Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng Thông tư mới nhằm bảo đảm đồng bộ với Nghị định số 08/2024/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi, đồng thời phù hợp với Dự thảo Nghị định mới đang được trình Chính phủ.
Trước đó, Thông tư số 24/2025/TT-BTC đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp thực hiện kế toán, báo cáo tài sản theo quy định. Tuy nhiên, quá trình triển khai đã phát sinh một số vướng mắc liên quan đến xác định nguyên giá, mức hao mòn và trích khấu hao tài sản, đòi hỏi cần sửa đổi, bổ sung để phù hợp hơn với thực tiễn.
Tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi gồm nhiều loại công trình như đập, hồ chứa, trạm bơm, hệ thống kênh dẫn nước, được hình thành từ nhiều nguồn vốn khác nhau và phần lớn đã đưa vào sử dụng trong thời gian dài. Việc xác định giá trị còn lại, tính hao mòn và trích khấu hao thời gian qua đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài sản công. Tuy nhiên, một số quy định hiện hành chưa bao quát hết các tình huống phát sinh, đặc biệt đối với tài sản đã qua nhiều lần nâng cấp, sửa chữa hoặc thay đổi mục đích khai thác.
Một nội dung đáng chú ý tại Dự thảo là điều chỉnh tiêu chuẩn xác định tài sản cố định đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi. Theo đó, tài sản được xác định là tài sản cố định khi có thời gian sử dụng từ một năm trở lên và có nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên, thay vì mức 10 triệu đồng như trước đây. Việc nâng mức nguyên giá nhằm phù hợp với đặc thù tài sản hạ tầng quy mô lớn, đồng thời bảo đảm thống nhất với tiêu chuẩn xác định tài sản kết cấu hạ tầng trong các lĩnh vực chuyên ngành khác.
Dự thảo cũng bổ sung quy định chi tiết về xác định nguyên giá đối với từng trường hợp cụ thể như tài sản hình thành từ mua sắm, đầu tư xây dựng, được giao hoặc điều chuyển, phát hiện thừa khi kiểm kê hoặc tiếp nhận lại sau khi hết thời hạn chuyển nhượng quyền khai thác. Đối với tài sản đầu tư xây dựng, nguyên giá được xác định theo giá trị quyết toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp chưa có quyết toán hoặc phải điều chỉnh theo kết luận thanh tra, kiểm toán, đơn vị được phép sử dụng nguyên giá tạm tính để ghi sổ kế toán và phải điều chỉnh khi có số liệu chính thức…
Về nguyên tắc tính hao mòn, Dự thảo quy định tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi phải được tính hao mòn hằng năm và thực hiện một lần vào tháng 12 trước khi khóa sổ kế toán. Quy định cũng làm rõ việc xử lý đối với các trường hợp đặc thù như tài sản chưa tính đủ hao mòn nhưng không còn nhu cầu sử dụng, tài sản đã tính đủ hao mòn nhưng vẫn tiếp tục khai thác hoặc tài sản được cho thuê, chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác.
Đáng chú ý, Dự thảo đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định hoặc phân cấp quyết định thời gian và tỷ lệ hao mòn tài sản từ UBND cấp tỉnh sang Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Theo cơ quan soạn thảo, việc điều chỉnh này nhằm đẩy mạnh phân cấp, nâng cao tính chủ động của địa phương, đồng thời làm rõ trách nhiệm cá nhân trong quản lý tài sản công, góp phần rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Việc sửa đổi, bổ sung quy định lần này được kỳ vọng sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi, đồng thời từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài sản công trên phạm vi cả nước, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới./.
.jpeg "Năm 2026, Kế hoạch vay của Chính phủ tối đa gần 970.000 tỷ đồng")
