Cần xác định rõ cơ chế phát triển hệ thống trường công lập trong Luật Thủ đô
Pháp luật - Ngày đăng : 14:02, 12/04/2026
Bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng, chất lượng cho học sinh Thủ đô
Phát biểu thảo luận tại Phiên họp, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) đề cập đến quy định về phát triển giáo dục và đào tạo (Điều 16) của Dự thảo Luật.
Theo đại biểu, Dự thảo Luật Thủ đô hiện nay tập trung vào việc xác định định hướng phát triển giáo dục của Thủ đô theo hướng: Xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm lớn về giáo dục và đào tạo của cả nước; Ưu tiên phát triển giáo dục chất lượng cao; Khuyến khích thu hút nguồn lực xã hội và hợp tác quốc tế trong giáo dục
Tuy nhiên, đại biểu nhận thấy các quy định tại Dự thảo Luật chưa có những chính sách rõ về phát triển hệ thống trường công lập; chưa xác định cơ chế đủ rõ để phát triển mạng lưới trường trung học phổ thông công lập theo tốc độ gia tăng dân số.
Dự thảo Luật cũng chưa có định hướng mang tính “đảm bảo năng lực tiếp nhận” của hệ thống trường công; chưa gắn phát triển trường công với nhu cầu thực tế theo từng khu vực đô thị.
Theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, những “khoảng trống” trên được phản ánh rất rõ trong thực tiễn giáo dục hiện nay.
“Hằng năm, Hà Nội có khoảng 140.000-150.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, trong khi chỉ tiêu vào hệ thống trường trung học phổ thông công lập chỉ khoảng trên 80.000 chỗ học. Điều này dẫn tới việc chỉ khoảng hơn một nửa học sinh có cơ hội vào trường công lập. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vì vậy luôn có tính cạnh tranh rất cao, được xã hội đánh giá là một trong những kỳ thi có áp lực lớn nhất đối với học sinh trung học cơ sở” – đại biểu nêu thực tế.
Đại biểu cho rằng, áp lực đối với học sinh không chỉ nằm ở kỳ thi, mà còn kéo dài trong suốt quá trình học tập lớp 9, dẫn tới hiện tượng học thêm, dạy thêm diễn ra phổ biến, ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi và tâm lý của học sinh ở độ tuổi còn rất trẻ.
Từ phân tích trên, đại biểu đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu bổ sung rõ hơn định hướng và các cơ chế, chính sách nhằm phát triển hệ thống trường công lập. Việc bổ sung này nhằm tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn để Thủ đô có thể chủ động cân đối phát triển hệ thống trường công lập phù hợp với quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa và nhu cầu học tập ngày càng lớn của người dân. Qua đó, góp phần giảm áp lực tuyển sinh đầu cấp, ổn định tâm lý xã hội trong giáo dục, và bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng, chất lượng cho học sinh Thủ đô.
Đồng quan điểm trên, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) - nhấn mạnh, học sinh các cấp của Thủ đô cần được bố trí một cách hợp lý và bảo đảm quyền lợi học tập, thể hiện được ước mơ, nguyện vọng và khát vọng phát triển trong tương lai.
Cân nhắc quy định về thẩm quyền thừa nhận giấy phép hành nghề trong cơ sở y tế
Liên quan đến phát triển hệ thống y tế, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (Đoàn TP. Hà Nội) - cho rằng, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã định hướng việc mở rộng cơ chế, chính sách phát triển y tế Thủ đô và tăng cường phân cấp cho Thành phố. Tuy nhiên, một số quy định vẫn chủ yếu là hoàn thiện cơ chế hiện hành, chưa thực sự mở ra mô hình mới mang tính đột phá để đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống y tế trong bối cảnh già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.
Đại biểu đề nghị cần bổ sung các cơ chế mang tính đột phá và dài hạn, phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô, gắn với thể chế hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9-9-2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”.
Trong đó, cần nghiên cứu phát triển các trung tâm y tế vùng như trung tâm chẩn đoán hình ảnh, trung tâm hồi sức tích cực, trung tâm xét nghiệm, trung tâm y học tái tạo để nâng cao năng lực sử dụng, khai thác trang thiết bị hiện đại, tiết kiệm nguồn nhân lực và rút ngắn thời gian điều trị, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu.
Bên cạnh đó, đại biểu cho đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc không bổ sung quy định về thẩm quyền thừa nhận giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp. Thay vào đó, cần nghiên cứu sửa đổi theo hướng thực sự đột phá như rút gọn quy trình cấp phép, miễn hoặc công nhận tương đương một số điều kiện hành nghề đối với các chuyên gia y tế chất lượng cao.
Chia sẻ quan điểm trên, đại biểu Lê Văn Khảm (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) phân tích, Điều 17 khoản 3 quy định Chủ tịch UBND Thành phố có thẩm quyền thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức của nước ngoài cấp để hành nghề trong cơ sở y tế do Thành phố quản lý theo trình tự, thủ tục do UBND Thành phố quyết định.
Theo đại biểu, quy định này khác biệt với Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện tại và có thể tạo ra hai hệ thống thừa nhận giấy phép hành nghề: một hệ thống thừa nhận giấy phép hành nghề do Bộ Y tế thực hiện và một hệ thống sẽ do UBND Thành phố thực hiện. Điều này dẫn đến nguy cơ không thống nhất và chồng chéo.
Mặt khác, Dự thảo Luật quy định Chủ tịch UBND Thành phố quy định trình tự, thủ tục, nhưng không rõ theo nguyên tắc, quy định nào và điều kiện gì.
Quan trọng hơn, xét về tính khả thi đại biểu Lê Văn Khảm chỉ rõ, để đánh giá, thừa nhận được thì cần phải đánh giá hệ thống đào tạo của nước ngoài cũng như đánh giá hệ thống quy trình, thủ tục cấp giấy phép hành nghề và các quy định về chức danh, phạm vi nghề nghiệp. Đây là một thách thức không nhỏ.
Do đó, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc kỹ lưỡng về quy định này. Trong trường hợp nếu giao thẩm quyền cho Thành phố với mục đích phân cấp mạnh mẽ thì cần phải quy định về điều kiện, phạm vi, nguyên tắc áp dụng pháp luật, không quy định chung chung là do UBND thành phố quyết định về trình tự, thủ tục.