Lượng khách tăng kỷ lục, du lịch hướng đến đổi mới mô hình tăng trưởng

Những tín hiệu vui…

Tiếp nối đà tăng trưởng ấn tượng của năm 2025, ngay trong quý I/2026, du lịch Việt Nam đã ghi nhận những kết quả vô cùng tích cực, phản ánh sức hấp dẫn mạnh mẽ của điểm đến Việt Nam trên bản đồ quốc tế. Theo số liệu thống kê, lượng khách quốc tế đến nước ta trong 3 tháng đầu năm đã đạt trên 6,7 triệu lượt, ghi nhận mức tăng trưởng 12,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là con số cao kỷ lục của quý I các năm từ trước đến nay, minh chứng cho sự phục hồi toàn diện và bứt phá của thị trường khách ngoại.

Thị trường du lịch nội địa tiếp tục khẳng định vai trò là "trụ đỡ" vững chắc cho toàn ngành. Với ước tính khoảng 37 triệu lượt khách trong quý I, du lịch trong nước không chỉ giữ nhịp cho các hoạt động lưu trú, dịch vụ, vận tải mà còn kích hoạt mạnh mẽ chuỗi tiêu dùng du lịch tại các địa phương. Tổng thu từ khách du lịch trong giai đoạn này ước đạt khoảng 267.000 tỷ đồng - một con số ấn tượng cho thấy dòng tiền từ du lịch đang chảy mạnh vào nền kinh tế.

Thực tế chứng minh rằng, một ngành du lịch tăng trưởng tốt không chỉ được đo bằng số lượng khách đến mà phải được đánh giá bằng khả năng tạo ra doanh thu, lan tỏa việc làm và kích thích tiêu dùng ở nhiều lĩnh vực liên quan. Điều này đã được thể hiện rõ nét qua kết quả toàn diện của ngành trong quý vừa qua. Từ các cơ sở lưu trú, các hãng hàng không cho đến ngành dịch vụ ăn uống, bán lẻ và giải trí - mỗi lượt khách du lịch thực chất là một mắt xích quan trọng, tạo ra sự lan tỏa mạnh mẽ trong chuỗi tăng trưởng kinh tế chung.

Phân tích sâu hơn về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong nhận định: Điều quan trọng không chỉ nằm ở việc chúng ta đón được bao nhiêu lượt khách, mà cốt lõi là mức chi tiêu trung bình của mỗi khách là bao nhiêu, thời gian họ lưu trú dài hay ngắn và khả năng lan tỏa tới các ngành kinh tế khác như thế nào. Mục tiêu cuối cùng phải là mức đóng góp thực chất vào GDP và đảm bảo tính bền vững của các điểm đến trên cả nước.

Một điểm sáng rực rỡ khác của ngành du lịch trong bối cảnh đầy thách thức vừa qua chính là khả năng thích ứng và mở rộng thị trường. Thứ trưởng Hồ An Phong đánh giá cao những kết quả trong việc đa dạng hóa nguồn khách khi Việt Nam đã từng bước tiếp cận sâu hơn vào các khu vực đầy tiềm năng như Nam Mỹ, Nam Á và một số thị trường mới nổi khác. Trong cơ cấu khách quốc tế, Ấn Độ đang nổi lên là thị trường có mức tăng trưởng theo cấp số nhân; thị trường Nga ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ; trong khi đó, khu vực Đông Bắc Á với Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan vẫn duy trì vai trò là những trụ cột vững chắc của du lịch Việt Nam.

Đứng từ góc độ doanh nghiệp, đại diện các đơn vị lữ hành khẳng định những kết quả đạt được vừa qua đã phản ánh sự thay đổi căn bản trong khả năng tiếp cận thị trường và chiến lược xúc tiến. Điểm đến Việt Nam đang ngày càng trở nên hấp dẫn hơn đối với nhiều nhóm đối tượng du khách khác nhau nhờ sự đa dạng hóa sản phẩm. Các doanh nghiệp cũng đánh giá cao vai trò đồng hành, tháo gỡ khó khăn kịp thời từ phía các cơ quan chức năng, tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp thích ứng nhanh nhạy với những biến động của thị trường toàn cầu.

Nhìn nhận về những yếu tố làm nên thành công, Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh cho rằng lợi thế lớn nhất của Việt Nam chính là môi trường chính trị ổn định và trật tự xã hội được đảm bảo. Trong một thế giới đầy biến động, Việt Nam đã trở thành lựa chọn đáng tin cậy và an toàn cho du khách quốc tế. Cục đã nhận diện được những cơ hội nổi bật từ xu hướng dịch chuyển dòng khách tới các điểm đến an toàn, gần và tiết kiệm hơn; đồng thời đây là thời điểm vàng để Việt Nam tiếp tục khẳng định mạnh mẽ thương hiệu điểm đến "An toàn - Thân thiện - Hấp dẫn".

Ngành du lịch cần khẩn trương xây dựng bộ chỉ số thống kê mới, đảm bảo phản ánh đầy đủ và khách quan đóng góp thực chất của du lịch đối với nền kinh tế quốc gia. Theo đó, thước đo không chỉ dừng lại ở doanh thu lưu trú mà phải bao quát cả các giá trị lan tỏa sang các ngành dịch vụ liên quan. Chỉ khi chúng ta lượng hóa được một cách đầy đủ và khoa học đóng góp của du lịch vào GDP thì mới có thể quản trị và điều hành sự tăng trưởng một cách chính xác.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong

Chú trọng chất lượng tăng trưởng và hiệu quả tổng thể

Bên cạnh những gam màu tươi sáng, ngành du lịch cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức đang hiện hữu. Trong quý I/2026, bối cảnh quốc tế xuất hiện nhiều yếu tố tác động bất lợi, đặc biệt là những căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông. Những biến động này đã trực tiếp làm giá nhiên liệu gia tăng, kéo theo sự đội lên của chi phí vận tải hàng không và các dịch vụ du lịch, gây áp lực không nhỏ lên mục tiêu tăng trưởng của toàn ngành.

Dù thị trường khách Trung Đông hiện chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng lượng khách quốc tế của Việt Nam, nhưng những tác động gián tiếp tới tâm lý tiêu dùng và xu hướng thắt chặt chi tiêu toàn cầu là khá rõ nét. Đại diện các doanh nghiệp du lịch và thương mại chia sẻ rằng, chi phí vận hành tăng cao cùng với sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á về chính sách thị thực và kích cầu đang đặt ngành du lịch trước những bài toán khó về tính cạnh tranh.

Trên cơ sở nhận diện rõ những xu thế và thách thức đó, lãnh đạo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định toàn ngành sẽ tiếp tục kiên định với định hướng phát triển các sản phẩm đặc sắc và có giá trị gia tăng cao. Trọng tâm sẽ là du lịch gắn với công nghiệp văn hóa, du lịch golf, du lịch tàu biển và đường sông. Đặc biệt, việc phát triển các khu du lịch quốc gia và khu vực biên giới đất liền sẽ được chú trọng để mở rộng không gian phát triển mới. Song song với đó, các quy định pháp lý liên quan sẽ tiếp tục được nghiên cứu sửa đổi nhằm tháo gỡ triệt để các "điểm nghẽn", tạo động lực tối đa cho doanh nghiệp lữ hành phát triển.

Ghi nhận những nỗ lực bứt phá vừa qua, Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh một quan điểm quan trọng: Giai đoạn đầu sau dịch bệnh, tốc độ tăng trưởng cao là điều dễ hiểu do chúng ta đi lên từ xuất phát điểm thấp và thị trường có đà phục hồi mạnh. Tuy nhiên, khi quy mô ngành ngày càng lớn, việc duy trì mức tăng trưởng cao sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Vì vậy, du lịch Việt Nam không thể tiếp tục chạy theo số lượng khách mà cần phải chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy số lượng sang tư duy đóng góp kinh tế, chú trọng chất lượng tăng trưởng và hiệu quả tổng thể.

Từ định hướng chiến lược đó, Thứ trưởng yêu cầu toàn ngành tập trung tái cấu trúc hệ thống sản phẩm theo phân khúc chất lượng cao. Cần nâng tỷ trọng các cơ sở lưu trú đạt chuẩn 4-5 sao, phát triển mạnh các tổ hợp nghỉ dưỡng cao cấp, khu vui chơi giải trí chất lượng và các dịch vụ vận tải du lịch chuyên biệt. "Cùng một nguồn tài nguyên nhưng nếu chúng ta biết tổ chức thành sản phẩm chất lượng, định vị đúng phân khúc và bán với giá trị cao thì hiệu quả kinh tế mang lại sẽ khác biệt hoàn toàn" - Thứ trưởng nhấn mạnh. Đồng thời, toàn ngành cần tiếp tục kiên định với chiến lược đa dạng hóa thị trường quốc tế, song phải đặc biệt coi trọng thị trường nội địa như một động lực quan trọng để kích hoạt các chuỗi giá trị kinh tế tại từng địa phương.

Cuộc đổi mới mô hình tăng trưởng du lịch lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt mới, đưa ngành "công nghiệp không khói" phát triển theo hướng thực chất, bền vững, xứng đáng là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình./.