Chuyển mạnh tư duy từ "trả lời kiến nghị" sang "giải quyết vấn đề"
Chính trị - Ngày đăng : 09:18, 24/04/2026
98,6% kiến nghị của cử tri được giải quyết, trả lời
Chiều 23/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Trình bày Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga nêu rõ, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, 1.256 kiến nghị được tổng hợp chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Đến nay, 1.238 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt 98,6%.
Trong đó, Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội đã trả lời 34/34 kiến nghị; Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương đã giải quyết và trả lời 1.182/1.200 kiến nghị.
Tuy nhiên, Báo cáo cũng thẳng thắn chỉ rõ những bất cập, hạn chế trong giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri. Đó là, một số quy định trong văn bản hướng dẫn của Bộ chưa thống nhất với quy định của Luật, gây vướng mắc cho địa phương khi thực hiện; việc giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri còn chung chung, chưa thể hiện rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ, ngành; việc triển khai thực hiện kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại các báo cáo giám sát còn chậm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân và phát triển kinh tế - xã hội.
Đáng chú ý, qua giám sát cho thấy, tỷ lệ kiến nghị cần giải trình, cung cấp thông tin còn cao (68%), phản ánh việc người dân chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin pháp luật. Do đó, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành Trung ương và địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; triển khai thực hiện hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin.
Thảo luận vấn đề này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn TP. Hải Phòng) phân tích, tỷ lệ trả lời kiến nghị của cử tri cao, nhưng tỷ lệ giải quyết thực chất còn rất thấp, số kiến nghị được nghiên cứu tiếp thu để giải quyết chỉ chiếm 13,5%.
“Đây là vấn đề rất đáng lưu ý, bởi nếu mới chỉ dừng ở trả lời mà chưa tháo gỡ được vướng mắc trong thực tiễn, thì cử tri rất khó cảm nhận được đầy đủ hiệu quả của hoạt động giám sát và giải quyết kiến nghị của cử tri” - đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu quan điểm.
Minh chứng rõ hơn vấn đề, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn Vĩnh Long) chỉ ra, một số lĩnh vực cử tri kiến nghị nhiều lần như: ô nhiễm môi trường; chính sách hỗ trợ nông dân trong sản xuất nông nghiệp; hạ tầng giao thông; an toàn vệ sinh thực phẩm; hàng giả, hàng kém chất lượng; thông tin xấu độc trên không gian mạng, tội phạm công nghệ cao; tình trạng lãng phí; chế độ, chính sách cho cán bộ cơ sở… vẫn chậm được xử lý, giải quyết hoặc chưa có nhiều chuyển biến rõ nét trên thực tế.
Phân loại kết quả trả lời kiến nghị của cử tri theo hướng cụ thể hơn
Từ thực tế được chỉ ra, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị, Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành chuyển mạnh tư duy từ "trả lời kiến nghị" sang "giải quyết vấn đề". Những kiến nghị thuộc thẩm quyền có thể xử lý ngay bằng hướng dẫn quy trình phối hợp liên thông hoặc đơn giản hóa thủ tục thì cần làm ngay, không nên để kéo dài chỉ vì tâm lý "chờ sửa luật", "chờ sửa nghị định".
Cùng với đó, cần đẩy mạnh phổ biến pháp luật, thực hiện hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin để giảm tình trạng cử tri kiến nghị những nội dung mà lẽ ra người dân có thể được cung cấp và giải thích ngay từ đầu.
“Phải lấy mức độ tháo gỡ được vướng mắc thực tế cho người dân làm thước đo chính của chất lượng giải quyết kiến nghị chứ không chỉ lấy tỉ lệ trả lời văn bản làm căn cứ để đánh giá” - đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cũng cho rằng, trong hoạt động giám sát, nếu chỉ sử dụng tiêu chí "đã trả lời", thì chưa phản ánh đầy đủ chất lượng giải quyết kiến nghị.
“Một số kiến nghị được trả lời đúng hạn là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là kiến nghị đó đã được xử lý đến đâu, có tháo gỡ được vướng mắc cho người dân và doanh nghiệp hay không?”. Nhấn mạnh điều này, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị cân nhắc phân loại kết quả trả lời kiến nghị của cử tri theo hướng cụ thể hơn như: những kiến nghị điển hình, những kiến nghị đã được tiếp thu để sửa đổi hoàn thiện chính sách; những kiến nghị mới dừng ở mức giải trình cung cấp thông tin; những trường hợp trả lời chưa đầy đủ hoặc chưa thật đi vào chiều sâu trọng tâm...
Cách tiếp cận này sẽ giúp phản ánh sát hơn, thực chất việc giải quyết kiến nghị của cử tri, đồng thời tạo cơ sở thuận lợi cho hoạt động giám sát trong thời gian sắp tới.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi đề nghị, Chính phủ, các Bộ, ngành tiếp tục chỉ đạo quyết liệt việc giải quyết kiến nghị của cử tri đúng thời gian, đúng thẩm quyền và nâng cao chất lượng xử lý cũng như giải quyết vấn đề.
Đặc biệt, theo đại biểu, cần đổi mới cách thức trả lời theo hướng rõ ràng, cụ thể, đi thẳng vào nội dung cử tri phản ánh gắn với giải pháp, lộ trình thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan. Đối với những vấn đề chưa giải quyết ngay, phải nói rõ nguyên nhân cũng như thời gian dự kiến sẽ xử lý.