Xác thực thuê bao di động: Bước tiếp theo trong cuộc chiến chống SIM rác
Xã hội - Ngày đăng : 16:26, 05/05/2026
Quy định mới được xem là bước tiếp theo trong lộ trình “làm sạch dữ liệu thuê bao” sau chiến dịch rà soát SIM rác năm 2023, đồng thời siết chặt quản lý đối với SIM không chính chủ - vốn được xác định là một trong những nguồn phát sinh tin nhắn rác, cuộc gọi lừa đảo và nhiều hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Theo Thông tư 08/2026/TT-BKHCN, từ ngày 15/4/2026, người dân có thể chủ động xác thực thông tin thuê bao qua ứng dụng VNeID hoặc ứng dụng của doanh nghiệp viễn thông. Việc xác thực bao gồm 4 trường thông tin bắt buộc: số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt.
Ngoài hình thức trực tuyến, người dùng cũng có thể thực hiện trực tiếp tại cửa hàng của nhà mạng hoặc các điểm được doanh nghiệp viễn thông ủy quyền.
Đáng chú ý, từ ngày 15/6/2026, người dùng khi chuyển SIM sang thiết bị mới sẽ phải thực hiện xác thực sinh trắc học lại. Nếu chưa hoàn tất, thuê bao có thể bị tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng SIM bị lợi dụng sau khi thất lạc hoặc mua bán SIM kích hoạt sẵn ngoài thị trường.
Theo cơ quan quản lý, không phải tất cả thuê bao đều phải xác thực lại ngay. Những số điện thoại đã sử dụng để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2 hoặc đã được xác thực sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip trước đó sẽ được miễn, trừ trường hợp đổi sang thiết bị mới sau mốc 15/6.
Tại họp báo thường kỳ tháng 4/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện Cục Viễn thông cho biết hơn 95 triệu thuê bao di động đã được đồng bộ lên hệ thống VNeID. Trong số này, khoảng 60 triệu thuê bao được xác nhận chính chủ. Đồng thời, gần 900.000 thuê bao đã được người dân chủ động phản ánh là “không chính chủ” thông qua VNeID để xử lý.
Theo các doanh nghiệp viễn thông, có 3 nhóm thuê bao cần đặc biệt lưu ý cập nhật thông tin để tránh nguy cơ bị khóa SIM.
Thứ nhất là nhóm sử dụng chứng minh nhân dân 9 số hoặc căn cước công dân mẫu cũ, cần cập nhật sang CCCD gắn chip mới.
Thứ hai là nhóm đăng ký thuê bao bằng các giấy tờ khác như hộ chiếu, giấy tờ ngành công an, quân đội.
Thứ ba là nhóm SIM đứng tên hộ, mua lại hoặc sử dụng SIM kích hoạt sẵn. Đây được xem là nhóm tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất khi áp dụng xác thực sinh trắc học, bởi người sử dụng thực tế sẽ không thể hoàn tất xác minh nếu không phải chủ sở hữu hợp pháp của thuê bao.
Theo quy định, sau khi phát hiện thông tin không trùng khớp hoặc người dùng phản ánh SIM không chính chủ qua VNeID, doanh nghiệp viễn thông sẽ yêu cầu xác minh lại trong thời hạn 5 ngày. Nếu không thực hiện, thuê bao sẽ bị khóa một chiều; tiếp tục không khắc phục sẽ bị khóa hai chiều và thanh lý hợp đồng.
Các chuyên gia cho rằng việc đồng bộ dữ liệu thuê bao với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và bổ sung xác thực sinh trắc học là giải pháp cần thiết trong bối cảnh các hình thức lừa đảo qua điện thoại ngày càng tinh vi. Mô hình này cũng tương tự xu hướng tăng cường bảo mật đang được áp dụng trong lĩnh vực ngân hàng và dịch vụ số.
Bên cạnh mục tiêu quản lý, việc chuẩn hóa dữ liệu thuê bao được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho hệ sinh thái định danh số thống nhất, phục vụ quá trình phát triển chính phủ số, kinh tế số và các dịch vụ công trực tuyến trong thời gian tới.