Đầu Xuân, thăm ngôi cổ tự “đệ nhất danh lam Phố Hiến”
Xã hội - Ngày đăng : 15:32, 19/02/2026
(BKTO) - Nằm trong quần thể di tích Phố Hiến, chùa Chuông (Kim Chung Tự) với những dấu ấn cổ kính đã trở thành điểm đến không thể bỏ qua với du khách mỗi dịp Tết đến Xuân về. Những giá trị văn hóa, lịch sử vượt thời gian của ngôi cổ tự được xây dựng vào thế kỷ 15 đã biến di tích trở thành “đệ nhất danh lam” trong không gian văn hóa Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên.
Năm 1992, chùa Chuông đã được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Đây cũng là 1 trong 17 di tích trọng điểm và là ngôi chùa cổ nhất trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến (tỉnh Hưng Yên).
Ngôi chùa nằm trong quần thể di tích Phố Hiến tại khu phố Nhân Dục, phường Hiến Nam, tỉnh Hưng Yên.
Tên gọi chùa Chuông bắt nguồn từ truyền thuyết nơi đây từng có một quả chuông vàng trôi theo dòng nước sông Hồng, phát ra âm thanh linh thiêng khi tới gần vùng đất này. Dân làng vớt lên, xem là điềm lành và lập chùa thờ Phật ngay tại đó - cũng là nguồn gốc tên Kim Chung Tự.
Các hạng mục trong chùa mang đậm dấu ấn kiến trúc, mỹ thuật thời Hậu Lê đan xen thời Nguyễn như: tam quan, nhà tiền, thượng điện, hành lang, nhà thờ Đức vua Thần Nông, nhà Tổ và nhà Mẫu.
Chùa Chuông còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị về mặt mỹ thuật cũng như lịch sử - văn hóa như: hoành phi, câu đối, chuông đồng, khánh đá, tượng Phật La Hán… Đặc biệt, chùa có hệ thống các pho tượng gồm Bát bộ Kim Cương, 18 vị La Hán, 4 bức tượng Bồ Tát... Mỗi pho tượng có một tư thế, dáng vẻ riêng, được chế tác công phu.
Điểm nhấn đặc sắc khác của ngôi chùa là hệ thống "Thập điện Diêm Vương". Đây là triết lý nhân quả của nhà Phật, người ta tin rằng con người sống trên dương thế, khi từ giã cõi đời phải trải qua 10 cửa điện để Diêm Vương xét hỏi công và tội.
Năm 1992, chùa Chuông được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Đến nay, đây cũng là 1 trong 17 di tích trọng điểm và là ngôi chùa cổ nhất trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến.
Năm 2025, chùa Chuông được chọn là địa điểm tôn trí Xá lợi Phật - Bảo vật Quốc gia Ấn Độ. Đây là sự kiện tôn giáo có ý nghĩa quan trọng, góp phần đưa Phật giáo Việt Nam hội nhập với Phật giáo quốc tế, đồng thời, khẳng định chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ta trong việc tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.
Ngoài chùa Chuông, người dân còn đến đền Mẫu, đền Trần trong đêm giao thừa và dịp đầu Xuân.
Chùa Chuông hay Kim Chung Tự được xây dựng vào thế kỷ 15 thời Hậu Lê và nổi tiếng là "phố Hiến đệ nhất danh lam''.Tên gọi Kim Chung Tự tức chùa Chuông vàng bắt nguồn từ một truyền thuyết về trận đại hồng thủy khiến một quả chuông vàng trôi dạt về làng Nhân Dục. Nhiều nơi muốn rước nhưng không nơi nào rước được. Tuy nhiên, các tăng ni tại ngôi chùa nhỏ cùng hương lão và dân làng sau khi làm lễ đã rước chuông thành công. Kiến trúc thời Hậu Lê được hiện diện rõ nét tại chùa Chuông.Chùa Chuông từng là trung tâm sinh hoạt tôn giáo văn hóa lớn của vùng, nơi thương nhân, quan lại và nhân dân thập phương tìm đến cầu an, cầu phúc.Nhiều dấu tích văn hóa, lịch sử còn in đậm tại ngôi cổ tự...Ngôi chùa cổ với kiến trúc đặc sắc, trong đó hình tượng quả chuông màu vàng gắn trên mái ngói tạo nên dấu ấn riêng.Góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng của di tích là quả chuông cổ đúc bằng đồng, trên khắc tên "Kim Chung tự ký".Kiến trúc ngôi cổ tự nhìn từ bên trong...Bên trong chùa, bức phù điêu Thập điện Diêm Vương mô phỏng cảnh Đường Tăng đi lấy kinh, cảnh địa ngục trần gian với ý nghĩa khuyên răn mỗi con người tu nhân tích đức nhiều hơn.Chùa nổi tiếng bởi hệ thống tượng Phật phong phú như Thập Bát La Hán, Thập Điện Diêm Vương cùng bộ Tứ Trấn. Nổi bật nhất là Bát Bộ Kim Cương gồm 18 bức tượng La Hán, 4 bức tượng Bồ Tát chạy dọc hai dãy hành lang. Mỗi pho tượng mang một sắc thái, dáng vẻ khác nhau, được các nghệ nhân đương thời tạo tác công phu, sống động. Đây cũng là dấu ấn điểm nhấn thu hút du khách, người dân khi tới chùa.Năm 2025, Chùa Chuông được chọn là địa điểm tôn trí Xá lợi Phật - Bảo vật Quốc gia Ấn Độ.Với bề dày lịch sử, kiến trúc đẹp cùng hệ thống các pho tượng cổ độc đáo, ngôi chùa không chỉ là điểm đến tâm linh, mà còn là điểm tham quan hấp dẫn với người dân, du khách thập phương, đặc biệt là dịp Tết đến, Xuân về.Hình ảnh một em bé theo bố mẹ không quản ngại xa xôi, trời mưa tìm về dâng hương, vãn cảnh chùa chiều mùng 2 Tết Bính Ngọ 2026.Toàn tỉnh Hưng Yên hiện có 3.716 di tích, trong đó có 6 di tích quốc gia đặc biệt và 10 bảo vật quốc gia. Nhiều điểm đến tiêu biểu đã trở thành dấu ấn của du lịch địa phương, nổi bật là chùa Chuông, đền Mẫu, đền Trần... Hiện nay, tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ di sản tư liệu văn bia Phố Hiến trình UNESCO xem xét ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Mới đây, tỉnh Hưng Yên vừa khởi công dự án xây dựng tuyến đường kết nối di sản văn hóa, du lịch và phát triển kinh tế dọc sông Hồng. Dự án mở ra không gian phát triển mới, hình thành các khu đô thị, dịch vụ và du lịch dọc tuyến đường di sản. Hưng Yên sẽ có thêm nền tảng để phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng, đưa những câu chuyện di sản của vùng thương cảng cổ lan tỏa mạnh mẽ. Thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung đẩy mạnh khai thác giá trị các di sản văn hóa phục vụ phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa.
