Kịp thời đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông qua kiểm toán

Chỉ thị nêu rõ: Năm 2026 là năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quốc hội nhiệm kỳ 2025-2030 và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Kiểm toán nhà nước (KTNN) lần thứ VIII nhiệm kỳ 2025-2030; đồng thời là năm đầu toàn hệ thống chính trị vận hành theo mô hình chính quyền 3 cấp.

Đây cũng là năm KTNN thực hiện kiểm toán niên độ ngân sách năm 2025 trong bối cảnh nhiều cơ chế, chính sách, mô hình quản lý có sự thay đổi.

Tập trung kiểm toán các lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Với phương châm hành động “An toàn - Uy tín”, mục tiêu “Chất lượng, chất lượng hơn và chất lượng hơn nữa”, Chỉ thị yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc KTNN tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện nghiêm túc các nội dung trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán; siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong quá trình thực thi nhiệm vụ kiểm toán.

Theo đó, các đơn vị phải bám sát Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Đảng ủy KTNN; Phương án tổ chức kiểm toán năm 2026; các hướng dẫn mục tiêu, trọng yếu, nội dung kiểm toán chủ yếu và đề cương kiểm toán đã được ban hành. Đặc biệt, ưu tiên nguồn lực cho nhiệm vụ trình ý kiến về dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước các cấp; các nhiệm vụ theo yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ và phục vụ các chuyên đề giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm toán, nâng cao chất lượng Báo cáo kiểm toán và các kết luận, kiến nghị kiểm toán góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách, tiền tệ, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tập trung kiểm toán các lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực như đầu tư công, quản lý, sử dụng đất đai, môi trường, tài nguyên, khoáng sản, đầu tư, góp vốn của các doanh nghiệp nhà nước... những vấn đề cấp bách, bức xúc, xã hội và dư luận quan tâm.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh đến yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý và kiểm soát chất lượng các cuộc kiểm toán từ giai đoạn chuẩn bị kiểm toán, tổ chức thực hiện kiểm toán đến lập và phát hành Báo cáo kiểm toán nhằm đảm bảo chất lượng hoạt động kiểm toán, tăng cường tính hiệu lực của kiến nghị kiểm toán, tính minh bạch, sự tin cậy đối với hoạt động kiểm toán, nâng cao uy tín của KTNN.

Các Đoàn kiểm toán, thành viên Đoàn kiểm toán tuân thủ đầy đủ quy định của Luật KTNN, Hệ thống Chuẩn mực KTNN, Quy trình kiểm toán của KTNN, Quy chế Kiểm soát chất lượng kiểm toán, Quy chế tổ chức và hoạt động Đoàn KTNN, Quy tắc ứng xử của Kiểm toán viên nhà nước; tăng cường trách nhiệm của Thủ trưởng các đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán trong kiểm tra, kiểm soát hoạt động kiểm toán.

Thực hiện nghiêm phương án tổ chức kiểm toán

Đơn vị được giao chủ trì thực hiện các chủ đề kiểm toán có liên quan đến phạm vi kiểm toán của đơn vị khác, thủ trưởng đơn vị chủ trì chủ đề kiểm toán phải chủ động trao đổi, phối hợp chặt chẽ với thủ trưởng các đơn vị có liên quan đến phạm vi kiểm toán từ khâu chỉ đạo khảo sát, thu thập thông tin, lập Kế hoạch kiểm toán đến triển khai, tổ chức kiểm toán và thông báo kết quả kiểm toán.

Bên cạnh đó, các đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán phải phối hợp chặt chẽ, thu thập đầy đủ thông tin về tình hình, kế hoạch thanh tra của Thanh tra Chính phủ, thanh tra của cơ quan trung ương và địa phương để xử lý chồng chéo, trùng lặp về nội dung và thời gian trong hoạt động kiểm toán, thanh tra theo yêu cầu tại điểm 2.4 Nghị quyết số 75/2022/QH15 ngày 15/11/2022 của Quốc hội.

Đặc biệt, các đơn vị phải nâng cao trách nhiệm giải trình và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quá trình kiểm toán, trong đó, thực hiện nghiêm quy định tại Thông tư liên tịch số 01/2025/TTLT-| KTNN-VKSNDTC-BCA-BQP ngày 20/01/2025 quy định về phối hợp giữa KTNN, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát trong việc trao đổi, chuyển thông tin và kiến nghị xem xét, khởi tố vụ việc có dấu hiệu tội phạm được phát hiện thông qua hoạt động kiểm toán của KTNN; và các văn bản có liên quan.

Trong quá trình kiểm toán, nếu phát hiện các vi phạm có dấu hiệu tội phạm, vụ việc có dấu hiệu tham nhũng, Thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán phải kịp thời báo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước để chuyển ngay hồ sơ vụ việc cho cơ quan có thẩm quyền điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật, không chờ đến khi kết thúc cuộc kiểm toán.

Chỉ thị cũng quy định rõ các mốc thời gian kết thúc kiểm toán, xét duyệt và phát hành Báo cáo kiểm toán trong năm 2026; yêu cầu rút ngắn thời gian phát hành Báo cáo đối với các cuộc kiểm toán có nội dung đơn giản; đảm bảo cung cấp kịp thời thông tin, số liệu tin cậy phục vụ Hội đồng nhân dân các cấp và hoạt động giám sát của Quốc hội; cũng như công khai báo cáo kiểm toán.

Các đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán khẩn trương ban hành kế hoạch kiểm tra thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán năm; tổ chức kiểm tra thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán kịp thời và báo cáo kết quả thực hiện theo quy định.

“Thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán khẩn trương tổ chức thực hiện phương án tổ chức kiểm toán được duyệt, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ, phổ biến, quán triệt để thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này; chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Tổng Kiểm toán nhà nước nếu để xảy ra vi phạm thuộc thẩm quyền, trách nhiệm quản lý; tổ chức đánh giá, báo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước về việc thực hiện Chỉ thị này khi sơ kết, tổng kết công tác” - Chỉ thị nêu rõ.

N.LỘC