kháng thuốc - mối đe dọa không còn là “tương lai xa”

Kháng thuốc (kháng sinh, kháng virus, kháng nấm, kháng ký sinh trùng) xảy ra khi vi sinh vật biến đổi, làm thuốc mất hoặc giảm hiệu lực điều trị. Theo Đại học Oxford, kháng kháng sinh là nguyên nhân khiến 1,27 triệu người tử vong mỗi năm và con số này có xu hướng tăng nhanh nếu không có hành động quyết liệt.

Tại Việt Nam, tình trạng kháng kháng sinh đang ở mức đáng báo động. Theo số liệu được Bộ Y tế và các chuyên gia cảnh báo, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ kháng thuốc kháng sinh cao trên thế giới. Điều này kéo theo thời gian nằm viện kéo dài, chi phí điều trị tăng, nguy cơ thất bại điều trị và tử vong cao hơn, đe dọa trực tiếp đến thành quả y học và sự phát triển kinh tế – xã hội.

Kháng kháng sinh là quá trình tự nhiên, nhưng đang bị đẩy nhanh bởi các hoạt động của con người. Các nghiên cứu và khuyến cáo từ WHO và nhiều tổ chức quốc tế cho thấy tình trạng kháng kháng sinh đến từ một số nguyên nhân chính sau:

Lạm dụng, dùng sai kháng sinh, dùng khi không thật sự cần thiết, tự ý mua kháng sinh không theo đơn, dùng theo kinh nghiệm truyền miệng.

Không tuân thủ điều trị, ngưng thuốc sớm khi thấy giảm triệu chứng, không uống đúng liều, đúng giờ.

Lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, nông nghiệp.

Kiểm soát nhiễm khuẩn và vệ sinh môi trường chưa tốt.

Thuốc kém chất lượng.

Thiếu chẩn đoán và xét nghiệm phù hợp.

Thiếu các kháng sinh mới dẫn đến “kho vũ khí” điều trị dần bị thu hẹp.

Quản lý, sử dụng kháng sinh có trách nhiệm

Hưởng ứng WAAW 2025 và thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống kháng thuốc, Hệ thống BVĐK Tâm Anh không ngừng củng cố và nâng cấp các chương trình quản lý sử dụng kháng sinh (Antimicrobial Stewardship - AMS) trong toàn hệ thống.

Theo đó, Bệnh viện đã xây dựng và cập nhật phác đồ kháng sinh chuẩn theo các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế và các khuyến cáo từ những hiệp hội y khoa quốc tế, phù hợp dữ liệu vi sinh tại bệnh viện.

Tổ chức các hội thảo với chủ đề “Điều trị nhiễm khuẩn đa kháng: Từ khuyến cáo đến thực hành lâm sàng” để đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế nội viện và ngoại viện BVĐK Tâm Anh TP.HCM gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ thông tin, nâng cao kiến thức cũng như kỹ năng thực hành trong điều trị nhiễm khuẩn đa kháng.

Phát huy vai trò Dược lâm sàng thông qua việc phối hợp chặt chẽ với bác sĩ điều trị, các chuyên khoa Xét nghiệm và Kiểm soát nhiễm khuẩn, từ đó nâng cao chất lượng thẩm định đơn thuốc, lựa chọn phác đồ, tối ưu hóa liều dùng, đường dùng và thời gian điều trị kháng sinh.

Ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát kê đơn và báo cáo sử dụng kháng sinh ưu tiên quản lý xuất phát từ định hướng được Bộ Y tế xác lập trong Quyết định 5631/QĐ-BYT (31/12/2020) về Hướng dẫn thực hiện quản lý sử dụng kháng sinh trong bệnh viện, nâng cao hiệu quả điều trị bệnh nhiễm trùng, đảm bảo an toàn, giảm thiểu các biến cố bất lợi cho người bệnh.

Bệnh viện cũng thắt chặt kiểm soát nhiễm khuẩn thông qua việc tuân thủ nghiêm ngặt vệ sinh tay, quy trình vô khuẩn, cách ly, làm sạch, khử khuẩn bề mặt, nhằm hạn chế lan truyền vi khuẩn kháng thuốc trong bệnh viện.

Đặc biệt, BVĐK Tâm Anh là bệnh viện ngoài công lập đầu tiên và cũng là bệnh viện thứ 3 trong hệ thống bệnh viện tại Việt Nam phát triển ứng dụng phần mềm công nghệ quản lý kê đơn thuốc nội trú và ngoại trú: phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn các tương tác thuốc, chống chỉ định thuốc- thuốc, chống chỉ định thuốc – bệnh lý, cảnh báo trùng hoạt chất/dược tính, cảnh báo dị ứng, kiểm soát chỉ định phù hợp, đường dùng, liều dùng thuốc, giám sát lựa chọn thuốc trên phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú dựa trên phân loại mức độ an toàn thuốc theo chuẩn (TGA) Australian Therapeutic Goods Administration và FDA (FDA Pregnancy Categories). Những nỗ lực này góp phần đảm bảo người bệnh được điều trị hiệu quả, đồng thời giảm nguy cơ thúc đẩy kháng kháng sinh trong cộng đồng.

Tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, quy trình cấp phát thuốc cũng được thực hiện một cách chuyên nghiệp, nhanh chóng, người bệnh được tư vấn chi tiết và hướng dẫn cụ thể về cách sử dụng thuốc an toàn./.

PV