Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Xác lập nền tảng cho nhiệm kỳ mới

Kiện toàn nhân sự, hoàn thiện thể chế

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tiếp nối thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; cùng với thành công của Hội nghị Trung ương hai, khóa XIV.

Với ý nghĩa đó, Kỳ họp không chỉ mang tính mở đầu mà còn xác lập những nền tảng căn bản cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội khóa XVI - từ tổ chức bộ máy, định hướng lập pháp đến các quyết sách chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội.

Một trong những nội dung trọng tâm là Quốc hội xem xét kiện toàn nhân sự các chức danh chủ chốt của Nhà nước, nhằm bảo đảm sự ổn định và tính kế thừa trong điều hành. Đây là nền tảng để xây dựng một bộ máy liêm chính, hành động, đủ năng lực dẫn dắt đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có công nghiệp hiện đại vào năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Sự đồng thuận ngay từ kỳ họp đầu tiên sẽ tạo luồng sinh khí mới, củng cố niềm tin của cử tri và cộng đồng doanh nghiệp vào sự ổn định của hệ thống chính trị.

Cùng với kiện toàn nhân sự, yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm của Quốc hội trong nhiệm kỳ mới. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, Quốc hội khóa XVI có trách nhiệm thể chế hóa ngay trong năm 2026 các nội dung cốt lõi của Văn kiện Đại hội XIV, bảo đảm đồng bộ với các kết luận của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Với tinh thần đó, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, ổn định, minh bạch, dễ hiểu, dễ thực thi, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. “Tôi kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ thực sự là một Quốc hội kiến tạo phát triển. Quốc hội không chỉ làm luật để quản lý, mà phải làm luật để ‘mở đường’; không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn chuẩn bị cho tương lai dài hạn của quốc gia” - PGS, TS. Bùi Hoài Sơn bày tỏ.

Dự kiến, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 8 dự án luật và 1 nghị quyết, tập trung vào các lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống xã hội và hoạt động quản lý nhà nước. Trong đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được xem xét theo trình tự, thủ tục rút gọn, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, tạo động lực phát triển đột phá cho Hà Nội. Bên cạnh đó, Nghị quyết về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù trong phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là bước chủ động hoàn thiện khung pháp lý, bảo vệ lợi ích quốc gia, nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Định hình tầm nhìn chiến lược cho cả giai đoạn

Bên cạnh công tác tổ chức và lập pháp, Kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI còn có nhiệm vụ hoạch định các định hướng lớn về phát triển kinh tế - xã hội và tài chính - ngân sách cho giai đoạn 2026-2030.

Cử tri kỳ vọng Quốc hội sẽ quyết nghị các chỉ tiêu kinh tế - xã hội trên cơ sở tư duy “kiến tạo phát triển”, tập trung nguồn lực vào hạ tầng chiến lược, kinh tế số và chuyển đổi xanh nhằm thực hiện các đột phá chiến lược mà Đại hội XIV đã đề ra. Việc ưu tiên phân bổ ngân sách cho các dự án động lực, có sức lan tỏa vùng và liên vùng sẽ thể hiện rõ tinh thần “đầu tư có trọng tâm, trọng điểm”, khắc phục tình trạng dàn trải, lãng phí nguồn lực quốc gia.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thành Trung

Theo đó, các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch vay và trả nợ công, cũng như kế hoạch đầu tư công trung hạn sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua. Đây là những quyết sách mang tính chiến lược, định hình quỹ đạo phát triển trung hạn của đất nước, đồng thời tạo cơ sở triển khai các chính sách cụ thể trong từng năm.

Theo đại biểu Nguyễn Thành Trung, việc Quốc hội xem xét và thông qua các kế hoạch 5 năm (2026-2030) tại Kỳ họp này chính là thiết lập “đường ray phát triển” cho cả nhiệm kỳ, chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị hiệu quả nguồn lực quốc gia. Theo quy định của Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, các kế hoạch này phải bảo đảm tính liên tục, đồng thời cần có đột phá về cấu trúc.

Song song với đó, Quốc hội sẽ xem xét các báo cáo về ngân sách nhà nước, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024… Những nội dung này góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, bảo đảm an sinh xã hội. Đồng thời, Quốc hội cũng sẽ xem xét, thông qua Chương trình giám sát năm 2027 - cơ sở để thực hiện quyền giám sát tối cao, bảo đảm chính sách, pháp luật được triển khai nghiêm túc, hiệu quả.

Theo đại biểu Nguyễn Thành Trung, cử tri và nhân dân kỳ vọng Quốc hội tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công. Trong đó, Kiểm toán nhà nước - với vai trò cơ quan do Quốc hội thành lập - được kỳ vọng cung cấp các đánh giá khách quan, giúp Quốc hội đưa ra quyết định chính xác, hiệu quả. Điều này không chỉ bảo đảm kỷ luật tài chính mà còn góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí, hướng tới mục tiêu mọi nguồn lực công được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.

Một nhiệm kỳ mới với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, sẽ là lời giải quan trọng để Việt Nam vượt qua bẫy thu nhập trung bình và hiện thực hóa khát vọng phát triển./.