Thông qua Nghị quyết về số lượng, cơ cấu, tỷ lệ các ngạch kiểm sát viên

Sáng 12/01, tại Phiên họp thứ 53, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã xem xét thông qua Nghị quyết quy định số lượng, cơ cấu tỷ lệ các ngạch kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân và Viện Kiểm sát quân sự.

Bố trí 380 kiểm sát viên cao cấp cho Viện Kiểm sát nhân dân khu vực

Trình bày Tờ trình Dự thảo Nghị quyết, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng cho biết, việc ban hành Nghị quyết là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân sửa đổi năm 2025 đã thiết lập mô hình hệ thống kiểm sát ba cấp, đồng thời mở rộng mạnh mẽ thẩm quyền cho Viện Kiểm sát nhân dân khu vực và Viện Kiểm sát cấp tỉnh theo việc sắp xếp đơn vị hành chính hai cấp.

Trên cơ sở danh mục vị trí việc làm của ngành Kiểm sát đã được UBTVQH thống nhất và bảo đảm sự tương đồng với hệ thống Tòa án, đặc biệt là việc bố trí các ngạch chức danh tư pháp bậc cao ở cả ba cấp xét xử, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao xác định cần phải điều chỉnh lại cơ cấu kiểm sát viên cho phù hợp với nhiệm vụ và thẩm quyền mới, nhưng không làm tăng tổng biên chế đã được giao là 11.285 kiểm sát viên.

Theo Tờ trình, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề xuất điều chỉnh số lượng kiểm sát viên cao cấp từ 329 người lên 970 người (chiếm 8,6% tổng số lượng kiểm sát viên được giao), bố trí ở cả 3 cấp kiểm sát.

Trong đó, đối với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao sẽ giữ nguyên số lượng kiểm sát viên cao cấp (264 người); theo đó, số lượng kiểm sát viên cao cấp tại Viện Kiểm sát nhân dân tối cao được điều chỉnh là 270 người (gồm 140 kiểm sát viên cao cấp được giao cho Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, 124 kiểm sát viên cao cấp được giao cho Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao trước đây và 6 kiểm sát viên cao cấp đề nghị bổ sung để thực hiện nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ việc dân sự theo Nghị quyết của Quốc hội, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2026).

Đối với Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, số lượng kiểm sát viên cao cấp của 34 Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh cần điều chỉnh là 320 người (gồm 65 kiểm sát viên cao cấp được giao trước đây và 255 kiểm sát viên cao cấp được đề nghị bổ sung).

Đối với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị cần bố trí ngạch kiểm sát viên cao cấp cho lãnh đạo ở các Viện Kiểm sát nhân dân khu vực nhiều án gồm: 355 Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực và 25 Phó Viện trưởng ở 25 Viện Kiểm sát nhân dân khu vực số lượng án lớn, trung bình trên 3.000 vụ/năm. Theo đó, số lượng kiểm sát viên cao cấp cần bố trí cho Viện Kiểm sát nhân dân khu vực là 380 người.

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị giữ nguyên số lượng 4.039 kiểm sát viên trung cấp được giao cho Viện Kiểm sát nhân dân các cấp và bổ sung thêm 727 kiểm sát viên trung cấp (thay vì đề xuất 1.362 kiểm sát viên trung cấp) cho các đồng chí Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực.

Tổng số lượng kiểm sát viên trung cấp cho Viện Kiểm sát nhân dân các cấp cần điều chỉnh là 4.766 người.

Việc bố trí kiểm sát viên cao cấp xuống đến cấp khu vực nhằm đáp ứng yêu cầu thẩm quyền tố tụng gia tăng rất mạnh ở cấp này khi địa hạt tư pháp được mở rộng và nhiều nhiệm vụ mới được giao theo mô hình tổ chức mới.

Với hệ thống Viện Kiểm sát quân sự, trên tổng số 448 kiểm sát viên các ngạch đã được giao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề xuất điều chỉnh cơ cấu theo hướng tăng tỷ lệ kiểm sát viên cao cấp và trung cấp, giảm kiểm sát viên sơ cấp để nâng cao chất lượng đội ngũ.

Theo đó, Viện Kiểm sát quân sự Trung ương có 42 kiểm sát viên, gồm 34 người là kiểm sát viên cao cấp và 8 người là trung cấp; Viện Kiểm sát quân sự quân khu và tương đương có 142 kiểm sát viên, trong đó 26 người là cao cấp và 116 người là trung cấp; Viện Kiểm sát quân sự khu vực có 264 kiểm sát viên, chủ yếu là sơ cấp với 204 người, còn lại 60 người là kiểm sát viên trung cấp.

Làm rõ việc đề xuất tăng gần gấp ba lần số lượng kiểm sát viên cao cấp

Thẩm tra Tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban cơ bản tán thành với phương án tổng thể của Dự thảo Nghị quyết, đặc biệt là việc tăng cường kiểm sát viên cho Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nhằm đáp ứng khối lượng công việc tăng nhanh trong những năm gần đây, việc tiếp nhận toàn bộ thẩm quyền từ Viện Kiểm sát cấp cao sau khi cấp này kết thúc hoạt động, cũng như yêu cầu mới phát sinh từ các luật tố tụng và nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ việc dân sự.

Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cần tiếp tục làm rõ cơ sở của việc đề xuất giữ lại tới 102 trong tổng số 124 kiểm sát viên cao cấp của Viện Kiểm sát cấp cao tại Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, trong khi chỉ chuyển 22 người về cấp dưới.

Đồng thời, làm rõ việc tăng số lượng kiểm sát viên cao cấp trong toàn hệ thống từ 329 lên 970 người, tức gần gấp ba lần; cũng như sự phù hợp của việc tập trung nhiều kiểm sát viên cao cấp ở cấp tối cao trong bối cảnh từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền tố tụng của Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh được mở rộng đáng kể theo các luật tố tụng mới.

Thảo luận tại Phiên họp, đa số các ý kiến bày tỏ sự tán thành cao đối với sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Đây là yêu cầu tất yếu nhằm bảo đảm thực hiện đúng thẩm quyền của UBTVQH theo Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân và kịp thời đáp ứng nhiệm vụ của ngành kiểm sát trong bối cảnh tổ chức bộ máy và thẩm quyền tố tụng đang có những điều chỉnh căn bản.

Các ý kiến cơ bản tán thành việc giữ nguyên tổng số 11.285 kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân và 448 kiểm sát viên của Viện Kiểm sát quân sự, cũng như phương án điều chỉnh cơ cấu, tỷ lệ các ngạch trên cơ sở khối lượng án thực tế và việc tăng thẩm quyền cho Viện Kiểm sát cấp tỉnh, khu vực từ ngày 01/7/2025. Phương án phân bổ này sẽ giúp Viện Kiểm sát nhân dân tối cao thực hiện tốt nhiệm vụ mới tiếp nhận từ cấp cao, đồng thời tăng cường năng lực chuyên môn cho các cấp dưới.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, UBTVQH thống nhất với phương án đã được tiếp thu, giao Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức triển khai và yêu cầu trong thời hạn 3 năm phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các quy định về số lượng, cơ cấu và tỷ lệ các ngạch kiểm sát viên.

UBTVQH đã tiến hành biểu quyết với 100% thành viên có mặt tán thành thông qua Nghị quyết về số lượng, cơ cấu, tỷ lệ các ngạch kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân và Viện Kiểm sát quân sự.

Cũng trong Phiên họp sáng nay, UBTVQH đã thông qua Nghị quyết về chế độ cấp phát và sử dụng trang phục, phù hiệu, cấp hiệu của lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân các cấp, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Cán bộ điều tra và Giấy chứng minh Kiểm sát viên.

Đ. KHOA