Kiểm toán viên trẻ tiên phong trong chuyển đổi số

KTV Phan Nguyễn Thảo Vân (KTNN khu vực IX): Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu

Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu; đối với lĩnh vực kiểm toán, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), đặc biệt là phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, đang mở ra cơ hội đổi mới căn bản phương thức hành nghề. Nếu trước đây, hoạt động kiểm toán chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy, đối chiếu thủ công và chọn mẫu truyền thống, thì ngày nay, dữ liệu số và các hệ thống thông tin cho phép KTV tiếp cận nguồn dữ liệu lớn hơn, nhanh hơn và đa chiều hơn.

Đặc biệt, trong bối cảnh mới với yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng cao đối với công tác kiểm toán, việc ứng dụng hiệu quả các công cụ công nghệ sẽ giúp giảm thiểu thời gian cho các thao tác thủ công, nâng cao độ chính xác trong xử lý khối lượng lớn dữ liệu, đồng thời tạo điều kiện để KTV tập trung hơn vào phân tích, đánh giá rủi ro và trọng yếu kiểm toán; tăng cường trao đổi chuyên môn nhằm xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh.

Tôi kỳ vọng, mỗi cuộc kiểm tra, kiểm toán trong thời gian tới sẽ trở thành những “hành trình trí tuệ” trên môi trường số, nơi công nghệ và AI đóng vai trò hỗ trợ đắc lực, góp phần xây dựng KTNN trở thành cơ quan kiểm tra tài chính công hiện đại, chuyên nghiệp, giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm tính minh bạch và liêm chính của nền kinh tế, đồng thời đồng hành, hỗ trợ hiệu quả hơn cho các bộ, ngành, địa phương.

Để đạt được mục tiêu đó, ngay từ bây giờ, mỗi KTV cần không ngừng trang bị kiến thức về CNTT, phân tích dữ liệu lớn. Khi mỗi cá nhân liên tục tự hoàn thiện, KTNN sẽ hình thành đội ngũ vững mạnh, đủ năng lực và uy tín để đáp ứng niềm tin, kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Tổng Kiểm toán nhà nước vừa phát động Phong trào thi đua năm 2026 với chủ đề: “Liêm chính - chuyên nghiệp - đổi mới - sáng tạo - chuyển đổi số; thi đua thực hiện thắng lợi toàn diện nhiệm vụ chính trị năm 2026”. Trong đó, yêu cầu gắn thi đua với thực hiện nhiệm vụ chính trị, đặc biệt là thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, ứng dụng CNTT và AI trong mọi mặt hoạt động, nhất là công tác kiểm toán.

KTV Đỗ Văn Hữu (KTNN chuyên ngành III): Người trẻ tiên phong trong ứng dụng công nghệ số

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã nhấn mạnh: phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là đột phá chiến lược hàng đầu, là động lực then chốt để đổi mới phương thức quản trị quốc gia, hiện đại hóa nền hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Việc ứng dụng AI vào hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước nói chung và KTNN nói riêng đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình. Đối với KTNN, AI sẽ là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong việc đổi mới phương pháp kiểm toán, nâng cao năng lực phát hiện rủi ro, gian lận và sai phạm thông qua phân tích dữ liệu lớn và các mô hình đánh giá rủi ro thông minh. Việc áp dụng AI không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng kiểm toán mà còn góp phần củng cố uy tín, vai trò của KTNN trong quản lý, giám sát tài chính công, tài sản công.

Các KTV trẻ cần thống nhất nhận thức rằng chuyển đổi số và ứng dụng AI không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, mà còn là cuộc cách mạng về tư duy và tổ chức. Với vai trò lực lượng tiên phong, chúng tôi sẵn sàng đi đầu trong việc thí điểm, thử nghiệm, sáng tạo mô hình mới, cũng như ứng dụng công nghệ số, góp phần xây dựng KTNN hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả.

Về phần mình, tôi sẽ chủ động rèn luyện kỹ năng khai thác, xử lý và tổng hợp dữ liệu; tăng cường tư duy làm việc dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính. AI cần được tiếp cận như một công cụ hỗ trợ chuyên môn - từ tổng hợp văn bản, gợi ý cấu trúc phân tích đến rà soát logic báo cáo - nhưng luôn phải được kiểm chứng chặt chẽ trên cơ sở hồ sơ thực tế và quy định pháp luật. Tôi tin rằng, trong giai đoạn mới, KTV cần hội tụ đầy đủ đạo đức nghề nghiệp, phương pháp chuyên môn và năng lực công nghệ để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Ngành.

KTV Vũ Huy Huấn (KTNN chuyên ngành II): Công nghệ giúp tạo đột phá trong kiểm toán môi trường

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng CNTT và AI không còn là lựa chọn hay công cụ tham khảo, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, mang tính tự thân đối với mỗi KTV, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả.

Thực hiện yêu cầu của Tổng Kiểm toán nhà nước về đẩy mạnh ứng dụng CNTT, AI và dữ liệu lớn, hướng tới chuyển đổi quy trình kiểm toán từ “hậu kiểm - chọn mẫu” sang “tiền kiểm - kiểm soát toàn diện theo thời gian thực”, nhiều KTV trẻ đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng các công cụ công nghệ như Gemini, ChatGPT, NotebookLM… Bản thân tôi cũng tích cực trang bị kiến thức về phân tích dữ liệu (Data Analytics) và kỹ năng tương tác hiệu quả với các hệ thống AI nhằm hỗ trợ việc ra quyết định chính xác hơn.

Đối với lĩnh vực đặc thù như kiểm toán môi trường, việc ứng dụng công nghệ càng trở nên cấp thiết, thậm chí mang tính quyết định đối với chất lượng kiểm toán. Bởi dữ liệu không chỉ nằm trong sổ sách hay hệ thống máy tính, mà còn hiện diện ở thực địa, tại các vị trí, tọa độ có nguy cơ ô nhiễm. Nhiều cuộc kiểm toán môi trường đã ghi nhận những phát hiện nổi bật nhờ ứng dụng CNTT và các công cụ như Google Earth, GIS…

Do đó, việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT và AI trong kiểm toán môi trường sẽ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn của KTV, giúp đưa ra nhiều kết luận và kiến nghị chất lượng hơn, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ; con người mới là chủ thể, vì vậy KTV càng phải đề cao tính độc lập và đạo đức nghề nghiệp trong việc thẩm định các kết quả do AI hỗ trợ./.

N.LỘC