Phần Lan: Kiến nghị tăng cường năng lực của Lực lượng Phòng vệ

Phát triển năng lực được quan tâm nhưng vẫn còn khoảng trống

Xuất phát từ tầm quan trọng của công tác phát triển năng lực đối với một tổ chức quốc phòng, NAOF đã thực hiện cuộc kiểm toán xem xét công tác hoạch định và tăng cường năng lực dựa trên Chương trình Phát triển năng lực của FDF. Đây là kế hoạch dài hạn 12 năm, hướng tới mục tiêu bảo đảm sự phát triển cân đối, bền vững và lâu dài của hệ thống quốc phòng Phần Lan.

FDF (gồm Lục quân, Hải quân, Không quân) là lực lượng chiến đấu của nước Cộng hòa Phần Lan, có trách nhiệm bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia. FDF hoạt động dựa trên Hiến pháp, pháp luật, các cam kết chiến lược và công ước quốc tế; chịu sự lãnh đạo của Bộ Quốc phòng và Tổng thống.

Theo NAOF, FDF đã xây dựng 9 chương trình phát triển trong kế hoạch, được cụ thể hóa thành nhiều dự án khác nhau. Cấu trúc tổng thể của các chương trình được thiết kế rõ ràng; công tác điều hành được thực hiện tương đối toàn diện thông qua nhiều quy định nội bộ; đội ngũ nhân sự có trình độ chuyên môn tốt. Theo đánh giá, các quy định rõ ràng, dễ áp dụng trong thực tế và liên tục được rà soát, hoàn thiện; mô hình quy trình hoạch định chiến lược mang tính toàn diện. Tuy nhiên, do phạm vi rộng, mô hình này có phần thiếu linh hoạt trong một số trường hợp.

Cuộc kiểm toán cho thấy, FDF quản lý quy trình tăng cường năng lực thông qua nhiều công cụ khác nhau, góp phần hỗ trợ hiệu quả cho việc thực hiện Chương trình. Công tác giám sát triển khai các chương trình phát triển được thực hiện tương đối toàn diện. Tuy nhiên, một điểm đáng lưu ý là mặc dù các chương trình phát triển năng lực có ý nghĩa rất lớn đối với tài chính công, nhưng trên thực tế, chúng chỉ xuất hiện gián tiếp trong các thỏa thuận thực hiện nhiệm vụ giữa Bộ Quốc phòng và FDF.

Đồng thời, các quy trình hoạch định chiến lược hiện nay của Bộ Quốc phòng và FDF vẫn còn tồn tại sự tách biệt nhất định. Năng lực chưa được phát triển một cách tổng thể; trong một số dự án, việc quản lý trên thực tế chưa đầy đủ. Theo NAOF, mặc dù đã có kế hoạch, song những hạn chế trong công tác quản lý này có thể gây cản trở cho việc xây dựng năng lực toàn diện, đồng thời tiềm ẩn rủi ro lớn đối với tài chính công.

Đối với công tác quản lý dự án, NAOF đánh giá rằng FDF đã tuân thủ đầy đủ các hướng dẫn nội bộ. Các dự án được triển khai có tính chất đa dạng, trong đó nhiều dự án kéo dài trong nhiều năm. Tuy nhiên, trên thực tế, việc đóng dự án không phải lúc nào cũng được thực hiện kịp thời và thường xuyên bị trì hoãn. Trong phạm vi và thời gian kiểm toán, NAOF không thể xác minh đầy đủ việc các dự án có đạt được toàn bộ mục tiêu đề ra và bảo đảm tuân thủ ngân sách hay không; đồng thời ghi nhận thực tế là nhiều dự án tiến triển chậm hơn so với kế hoạch ban đầu.

Một nội dung quan trọng khác được NAOF đặc biệt chú trọng là công tác mua sắm công tại Bộ Tư lệnh Hậu cần trực thuộc FDF. NAOF chỉ ra rằng, năm 2023, hơn 1,9 tỷ euro đã được phân bổ cho hạng mục “Mua sắm trang thiết bị quốc phòng” – khoản chi then chốt phục vụ triển khai Chương trình Phát triển năng lực của FDF. Tuy nhiên, hầu như không có thông tin công khai về Chương trình cũng như quá trình thực hiện, do phần lớn nội dung thuộc phạm vi bảo mật.

NAOF nhấn mạnh, quy trình mua sắm công hiện chưa được vận hành tối ưu; yêu cầu đặt hàng không được chuyển giao đúng kế hoạch; mô hình xử lý yêu cầu còn hạn chế, nội dung thông tin chưa thống nhất. Cuộc kiểm toán cũng ghi nhận các vấn đề liên quan đến năng lực nhân sự của Bộ Tư lệnh Hậu cần. Tình trạng thiếu nhân lực gây chậm trễ trong việc xử lý các yêu cầu đặt hàng, qua đó ảnh hưởng đáng kể đến công tác tăng cường năng lực.

Tăng cường phối hợp để phát triển năng lực bền vững

Từ những phát hiện kiểm toán, NAOF kiến nghị FDF cần chú trọng xây dựng năng lực theo một kế hoạch tổng thể, toàn diện; đồng thời ban hành các hướng dẫn nhằm bảo đảm kế hoạch tài chính được cân đối giữa các khoản mục và chi phí hoạt động. Cùng với đó, FDF cần tiếp tục hoàn thiện quy trình mua sắm công, tăng cường năng lực quản lý, vận hành của Bộ Tư lệnh Hậu cần và nâng cao hiệu quả giám sát các yêu cầu mua sắm.

Về công tác nhân sự, NAOF nhấn mạnh sự cần thiết phải triển khai đầy đủ các mục tiêu của chiến lược nhân sự, bao gồm từng bước giảm tốc độ luân chuyển vị trí công tác của nhân sự; nâng cao chất lượng công tác hướng dẫn, tiếp nhận nhiệm vụ; bảo đảm việc chuyển giao đầy đủ giữa những người đảm nhận nhiệm vụ mới.

Không chỉ dừng lại ở các kiến nghị dành riêng cho FDF, NAOF còn đưa ra các khuyến nghị chung đối với cả FDF và Bộ Quốc phòng Phần Lan. Theo đó, Bộ Quốc phòng cần đưa các chỉ số phản ánh tình hình thực hiện các chương trình phát triển vào thỏa thuận thực hiện nhiệm vụ với FDF. Hai cơ quan được khuyến nghị cần phối hợp chặt chẽ trong các quy trình hoạch định chiến lược; chú trọng thời điểm phù hợp trong công tác lập dự toán thẩm quyền mua sắm; đồng thời bảo đảm các dự án có đủ mức độ sẵn sàng khi đề xuất kế hoạch mua sắm vào dự toán ngân sách.

NAOF dự đoán, quy mô hoạt động mua sắm công và phân bổ ngân sách trong lĩnh vực quốc phòng sẽ tăng đáng kể trong những năm tới. Trong bối cảnh môi trường an ninh đầy biến động và chi tiêu quốc phòng gia tăng, yêu cầu đặt ra đối với FDF là phải đặc biệt chú trọng công tác tăng cường năng lực trong triển khai, phát triển trang thiết bị. Ngoài ra, FDF, Bộ Quốc phòng và Bộ Tài chính cần quan tâm nhiều hơn đến kế hoạch mua sắm công trong các đề xuất ngân sách, nhằm bảo đảm sự cân đối, hiệu quả và bền vững của tài chính công./.

(Theo NAOF và tổng hợp)

THIÊN LAM