Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, đường lối chiến lược quan trọng, xuyên suốt của Đảng; nguồn sức mạnh to lớn, nhân tố quyết định thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trích "Nghị quyết 43-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII"
.jpg)
Theo tinh thần các nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và công tác dân vận trong tình hình mới, xã hội Việt Nam đang có những chuyển biến sâu rộng về cơ cấu và lợi ích xã hội. Quá trình phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế làm xuất hiện sự đa dạng các nhóm xã hội, sự phân hóa nhất định về lợi ích giữa các giai tầng, các khu vực dân cư. Cùng với đó, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng đang tác động trực tiếp đến phương thức liên kết cộng đồng, cách thức hình thành và lan tỏa niềm tin xã hội. Những biến đổi này vừa tạo động lực thúc đẩy phát triển đất nước, vừa đặt ra yêu cầu phải tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố khối Đại đoàn kết toàn dân tộc bằng các giải pháp phù hợp, kịp thời.
Từ xưa tới nay, đoàn kết luôn là chân lý của mọi thời đại, là “gốc của mạch nguồn”, là “sợi chỉ đỏ duy nhất” xuyên suốt, bảo đảm mọi đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước được thực hiện triệt để, nhất quán, sâu sắc, hiệu quả, đáp ứng tốt nhất mọi quyền lợi và nguyện vọng chính đáng của nhân dân.
Tổng Bí thư Tô Lâm
Trong bối cảnh đó, vai trò trung tâm của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam trong việc tập hợp, phát huy sức mạnh khối Đại đoàn kết toàn dân tộc càng trở nên đặc biệt quan trọng.
TS. Vũ Văn Tiến, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Tuyên giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, khẳng định: Trong giai đoạn đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới, việc tiếp tục củng cố và phát huy sức mạnh khối Đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là yêu cầu cấp thiết, mang tính then chốt nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước. Từ yêu cầu đó, vấn đề đặt ra là cần có một cách tiếp cận chiến lược, bài bản và dài hạn đối với công tác đại đoàn kết toàn dân tộc, thay vì chỉ dừng lại ở các chủ trương, giải pháp mang tính giai đoạn.
Hoàn thiện Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc từ thực tiễn
Xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn phát triển đất nước, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã chủ động triển khai nghiên cứu, xây dựng “Dự thảo Chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” như một định hướng có ý nghĩa lâu dài. Việc xây dựng Dự thảo không chỉ nhằm hệ thống hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về Đại đoàn kết toàn dân tộc, mà còn hướng tới việc cụ thể hóa những yêu cầu mới đặt ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng.
Theo TS. Vũ Văn Tiến, Dự thảo là một trong những sản phẩm quan trọng của quá trình nghiên cứu khoa học về Đại đoàn kết toàn dân tộc, được xây dựng trên tinh thần kế thừa các giá trị truyền thống, đồng thời tiếp thu những yếu tố mới của thời đại nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Tuy nhiên, một chiến lược chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi không dừng lại ở định hướng chung, mà phải bảo đảm tính logic, tính khả thi và khả năng triển khai trong thực tiễn. Đây cũng là vấn đề được nhiều chuyên gia đặc biệt quan tâm trong quá trình góp ý hoàn thiện dự thảo Chiến lược.
TS. Nguyễn Minh Phong - Ủy viên Hội đồng tư vấn về Kinh tế, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng: Dự thảo Chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc có nội dung bao quát, tương đối đầy đủ, song vẫn cần tiếp tục hoàn thiện về cấu trúc để tăng tính thống nhất và khả năng vận hành. Quan trọng hơn, chiến lược cần được cụ thể hóa bằng các chương trình, đề án, nhiệm vụ rõ ràng, có phân công trách nhiệm cụ thể giữa các chủ thể tham gia.
Đổi mới phương thức đại đoàn kết trong kỷ nguyên số
Bên cạnh yêu cầu về cấu trúc và tính khả thi, một vấn đề nổi bật khác đặt ra đối với Chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc là tác động sâu rộng của kỷ nguyên số đối với đời sống xã hội và công tác vận động, tập hợp quần chúng. Chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, quản lý, mà còn tác động mạnh mẽ đến cách thức hình thành niềm tin, sự đồng thuận và gắn kết xã hội.
Trong bối cảnh đó, Đại đoàn kết toàn dân tộc vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi, song phương thức thực hiện cần được đổi mới mạnh mẽ để thích ứng với môi trường số. Đây vừa là cơ hội để mở rộng không gian tập hợp, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, vừa là thách thức nếu không kịp thời đổi mới tư duy và cách làm.
Phân tích vấn đề này, GS.TS Trần Ngọc Đường - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng: Kỷ nguyên số đang tác động sâu sắc đến nhiều mặt của đời sống xã hội, trong đó có công tác Đại đoàn kết toàn dân tộc. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới phương thức vận động quần chúng trong môi trường số, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ Mặt trận và các tổ chức thành viên, đồng thời xây dựng niềm tin xã hội trên không gian mạng làm nền tảng cho sự đồng thuận và gắn kết bền vững.
Từ góc độ lý luận và cơ sở chính trị pháp lý, PGS.TS Lê Bá Trình - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam góp ý: Chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc cần tiếp tục làm rõ nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm nhất quán của Đảng về Đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời, phản ánh đầy đủ những biến đổi về cơ cấu giai tầng xã hội trong kỷ nguyên số và những yêu cầu mới về thực hành dân chủ.
Ở góc nhìn tổng thể, TS. Ngô Sách Thực - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, Dự thảo chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc cần làm rõ nội hàm của Đại đoàn kết toàn dân tộc, làm căn cứ xuyên suốt cho những nội dung khác của chiến lược. Đồng thời, cần khẳng định vai trò Đại đoàn kết toàn dân tộc, là truyền thống quý báu của dân tộc ta, phát huy tinh thần yêu nước trong kỷ nguyên mới…
Có thể thấy, trong bối cảnh đất nước phát triển nhanh và đời sống xã hội có nhiều biến đổi sâu sắc, Đại đoàn kết toàn dân tộc đang đứng trước yêu cầu đổi mới cả về nội dung và phương thức thực hiện. Việc xây dựng Chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 không chỉ là sự kế thừa các giá trị truyền thống, mà còn là quá trình tái định hình tư duy và cách thức phát huy sức mạnh toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới. Chiến lược đó phải bảo đảm tính chiến lược, dài hạn, đồng thời gắn chặt với thực tiễn, có giải pháp cụ thể, khả thi, nhất là trong điều kiện chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Một Chiến lược được xây dựng bài bản, khoa học và sát thực tiễn sẽ là nền tảng quan trọng để củng cố khối đại đoàn kết vững chắc, phát huy nguồn lực nội sinh, tạo động lực cho đất nước phát triển nhanh và bền vững đến năm 2030 và tầm nhìn 2045./.
