Khẳng định vai trò "cơ quan tham mưu chiến lược" về khoa học xã hội và nhân văn

Khoa học xã hội là kim chỉ nam cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước

Tại cuộc làm việc, các đại biểu đã tập trung báo cáo, thảo luận về các kết quả đạt được của Viện và các đơn vị thành viên trong thời gian qua trên các lĩnh vực; các nhiệm vụ, giải pháp triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về lĩnh vực khoa học và công nghệ; tình hình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phát biểu tại cuộc làm việc, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lời chúc mừng năm mới tốt đẹp nhất, đồng thời trân trọng cảm ơn, ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nhà khoa học Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong suốt hơn 7 thập kỷ qua.

Dành nhiều thời gian phân tích về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của khoa học xã hội, Thủ tướng khẳng định, khoa học xã hội không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu học thuật quan trọng, mà còn là nền tảng tư duy, là kim chỉ nam cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển mọi mặt của đất nước.

Thủ tướng khẳng định Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là trung tâm nghiên cứu chiến lược hàng đầu của Đảng và Nhà nước về khoa học xã hội, lực lượng nòng cốt nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước, đồng thời góp phần quan trọng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, con người và trí tuệ Việt Nam.

Viện chính là "cơ quan tham mưu chiến lược" của Đảng, Nhà nước về khoa học xã hội và nhân văn, xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa - nơi kết tinh trí tuệ của nhiều thế hệ nhà khoa học, trung tâm luận giải những vấn đề lớn của đất nước, khơi mở tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận để giải quyết vấn đề thực tiễn.

Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian tới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cần phát triển đột phá, khẳng định vai trò "cơ quan tham mưu chiến lược" của Đảng, Nhà nước về khoa học xã hội và nhân văn với phương châm 24 chữ: "Lý luận phát triển - Bản sắc giữ gìn - Truyền thống phát huy - Tinh hoa hấp thụ - Phản biện sắc sảo - Kiến tạo tương lai".

8 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu, thứ nhất, tập trung cao độ triển khai quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả, phân công "6 rõ" và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Thứ hai, nâng cao chất lượng nghiên cứu cơ bản gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới. Chủ động, tích cực tham gia nghiên cứu tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng và phát triển đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Tiên phong trong nghiên cứu, luận giải, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng; về con đường và mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa phù hợp với điều kiện Việt Nam, về xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; chủ động đấu tranh phản bác các luận điểm sai trái, xuyên tạc, thù địch.

Thứ ba, nâng cao chất lượng, hiệu quả tư vấn chính sách, đóng góp thiết thực cho lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng, Nhà nước, Chính phủ trên tinh thần "Tư vấn kịp thời - Phân tích sâu sắc - Dự báo chính xác - Kiến nghị khả thi và thiết thực".

Thứ tư, đẩy mạnh đào tạo nhân lực trình độ cao về khoa học xã hội, đáp ứng nhu cầu đất nước trong tình hình mới; quá trình đào tạo cũng là quá trình tạo động lực, truyền cảm hứng cho người học.

Thứ năm, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế; thúc đẩy hiệu quả hợp tác 3 nhà: Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp; với tinh thần hội tụ trí tuệ, lan tỏa lợi ích; đoàn kết để có sức mạnh, hợp tác để có lợi ích và đối thoại để tăng cường lòng tin.

Thứ sáu, tiên phong, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động nghiên cứu và quản lý, trong chuyển đổi xanh; góp phần thay đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế.

Thứ bảy, hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật gắn với đổi mới mô hình quản trị. Khẩn trương quy hoạch hoàn thiện các tòa nhà, trụ sở làm việc, đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ nghiên cứu chuyên sâu.

Thứ tám, phát triển đội ngũ cán bộ khoa học ngang tầm nhiệm vụ, xây dựng tập thể trong sạch, vững mạnh toàn diện. Tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy bảo đảm "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả" phù hợp với tình hình mới. Tập trung xây dựng trình cấp có thẩm quyền và triển khai các đề án về tăng cường năng lực, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, viên chức của Viện.

Để tạo điều kiện cho Viện phát triển, Chính phủ, các bộ, ngành sẽ rà soát cơ chế, chính sách, trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cao hơn nữa về hoạt động, khai thác nguồn lực và phát triển đội ngũ nhân lực. Về các kiến nghị, Chính phủ, các bộ, ngành sẽ giải quyết ngay theo thẩm quyền và đề xuất cấp có thẩm quyền nếu vượt thẩm quyền.

Thủ tướng giao Bộ Nội vụ phối hợp với Viện về cơ chế thu hút, tuyển dụng, đãi ngộ nhân lực chất lượng cao. Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tư pháp tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển khoa học xã hội và nhân văn theo hướng tự chủ, gắn với trách nhiệm giải trình; cơ chế đặt hàng, khoán theo sản phẩm, cơ chế hợp tác công tư... Bộ Tài chính bố trí nguồn lực tương xứng, tạo điều kiện để Viện đầu tư vào nghiên cứu chất lượng cao, cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Thanh tra Chính phủ nghiên cứu, hỗ trợ Viện tháo gỡ các tồn đọng kéo dài nhiều năm vượt quá khả năng tự khắc phục./.

HỒNG NHUNG