Tạo lập khung khổ pháp lý thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2031
Chính trị - Ngày đăng : 07:29, 28/01/2026
Bám sát mục tiêu chiến lược phát triển đất nước
Ngày 27/01, tại Nhà Quốc hội đã diễn ra Tọa đàm định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đồng chủ trì Tọa đàm.
Báo cáo những nội dung cơ bản của Dự thảo Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung cho biết, mục tiêu của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là hoàn thiện hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, công bằng, dân chủ, minh bạch, khả thi, ổn định, tạo lập nền tảng cho hệ thống quản trị hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển các lĩnh vực mới, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc; khơi dậy, phát huy mọi tiềm năng, thế mạnh, nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Theo đó, tạo lập khung khổ pháp lý thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2031; đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển, huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội và đến năm 2045, nước ta có hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế, tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước.
Công tác xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI cần thể chế hóa kịp thời, đúng, đầy đủ các chủ trương, chính sách của Đảng, nhất là Văn kiện Đại hội Đảng XIV và 7 Nghị quyết trụ cột, chuyên đề mới được Bộ Chính trị ban hành trong thời gian gần đây; tiếp tục cụ thể hóa Hiến pháp; tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý để vận hành tối ưu mô hình chính quyền 3 cấp.
Cùng với đó, bám sát mục tiêu chiến lược phát triển đất nước, hoàn thiện hệ thống pháp luật tại Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV, mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; đồng thời, tiếp nối các mục tiêu chiến lược đã được xác lập tại Nghị quyết số 27-NQ/TW và Nghị quyết số 66/2023/QH15…
Việc thực hiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ khóa XV đã đạt được kết quả rất thành công. Đến nay, có 155/156 (99,36%) nhiệm vụ đã hoàn thành. Có 228 luật, pháp lệnh, nghị quyết được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua (tương ứng 122/129 nhiệm vụ). Trên cơ sở đề xuất của Chính phủ và các cơ quan, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành thêm 41 luật, pháp lệnh, nghị quyết, vượt các nhiệm vụ lập pháp được xác định cụ thể tại Đề án.
Để kịp thời thể chế hóa nhiệm vụ trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Dự thảo Đề án đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Bên cạnh đó, Dự thảo đề xuất 9 định hướng lập pháp gắn với 179 nhiệm vụ cần thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, gồm:
Định hướng về xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vận hành tối ưu mô hình chính quyền 03 cấp (28 nhiệm vụ);
Định hướng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (13 nhiệm vụ);
Định hướng về xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính (54 nhiệm vụ);
Định hướng về phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa và con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới (11 nhiệm vụ);
Định hướng về quản lý phát triển xã hội bền vững; bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và chăm lo đời sống Nhân dân (20 nhiệm vụ);
Định hướng về quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu (20 nhiệm vụ);
Định hướng về tăng cường quốc phòng, an ninh; xây dựng quân đội nhân dân, công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh triển khai đồng bộ, sáng tạo hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả (45 nhiệm vụ);
Định hướng về phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc (5 nhiệm vụ);
Định hướng về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật.
Đồng thời, trong quá trình triển khai thực hiện, sẽ tiếp tục xác định bổ sung các nhiệm vụ lập pháp cụ thể.
Dự thảo Đề án cũng đề xuất 7 nhóm giải pháp lớn để thực hiện có hiệu quả, chất lượng định hướng lập pháp trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, đảm bảo gắn kết chặt chẽ với Đề án Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới do Bộ Tư pháp xây dựng, trình Bộ Chính trị thông qua trong thời gian tới.
Làm rõ định hướng hoàn thiện thể chế, pháp luật về phòng, chống lãng phí, tiêu cực
Tại Tọa đàm, các ý kiến cơ bản đồng tình với Dự thảo Đề án và nội dung đề xuất định hướng lập pháp khóa XVI. Đây là một trong những Đề án rất quan trọng, là “kim chỉ nam” cho công tác xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; do đó, quan điểm chỉ đạo của Đề án cần bám sát các văn bản chỉ đạo của Đảng, đặc biệt là Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Liên quan đến định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, bên cạnh 9 định hướng lập pháp như Dự thảo Đề án, các ý kiến đề nghị cần làm rõ hoàn thiện thể chế, pháp luật về phòng, chống lãng phí, tiêu cực thuộc định hướng nào vì đây là nội dung vô cùng quan trọng.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị Dự thảo Đề án cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi, bám sát thực tiễn. Trong đó, cần bổ sung đánh giá đầy đủ về hạn chế của việc ban hành một luật sửa nhiều luật do gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp; cập nhật kịp thời các nghị quyết mới của Bộ Chính trị để xác định rõ định hướng lập pháp theo từng lĩnh vực.
Về định hướng sửa đổi tổng thể Hiến pháp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho rằng cần hết sức thận trọng, chỉ nên đặt vấn đề trên cơ sở tổng kết, đánh giá thực tiễn thi hành Hiến pháp và bám sát kết luận của Tổng Bí thư, tránh xác định trước mục tiêu sửa đổi khi chưa đủ cơ sở.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành cho hay, trên cơ sở các ý kiến tại Tọa đàm, Dự thảo Đề án sẽ được tiếp thu, rà soát hoàn thiện trước khi trình Ban Chỉ đạo Trung ương và Bộ Chính trị theo đúng tiến độ, phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào cuối tháng 6/2026, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong bối cảnh nhiệm kỳ mới.