Tích hợp ESG vào quản trị công ty: Hướng đi tất yếu dù còn nhiều thách thức
Doanh nghiệp - Ngày đăng : 14:55, 21/04/2026
ESG - yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của công ty
Tại Việt Nam, Bộ Nguyên tắc Quản trị công ty (QTCT) mới nhất năm 2026 gồm 9 nguyên tắc, bao quát đầy đủ các lĩnh vực trọng yếu của QTCT hiện đại. Trong đó, phát triển bền vững không còn được xem là nội dung bổ trợ hay tách biệt, mà được tích hợp trực tiếp vào chiến lược, quản trị rủi ro và công bố thông tin doanh nghiệp.
Bộ Nguyên tắc khuyến nghị Hội đồng quản trị cần xem xét các rủi ro và cơ hội liên quan đến môi trường, xã hội, đặc biệt là rủi ro biến đổi khí hậu, trong quá trình xây dựng chiến lược và giám sát hoạt động của doanh nghiệp. Đây là điểm tiệm cận quan trọng với các thông lệ quốc tế và các chuẩn mực công bố thông tin bền vững đang được triển khai trên thế giới.
Ở khía cạnh môi trường, doanh nghiệp cần xây dựng kiểm soát nội bộ và các cơ chế giám sát nhằm giảm thiểu các rủi ro về môi trường như giảm phát thải carbon và quản lý chất thải, tiếng ồn… xung quanh khu vực doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh.
Về khía cạnh xã hội, trong xu hướng hiện đại ngày nay, xã hội không phải là đối tượng thụ hưởng mà là bên liên quan chiến lược. Điều này có nghĩa là người lao động, cộng đồng địa phương, chuỗi cung ứng và các nhóm dễ tổn thương phải được đưa vào quá trình ra quyết định, đánh giá rủi ro và đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh ngay từ đầu.
Cụ thể hơn, theo khung tiêu chuẩn GRI 400 - bộ tiêu chuẩn xã hội được sử dụng rộng rãi nhất trong ESG, doanh nghiệp phải báo cáo định lượng trên các chỉ số như: tỷ lệ tai nạn lao động, số giờ đào tạo bình quân trên người lao động, mức độ bình đẳng lương thưởng theo giới, tỷ lệ lao động có hợp đồng chính thức, cơ chế xử lý khiếu nại. Việc doanh nghiệp tích hợp ESG vào QTCT cũng sẽ giúp giảm giảm rủi ro kiện tụng và trừng phạt pháp lý do không tuân thủ các quy định liên quan tới người lao động, cổ đông, nhà đầu tư…
Từ góc độ quản trị, ESG khuyến khích các công ty áp dụng các nguyên tắc về tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và quản lý rủi ro tốt hơn. Thông qua báo cáo ESG có cấu trúc, các công ty có thể chứng minh cam kết của mình đối với các hoạt động kinh doanh bền vững và tăng cường niềm tin của các bên liên quan.
Theo Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), QTCT là những biện pháp nội bộ để điều hành và kiểm soát công ty, liên quan tới các mối quan hệ giữa Ban giám đốc, Hội đồng quản trị và các cổ đông của một công ty với các bên quyền lợi liên quan. QTCT cũng tạo ra một cơ cấu để đề ra các mục tiêu của công ty và xác định các phương tiện nhằm đạt được các mục tiêu đó, cũng như để giám sát kết quả hoạt động của công ty.
Việc tích hợp ESG vào quản trị sẽ giúp doanh nghiệp có thể giảm chi phí vận hành thông qua tiết kiệm năng lượng, quản lý tài nguyên tốt hơn, từ đó giảm các rủi ro liên quan tới môi trường. Quản trị mạnh mẽ giúp quản lý rủi ro một cách hiệu quả và đảm bảo các hoạt động kiểm tra, sự cân bằng cũng như quy trình ra quyết định phù hợp, giảm khả năng vi phạm quy định và các hành vi phi đạo đức. Báo cáo minh bạch, hành vi có đạo đức và trách nhiệm giải trình sẽ giúp xây dựng niềm tin với các bên liên quan, góp phần tạo nên danh tiếng chắc chắn, đáng tin cậy của công ty.
Như vậy, tích hợp ESG trong QTCT đã có sự dịch chuyển mạnh mẽ từ tuân thủ quy định sang một chiến lược cốt lõi hỗ trợ tính bền vững và tăng trưởng kinh doanh dài hạn. Với sự hỗ trợ ngày càng tăng từ phía cơ quan quản lý, sự đổi mới công nghệ và sự hợp tác giữa các lĩnh vực, ESG sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt quyết định khả năng cạnh tranh và sự kiên cường của một công ty trong môi trường kinh doanh hiện đại.
Thách thức trong tích hợp ESG vào quản trị công ty
Tích hợp ESG vào QTCT là cần thiết và vô cùng quan trọng cho các doanh nghiệp để phát triển bền vững. Tuy nhiên quá trình triển khai cũng có không ít thách thức.
Trước tiên, việc thiếu hiểu biết nội bộ, dữ liệu đáng tin cậy, đồng thời các rủi ro vấn nạn “tẩy xanh” và báo cáo ESG không chính xác là những mối lo ngại lớn đối với các cơ quan quản lý và nhà đầu tư. Nhiều công ty, đặc biệt là trong các ngành sản xuất truyền thống, vẫn dựa vào các hệ thống thủ công để thu thập dữ liệu về môi trường và xã hội, dẫn đến báo cáo mang tính hồi cứu và không đáng tin cậy.
Nguyên nhân của vấn đề này là do chi phí đầu tư cho áp dụng, đánh giá và đo lường ESG thường là một gánh nặng lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các công ty có biên lợi nhuận thấp. Đầu tư vào công nghệ thân thiện với môi trường, đào tạo nguồn nhân lực và cải tiến quy trình sản xuất có thể chiếm tới 20 - 30% ngân sách hoạt động, trong khi các ưu đãi của chính phủ vẫn còn hạn chế.
Bên cạnh đó, các khoản đầu tư ESG vốn chỉ mang lại kết quả sau 5-10 năm trong khi doanh nghiệp chịu áp lực về chia cổ tức và lợi nhuận… cùng với áp lực cạnh tranh. Điều này khiến các doanh nghiệp không ưu tiên đầu tư cho ESG nhằm đảm bảo các mục tiêu tài chính trước mắt. Thậm chí, doanh nghiệp có xu hướng chống đối việc thực hiện ESG, dẫn tới các hành vi sai trái, làm giả dữ liệu về tác động môi trường, đặc biệt trong các doanh nghiệp sản xuất.
Thứ hai, nhân sự trong quản lý ESG là một rào cản mang tính hệ thống. Việc thiếu các chuyên gia, nhân sự am hiểu các khía cạnh kỹ thuật về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp khiến các công ty phải phụ thuộc vào các nhà tư vấn bên ngoài với chi phí cao. Trong bối cảnh việc công bố báo cáo ESG đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc, đồng thời các cơ quan quản lý ngày càng tăng cường thanh tra và giám sát một cách chặt chẽ, hạn chế về nhân sự này càng làm gia tăng áp lực đối với doanh nghiệp trong quá trình triển khai và tuân thủ ESG.
Thứ ba, việc thiếu ứng dụng các công nghệ hiện đại như hệ thống giám sát khí thải theo thời gian thực hoặc blockchain trong truy xuất chuỗi cung ứng bền vững đang là một hạn chế lớn đối với quá trình triển khai ESG trên thực tế.
Chủ động tích hợp ESG vào quản trị công ty
Trước những thách thức đó, các công ty cần chủ động thích ứng và đổi mới trong quá trình tích hợp ESG theo lộ trình phù hợp. Theo đó, ESG nên được lồng ghép vào chiến lược kinh doanh, qua đó giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị dài hạn thông qua việc dự báo các xu hướng tương lai và đáp ứng kịp thời những kỳ vọng đang thay đổi của các bên liên quan.
ESG không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng doanh số, lợi nhuận trong dài hạn mà còn tạo niềm tin, uy tiếng danh tiếng trên thị trường và là 1 kênh thu hút vốn đầu tư rất hiệu quả. Nếu không quan tâm và tích hợp ESG vào quản trị công ty, các doanh nghiệp sẽ đối diện những khó khăn lớn trong tồn tại và phát triển.
Song hành với đó, doanh nghiệp thiết lập một chính sách rõ ràng, thể hiện cam kết của công ty đối với các nguyên tắc ESG. Chính sách này cần nêu rõ các ưu tiên, mục tiêu và thước đo tiến độ của công ty về ESG.
Muốn xây dựng chính sách ESG hiệu quả, các công ty nên tham gia đối thoại với các bên liên quan để hiểu rõ kỳ vọng và mối quan ngại của họ. Điều này có thể bao gồm các nhà đầu tư, khách hàng, nhân viên và cộng đồng. Bằng cách tích hợp phản hồi của các bên liên quan vào chính sách, các công ty có thể đảm bảo rằng chiến lược ESG của họ phù hợp với kỳ vọng của các bên liên quan.
Về nhân sự phục vụ cho quá trình tích hợp ESG, các doanh nghiệp cần tích hợp ESG vào hoạt động giám sát của Hội đồng quản trị, đảm bảo ban lãnh đạo có kiến thức và chuyên môn cần thiết để đánh giá các rủi ro và cơ hội về ESG. Các công ty cũng nên xem xét việc hợp tác với các tổ chức phi Chính phủ, hiệp hội ngành nghề và các bên liên quan khác để hiểu quan điểm của họ về các vấn đề ESG và xác định các cơ hội hợp tác.
Bên cạnh việc đào tạo, doanh nghiệp cần điều chỉnh cơ chế đãi ngộ đối với ban điều hành theo hướng phù hợp với các mục tiêu ESG, qua đó khuyến khích họ ưu tiên các yếu tố này trong quá trình ra quyết định. Điều này có thể được thực hiện bằng cách tích hợp các chỉ số ESG vào chính sách đãi ngộ cho ban điều hành.
Về thực tiễn triển khai, các công ty cần tích hợp các yếu tố ESG vào quản lý rủi ro nhằm giảm thiểu các rủi ro liên quan. Cụ thể, ESG nên được lồng ghép vào các quy trình đánh giá rủi ro và việc lập kế hoạch tình huống. Bằng cách xem xét các yếu tố ESG trong quản lý rủi ro, các công ty có thể xác định các rủi ro tiềm ẩn như thay đổi quy định, thiệt hại về uy tín hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng - những yếu tố có thể ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển bền vững và thành công dài hạn của doanh nghiệp.
Để xây dựng lòng tin với các bên liên quan, các công ty nên báo cáo thường xuyên về hiệu quả hoạt động ESG của mình. Điều này có thể bao gồm việc công bố các rủi ro, cơ hội và chỉ số hiệu quả ESG trong báo cáo thường niên và các hình thức truyền thông khác. Các công ty cũng nên xem xét sử dụng các khuôn khổ báo cáo ESG được quốc tế công nhận.
Việc tích hợp ESG vào khuôn khổ quản trị công ty là một bước quan trọng đối với các doanh nghiệp muốn tạo ra giá trị dài hạn và quản lý rủi ro. Khi tầm quan trọng của ESG ngày càng tăng, các công ty ưu tiên các yếu tố ESG sẽ có vị thế tốt hơn để phát triển mạnh mẽ trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp và cạnh tranh./.
Tài liệu tham khảo
1. Georgios Kontogeorgis (2018), The Role of Internal Audit Function on Corporate
Governance and Management, International Journal of Accounting and Financial Reporting ISSN 2162-3082, Vol. 8, No. 4
2. OECD. (2015). Principles of Corporate Governance. Paris: OECD
3. Hermiyetti, H. (2025). Integration of ESG principles in corporate governance: A review of the latest literature. International Journal of Economic Perspectives, 19(5), 2329–2338, https://ijeponline.org/index.p...
4. Kumar, A., King, T., & Ranta, M. (2024). Corporate governance characteristics and involvement in ESG activities: Current trends and research directions. Accounting & Finance. 2338; https://osuva.uwasa.fi/bitstre... Ranta_2024.pdf
5. Yoon, A. S., & Kim, S. (2023). Analyzing Active Fund Managers’ Commitment to ESG. Management, https://scholar.google.com/cit...
6. https://www.ifc.org/wps/Basel+...
7. http://www.ifc.org
8. http: //www.oecd.org