Vươn tầm hội nhập, khẳng định vị thế Kiểm toán nhà nước
Kiểm toán - Ngày đăng : 08:06, 23/02/2026
Tăng “lực”, tạo “thế” trong tiến trình hội nhập
Kế hoạch thực hiện Chiến lược phát triển KTNN về hội nhập và hợp tác quốc tế đến năm 2030 xác định hội nhập chuyên môn là trụ cột xuyên suốt, mang tính chiến lược lâu dài nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực nội tại và khẳng định uy tín chuyên môn của KTNN Việt Nam trong khu vực và trên thế giới. Quán triệt sâu sắc định hướng đó, ngay từ những ngày đầu thành lập, lãnh đạo KTNN đã chủ động thiết lập và mở rộng quan hệ hợp tác song phương với các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI), đồng thời trở thành thành viên chính thức, có trách nhiệm của các tổ chức kiểm toán công quốc tế và khu vực. Qua đó, KTNN đã tranh thủ hiệu quả các nguồn lực, tri thức và kinh nghiệm tiên tiến, từng bước chuyển hóa thành năng lực thể chế, năng lực tổ chức và chất lượng hoạt động, bảo đảm hài hòa giữa tăng “lực” nội tại và tạo “thế” đối ngoại cho Ngành.
Một trong những dấu mốc quan trọng là việc KTNN Việt Nam lần đầu tiên được tín nhiệm bầu giữ cương vị Chủ tịch Tổ chức Các cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI) nhiệm kỳ 2018-2021. Đây không chỉ là sự ghi nhận của cộng đồng kiểm toán khu vực đối với những đóng góp tích cực, trách nhiệm và bền bỉ của KTNN Việt Nam, mà còn phản ánh niềm tin vào tầm nhìn, năng lực chủ trì, điều phối và tư duy phát triển của KTNN trong việc thúc đẩy xây dựng ASOSAI chuyên nghiệp, sáng tạo, bao trùm, thích ứng và hướng tới phát triển bền vững. Trên nền tảng đó, hội nhập quốc tế tiếp tục được Đảng bộ KTNN xác định là một trong những nội dung trọng tâm trong phương châm hành động nhiệm kỳ 2020-2025 - nhiệm kỳ ghi dấu ấn đậm nét về bản lĩnh và chiều sâu đối ngoại của Ngành.
Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 gây gián đoạn toàn cầu, năm 2021, KTNN Việt Nam vẫn tổ chức thành công Đại hội ASOSAI lần thứ 15 theo hình thức trực tuyến, hoàn thành xuất sắc vai trò Chủ tịch ASOSAI và thực hiện chuyển giao trách nhiệm cho KTNN Thái Lan. Thành công này không chỉ thể hiện năng lực điều phối, khả năng thích ứng linh hoạt và bản lĩnh hội nhập của KTNN, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy và phương thức hợp tác quốc tế - từ duy trì hiện diện sang chủ động dẫn dắt, từ thích ứng tình thế sang kiến tạo chuẩn mực.
Phát huy thành quả đó, KTNN tiếp tục khẳng định vị thế tại các diễn đàn quốc tế khi hoàn thành trách nhiệm thành viên Ban Điều hành ASOSAI trong ba nhiệm kỳ liên tiếp giai đoạn 2015-2024 và ứng cử thành công vị trí thành viên Ủy ban Kiểm toán ASOSAI nhiệm kỳ 2024-2027. Cùng với đó, KTNN đã đăng cai tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo quốc tế quan trọng trong khuôn khổ INTOSAI, ASOSAI và ASEANSAI, tập trung vào các vấn đề lớn, mới nổi như ứng phó với dịch bệnh và rủi ro toàn cầu, tăng cường quản trị tốt và phòng, chống tham nhũng, quản trị dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong hoạt động kiểm toán.
Giai đoạn 2020-2025 cũng ghi dấu bước phát triển về chiều sâu trong hợp tác song phương, với việc triển khai hiệu quả gần 30 thỏa thuận hợp tác, duy trì và mở rộng quan hệ với khoảng 60 SAI, tổ chức quốc tế, tổ chức nghề nghiệp và đối tác phát triển trên toàn thế giới. Song song với đó, lãnh đạo KTNN đặc biệt chú trọng công tác tiếp thu, chuyển hóa tri thức quốc tế phục vụ xây dựng thể chế, tổ chức và hoạt động, với hàng chục nghìn trang tài liệu về thông lệ và kinh nghiệm quốc tế được phổ biến, làm cơ sở ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng như: Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước (năm 2023); bổ sung, hoàn thiện hệ thống 43 chuẩn mực kiểm toán nhà nước (năm 2024)… Những nỗ lực này đã góp phần thiết thực nâng cao chất lượng hoạt động, củng cố nền tảng pháp lý và tăng cường năng lực quản trị của KTNN.
Dấu ấn hợp tác quốc tế trong năm 2025
Năm 2025 - năm cuối nhiệm kỳ 2020-2025 - đánh dấu bước phát triển rõ nét của hoạt động hợp tác quốc tế của KTNN theo hướng chủ động, thực chất và đi vào chiều sâu. Trên nền tảng định hướng nhất quán của Đảng và Nhà nước, KTNN đã triển khai đồng bộ các hoạt động hợp tác song phương, đa phương và quản trị hội nhập, qua đó nâng cao năng lực nội tại, đồng thời khẳng định vai trò và vị thế của một cơ quan kiểm toán tối cao có trách nhiệm trong cộng đồng khu vực và quốc tế.
Trên bình diện song phương, KTNN kiên định củng cố, làm sâu sắc các mối quan hệ truyền thống, đồng thời chủ động, có chọn lọc mở rộng quan hệ với các đối tác mới phù hợp với ưu tiên phát triển Ngành. Trên cơ sở tổng kết, đánh giá hiệu quả các thỏa thuận đã ký kết, KTNN rà soát, xác định đối tác trọng tâm có uy tín, thế mạnh chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn; đồng thời đề xuất đa dạng hóa các hình thức hợp tác theo hướng thực chất, hiệu quả, bền vững, gắn chặt với nhu cầu nâng cao năng lực kiểm toán, phát triển nguồn nhân lực và ứng dụng thông lệ tốt.
Trong khuôn khổ đa phương, KTNN kịp thời ban hành và triển khai Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ thành viên Ủy ban Kiểm toán ASOSAI nhiệm kỳ 2024-2027, tham gia thực chất vào các cơ chế quản trị then chốt của tổ chức khu vực. Đặc biệt, trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Kế hoạch chiến lược ASEANSAI, KTNN thể hiện rõ vai trò dẫn dắt khi Kế hoạch chiến lược ASEANSAI giai đoạn 2026-2029 do KTNN chủ trì xây dựng đã được Đại hội ASEANSAI lần thứ 8 thông qua, với những định hướng dài hạn về đổi mới công nghệ, phát triển bền vững, tăng cường hợp tác xuyên biên giới và nâng cao năng lực quản trị. Thành công này phản ánh sự đồng thuận cao của các SAI trong khu vực, đồng thời khẳng định uy tín và dấu ấn của KTNN trong việc định hình chương trình nghị sự kiểm toán công khu vực trong bối cảnh chuyển đổi số và nhiều thách thức toàn cầu.
Cùng với đó, hơn 230 lượt cán bộ lãnh đạo và chuyên môn của KTNN đã tham gia tích cực các cuộc họp cấp cao, khóa đào tạo và hội thảo chuyên môn trong khuôn khổ các diễn đàn song phương, đa phương - đặc biệt là các Ủy ban, Nhóm công tác của INTOSAI, ASOSAI và ASEANSAI (trực tiếp và trực tuyến). Trọng tâm trao đổi tập trung vào các lĩnh vực then chốt như phòng, chống tham nhũng, lãng phí và ngăn ngừa xung đột lợi ích; bảo đảm an ninh lương thực; phát triển kinh tế biển xanh; chuyển đổi số; ứng dụng phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo tạo sinh và các công nghệ mới trong kiểm toán. Đồng thời, công tác lan tỏa tri thức tiếp tục được đẩy mạnh thông qua các tọa đàm chuyên môn và phổ biến khối lượng lớn tài liệu chuyên sâu về kiểm toán môi trường, kiểm toán công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu và kiểm toán phòng, chống tham nhũng, lãng phí, qua đó trực tiếp nâng cao chất lượng hoạt động và năng lực thích ứng của KTNN.
Những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy hoạt động hợp tác quốc tế của KTNN không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quan hệ, mà đã chuyển sang giai đoạn đóng góp, dẫn dắt và tham gia định hình các khuôn khổ hợp tác khu vực, trở thành kênh quan trọng hỗ trợ hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả hoạt động và củng cố vai trò của KTNN trong nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch và bền vững.
Nâng tầm vị thế trong giai đoạn mới
Trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, Đảng ta xác định hội nhập quốc tế là chiến lược trọng yếu nhằm củng cố vị thế chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh quốc gia và nâng cao ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế. Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới” là quyết sách mang tính đột phá, đánh dấu bước chuyển có ý nghĩa lịch sử: Từ tiếp nhận sang chủ động đóng góp; từ hội nhập sâu rộng sang hội nhập đầy đủ; từ vị thế quốc gia đi sau sang vươn lên, tiên phong trong những lĩnh vực mới.
Triển khai Nghị quyết, Đảng ủy KTNN đã ban hành Kế hoạch số 340-KH/ĐU, xác định trọng tâm đẩy mạnh hợp tác song phương với các SAI - đặc biệt là các nước đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam - đồng thời chủ động đề xuất sáng kiến và đảm nhận các trọng trách quốc tế nhằm góp phần định hình thể chế đa phương.
Bám sát định hướng đó, năm 2026 - năm khởi đầu nhiệm kỳ mới - hoạt động hợp tác song phương của KTNN được triển khai theo hướng chọn lọc, gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của Ngành. Phát huy thế mạnh của các SAI uy tín, KTNN đẩy mạnh các hình thức hợp tác thực chất như trao đổi chuyên gia, đào tạo kiểm toán viên, tổ chức hội thảo chung, kiểm toán phối hợp, đánh giá chéo và biệt phái cán bộ, qua đó tiếp thu kinh nghiệm quốc tế một cách thiết thực, hiệu quả hơn. Đồng thời, KTNN chủ động mở rộng hợp tác với các SAI nòng cốt trong INTOSAI và ASOSAI, tham gia sâu vào các Nhóm công tác chuyên môn, ưu tiên các lĩnh vực chuyển đổi số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và quản trị công hiện đại. Từ “hội nhập để theo kịp” sang “hội nhập để cùng kiến tạo”, KTNN khẳng định tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh và khát vọng vươn xa, xây dựng cơ quan kiểm toán công hiện đại, minh bạch, uy tín và có tiếng nói ngày càng quan trọng trong cộng đồng kiểm toán thế giới.
Một mùa Xuân mới đã về, mang theo nhịp chuyển mình mạnh mẽ của đất nước trên hành trình hội nhập. Trong dòng chảy ấy, KTNN Việt Nam sẵn sàng bước vào chặng đường phát triển mới với tâm thế chủ động hơn, trách nhiệm hơn, góp phần kiến tạo nền kiểm toán công hiện đại, minh bạch, bền vững, tiệm cận thông lệ quốc tế và lan tỏa bản sắc Việt Nam ra thế giới./
KTNN Việt Nam sẵn sàng bước vào chặng đường phát triển mới với tâm thế chủ động hơn, trách nhiệm hơn, góp phần kiến tạo nền kiểm toán công hiện đại, minh bạch, bền vững, tiệm cận thông lệ quốc tế và lan tỏa bản sắc Việt Nam ra thế giới.