Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên toàn quốc

Chiều 02/4, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 56, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) xem xét, quyết định việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương tham dự Phiên họp.

Đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Trình bày Tờ trình Đề án “Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” và Dự thảo Nghị quyết của UBTVQH về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh - cho biết, việc tổng rà soát hệ thống VBQPPL để đánh giá chính xác, đầy đủ, toàn diện về thực trạng hệ thống VBQPPL.

Trên cơ sở đó đề xuất giải pháp xử lý tổng thể nhằm xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi với cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân; đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, mở đường cho kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, góp phần cung cấp thông tin phục vụ cho việc nghiên cứu, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013.

Việc rà soát hệ thống VBQPPL được thực hiện theo 6 tiêu chí cơ bản: Rà soát, đánh giá tính đầy đủ, kịp thời của việc thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành các quy định pháp luật để kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các VBQPPL cho phù hợp và/hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các chủ trương, chính sách của Đảng để phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới;

Đánh giá sự phù hợp của các VBQPPL với quy định của Hiến pháp và tỉnh tương thích của VBQPPL với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, bảo đảm xây dựng hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến.

Đồng thời, rà soát, phát hiện các quy định pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu đồng bộ, thiếu thống nhất trong hệ thống pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ cho phù hợp; Rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện hành nghề, đầu tư, kinh doanh, thủ tục hành chính rườm rà, bất hợp lý, tạo gánh nặng chi phí tuân thủ đề thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Việc rà soát còn nhằm phát hiện các quy định pháp luật không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không khả thi, gây khó khăn trong áp dụng, thực hiện pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ cho phù hợp.

Rà soát, phát hiện các quan hệ xã hội chưa có quy định pháp luật điều chỉnh cần bổ sung để góp phần đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, mở đường cho kiến tạo phát triển, phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đề án đề xuất xác định rõ đối tượng, phạm vi tổng rà soát hệ thống VBQPPL là toàn bộ các VBQPPL còn hiệu lực (trừ Hiến pháp) và các VBQPPL đã được ban hành nhưng chưa có hiệu lực do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở Trung ương và địa phương ban hành tính đến 31/10/2026. Thời gian thực hiện, báo cáo kết quả trong năm 2026.

Làm rõ kết quả, sản phẩm đầu ra của quá trình tổng rà soát

Thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tán thành với sự cần thiết xây dựng Đề án và Nghị quyết; cơ bản tán thành với đề xuất của Chính phủ về đối tượng và phạm vi tổng rà soát hệ thống VBQPPL...

Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu, bám sát các yêu cầu, nhiệm vụ chính trị mà Đảng và Nhà nước đặt ra trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế hiện nay để xây dựngcác tiêu chí, định hướng rà soát một cách phù hợp; gắn yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể cho từng tiêu chí, cũng như làm rõ kết quả, sản phẩm đầu ra của quá trình tổng rà soát và quy định khái quát các nội dung cơ bản này trong Nghị quyết để tạo thuận lợi cho quá trình triển khai thực hiện.

Thảo luận tại Phiên họp, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga - cho rằng, việc tổng rà soát VBQPPL là nhiệm vụ có khối lượng công việc rất lớn, nhiều nội dung phức tạp, với khoảng 40.000 VBQPPL do cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương ban hành. Do đó, quy định như Dự thảo Nghị quyết và Đề án là phù hợp, đảm bảo tính đại diện vùng miền trong cả nước cũng như tăng cường nguồn lực và trách nhiệm và hiệu quả của việc thực hiện tổng rà soát.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng - cho biết, tổng rà soát hệ thống VBQPPL là nhiệm vụ cấp bách và phức tạp. Chính phủ đã chỉ đạo chuẩn bị đầy đủ các nguồn lực và các điều kiện để đảm bảo thực hiện.

Phó Thủ tướng đề nghị, sau khi có Nghị quyết của UBTVQH, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan của Quốc hội với Chính phủ, đặc biệt là cơ quan Thường trực là Bộ Tư pháp để bảo đảm hiệu quả công tác tổng rà soát.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định - nêu rõ, UBTVQH tán thành với đề xuất của Chính phủ về việc triển khai thực hiện tổng rà soát VBQPPL với các nội dung và định hướng cơ bản như trong Đề án và Dự thảo Nghị quyết; nhất trí về đối tượng, phạm vi tổng rà soát; nhất trí thành lập Ban chỉ đạo giúp UBTVQH chỉ đạo tổng rà soát VBQPPL, giao Bộ Tư pháp là cơ quan Thường trực, trực tiếp tham mưu giúp việc Ban chỉ đạo.

Sau khi được thành lập, Ban chỉ đạo sẽ tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Tại Phiên họp, 100% Ủy viên UBTVQH có mặt đã biểu quyết tán thành thông qua Đề án “Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” và Dự thảo Nghị quyết của UBTVQH về tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Đ. KHOA