Giảm mạnh thuế xăng dầu để ứng phó biến động giá năng lượng

Áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường là 0 đồng đến 30/6/2026

Sáng 09/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, xung đột tại Trung Đông đã làm cho giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tiếp tục tăng cao.

Các tác động này đã ảnh hưởng lớn đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước, làm giá xăng, dầu tăng cao trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và sinh hoạt, thu nhập của người dân.

Trong thời gian vừa qua, để góp phần đa dạng hóa nguồn cung, bình ổn giá xăng dầu trong nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo sử dụng nhiều công cụ về chính sách tài khóa.

Trong đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg điều chỉnh giảm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt từ 24h ngày 26/3/2026 đến hết 15/4/2026. Sau khi Quyết định số 482/QĐ-TTg được ban hành, tại kỳ điều hành ngày 27/3/2026, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã giảm, có mặt hàng giảm gần 6.000 đồng.

Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp cấp bách áp dụng trong thời gian ngắn, trong khi tình hình xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường và tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước.

Vì vậy, để đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, ổn định tâm lý và đời sống người dân cũng như doanh nghiệp, cần xây dựng chính sách có thời hạn dài hơn để trình Quốc hội ban hành theo thẩm quyền.

Bộ Tài chính trình Chính phủ để trình Quốc hội sớm xem xét, thông qua Dự án Nghị quyết ngay tại đầu Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Dự thảo Nghị quyết quy định mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít.

Xăng, dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.

Dự thảo Nghị quyết quy định thời gian áp dụng từ ngày 16/4/2026 đến hết 30/6/2026 và giao Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực của Nghị quyết để bảo đảm việc điều hành thị trường xăng, dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới.

Thẩm tra sơ bộ Dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi - cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành chính sách để điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ.

Cơ quan thẩm tra cũng cơ bản thống nhất với đề xuất của Chính phủ về việc ban hành chính sách để điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, thời gian áp dụng và việc giao Chính phủ quyết định điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực của Nghị quyết.

Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp, giao Chính phủ quyết định điều chỉnh mức thuế tại Nghị quyết và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất, bảo đảm việc điều hành thị trường xăng, dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới và tình hình trong nước.

Đồng thời, đề nghị Chính phủ nghiên cứu ý kiến thẩm tra để đề xuất giải pháp ban hành chính sách phù hợp, bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời, hiệu quả trong ban hành; thực thi chính sách đồng thời; tổ chức thực hiện chính sách và bảo đảm khả năng cân đối ngân sách trong phạm vi bội chi ngân sách nhà nước năm 2026 đã được Quốc hội quyết định.

Minh bạch hóa cấu phần giá xăng dầu

Trên cơ sở các ý kiến thảo luận, phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành một nghị quyết riêng của Quốc hội điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ.

Qua đó, kịp thời bổ sung các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu, biến động tăng giá ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhân dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định về mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay với mức thuế suất như đề xuất của Chính phủ, áp dụng từ ngày 16/4/2026 đến hết 30/6/2026.

Giao Chính phủ quyết định điều chỉnh, rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của Nghị quyết; cân nhắc bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp và giao Chính phủ điều chỉnh mức thuế tại Nghị quyết, báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đặc biệt là phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội, để hoàn thiện hồ sơ Dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ cần bổ sung các giải pháp tổng thể, đồng bộ về điều hành giá; minh bạch hóa các thành phần cấu thành trong giá xăng dầu cơ sở, bảo đảm chuỗi cung ứng; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng và kiểm soát hóa đơn điện tử chặt chẽ; bảo đảm khả năng cân đối ngân sách trong phạm vi bội chi ngân sách của năm 2026 đã được Quốc hội quyết định; xem xét trong tổng thể cùng với điều hành chính sách kinh tế vĩ mô nói chung… để đạt được mục tiêu về lạm phát và ổn định vĩ mô.

Đ. KHOA