Bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031: Khởi đầu vững chắc cho nhiệm kỳ mới

Đổi mới, linh hoạt trong triển khai công tác bầu cử

Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. So với các nhiệm kỳ trước, kỳ bầu cử năm nay có nhiều đổi mới quan trọng, thể hiện tư duy tổ chức linh hoạt, phương thức triển khai hiện đại và yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đại biểu, đáp ứng đòi hỏi phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, ấn định ngày bầu cử vào 15/3/2026, sớm hơn khoảng 2 tháng so với thông lệ. Việc tổ chức bầu cử sớm giúp rút ngắn khoảng thời gian giữa Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội, HĐND khóa mới; qua đó kiện toàn sớm bộ máy lãnh đạo, bảo đảm sự đồng bộ và thông suốt trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Các cấp ủy nhiệm kỳ mới cũng có điều kiện kịp thời triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và điều hành phát triển kinh tế - xã hội.

Thời gian thực hiện các bước trong quy trình bầu cử được rút ngắn đáng kể. Từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử giảm từ 70 ngày xuống còn 42 ngày. Các mốc hiệp thương, công bố danh sách người ứng cử, giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng được điều chỉnh phù hợp, bảo đảm chặt chẽ nhưng linh hoạt, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Cuộc bầu cử nhiệm kỳ 2026-2031 cũng là lần đầu tiên thực hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Theo quy định mới, hội nghị tiếp xúc cử tri có thể được tổ chức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức, bảo đảm các điều kiện về kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng. Quy định này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cử tri tiếp cận thông tin, tham gia trao đổi, giám sát và thể hiện ý kiến đối với người ứng cử.

Một điểm mới đáng chú ý là việc ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin trong tổ chức bầu cử, từ quản lý danh sách cử tri, in thẻ cử tri, theo dõi tiến độ triển khai đến tổng hợp và báo cáo kết quả bầu cử. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Tạ Thị Yên cho biết: “Cử tri chỉ cần mở ứng dụng VNeID có thể xem đầy đủ thông tin của ứng cử viên nơi mình sinh sống mà không phải tìm kiếm như trước đây. Dự kiến cứ 2 tiếng một lần, các tổ bầu cử sẽ cập nhật số cử tri đi bầu trên hệ thống... Việc ứng dụng công nghệ góp phần nâng cao tính chính xác, kịp thời, đồng thời giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác bầu cử ở cơ sở...”.

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, đến thời điểm này, các địa phương cơ bản đã chuẩn bị đầy đủ điều kiện vật chất, kỹ thuật phục vụ bầu cử theo đúng tiến độ; đồng thời tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện nhằm bảo đảm ngày bầu cử được tổ chức trang trọng, an toàn, tiết kiệm và đúng quy định.

Chất lượng đại biểu - “chìa khóa” cho kỷ nguyên vươn mình

Cùng với việc chuẩn bị các điều kiện để cuộc bầu cử diễn ra thành công, công tác nhân sự được đặc biệt coi trọng. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, nếu Quốc hội khóa XIV tập trung hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, khóa XV phải ứng phó với đại dịch và những biến động toàn cầu chưa từng có, thì khóa XVI đứng trước yêu cầu nâng tầm năng lực lập pháp, giám sát và quyết sách trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững hơn. Điều đó đòi hỏi mỗi đại biểu không chỉ có bản lĩnh chính trị vững vàng, mà còn phải có trí tuệ, tư duy đổi mới, khát vọng cống hiến, khả năng phản biện độc lập và trách nhiệm giải trình cao trước nhân dân.

Vì vậy, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia nhiều lần nhấn mạnh, công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử phải được tiến hành dân chủ, công khai, minh bạch, bảo đảm đúng tiêu chuẩn, cơ cấu, thành phần theo quy định; coi trọng chất lượng, uy tín và sự gắn bó với nhân dân; tăng cường đại biểu có chuyên môn sâu về kinh tế số, chuyển đổi số, quản trị công hiện đại, pháp luật, tài chính, ngân sách... Đặc biệt, cần rà soát kỹ lưỡng hồ sơ, tăng cường công khai thông tin ứng cử viên trên nền tảng số; phát huy vai trò giám sát của cử tri nơi cư trú và nơi công tác; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, thông tin ứng cử viên; kiên quyết đưa ra khỏi danh sách những trường hợp không đủ tiêu chuẩn.

Trước đó, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Chỉ thị của Bộ Chính trị, triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, nhiệm kỳ 2026-2031 là giai đoạn then chốt để hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước với yêu cầu rất cao. Vì vậy, cần ưu tiên giới thiệu những người có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có tầm nhìn và năng lực tham gia hoạch định chính sách kiến tạo cho phát triển địa phương và đất nước trong giai đoạn mới.

Thành công của cuộc bầu cử sẽ tạo bước khởi đầu quan trọng cho việc xây dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước nhiệm kỳ mới, tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Đây cũng là dịp để chúng ta khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trong bối cảnh vừa hoàn thành sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính, tổ chức lại chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp.

Tổng Bí thư Tô Lâm

Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử ngày 26/02, Tổng Thư ký Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh cho biết, công tác nhân sự phục vụ 3 hội nghị hiệp thương được chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm cơ cấu, thành phần, tiêu chuẩn; chất lượng nguồn nhân sự được nâng lên, số dư bảo đảm hợp lý, đúng quy định.

Có thể thấy, sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chặt chẽ và khoa học cho cuộc bầu cử không chỉ nhằm bảo đảm thành công về mặt tổ chức, mà quan trọng hơn là lựa chọn được những đại biểu thực sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn và tinh thần phụng sự nhân dân. Chất lượng đại biểu sẽ là tiền đề quan trọng để Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ mới nâng cao chất lượng lập pháp, tăng cường giám sát, quyết định kịp thời và đúng đắn những vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên vươn mình với khát vọng phát triển nhanh, bền vững, tự chủ và tự cường./.

Đ. KHOA