Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh trong những năm gần đây, tình hình mua bán người trong khu vực và trên thế giới diễn biến ngày càng phức tạp. Các đường dây mua bán người tăng cường lợi dụng các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội và công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo để tuyển mộ nạn nhân thông qua các thủ đoạn như quảng cáo “việc nhẹ lương cao”, lừa đảo tình cảm, lừa đảo đầu tư, nhằm mục đích cưỡng bức lao động hoặc bị ép buộc thực hiện hành vi phạm tội. Tình trạng mua bán người vào các trung tâm lừa đảo gia tăng đã trở thành thách thức đối với nhiều quốc gia, đe dọa an ninh, trật tự, an toàn xã hội, gây thiệt hại về kinh tế và làm tổn hại đến an ninh con người.
Lãnh đạo Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam luôn coi trọng công tác phòng, chống mua bán người, xác định đây là trách nhiệm chung của hệ thống chính trị và toàn dân nhằm ngăn chặn, đẩy lùi và xử lý nghiêm tội phạm mua bán người, các hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người, góp phần thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, củng cố trật tự xã hội, kỷ cương, giữ gìn cuộc sống bình yên, an toàn, hạnh phúc của nhân dân.
Ngày 07/01/2026, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026-2030 và định hướng đến năm 2035, trong đó yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi sử dụng không gian mạng, công nghệ cao để dụ dỗ, tổ chức mua bán người, rà soát, ngăn chặn, xóa bỏ các nội dung, trang web, đường dẫn, ứng dụng, hội, nhóm, tài khoản trên không gian mạng, cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người, nhất là các cuộc gọi từ nước ngoài, có sử dụng công nghệ.
Việt Nam cũng đang trong quá trình triển khai Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, khi lần đầu tiên quy định đầy đủ khái niệm mua bán người, bao gồm mua bán người nhằm mục đích ép buộc thực hiện hành vi phạm tội và hiện đang trong quá trình nghiên cứu, sửa đổi Bộ luật Hình sự, trong đó có các điều khoản về mua bán người, để tiếp tục hài hòa hóa luật pháp quốc gia với chuẩn mực quốc tế.
“Trước những diễn biến phức tạp và sự xuất hiện của các hình thức tội phạm mua bán người mới gắn với công nghệ và không gian mạng, việc tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra, xác định, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân và nâng cao nhận thức cộng đồng là những yếu tố then chốt để ứng phó hiệu quả với loại hình tội phạm này. Việt Nam sẵn sàng tiếp tục tăng cường hợp tác với các quốc gia, các tổ chức quốc tế, các đối tác liên quan nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý hiệu quả tội phạm mua bán người, đồng thời bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân trên cơ sở cách tiếp cận lấy nạn nhân làm trung tâm” - Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh.
Chia sẻ từ góc nhìn quốc tế, bà Rebecca Miller - Điều phối viên khu vực về chống mua bán người và đưa người di cư trái phép, Văn phòng UNODC khu vực Đông Nam Á - Thái Bình Dương cho biết, trên khắp khu vực đang chứng kiến tình trạng bóc lột người ở quy mô lớn, các nạn nhân của nạn mua bán người đang bị ép buộc thực hiện lừa đảo nhằm thu lợi nhuận và chính họ lại thường là những người phải đối mặt với hậu quả pháp lý. “Các quốc gia cần hướng đến chấm dứt việc đối xử với những người bị mua bán như là nghi phạm, thay vào đó cần chung tay tập trung triệt phá các mạng lưới tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia đang thu lợi hàng tỷ đô từ các hoạt động phạm tội” - bà Rebecca Miller nói.
Nêu thêm quan điểm, bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam cho rằng công tác phòng ngừa cũng đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ hơn với các công ty công nghệ và nền tảng trực tuyến - nơi các dịch vụ thường bị những đối tượng mua bán người lợi dụng để lừa gạt tuyển mộ nạn nhân. Với việc duy trì các tiêu chuẩn quốc tế về kinh doanh và quyền con người, các công ty có vai trò quan trọng trong việc xác định và giảm thiểu rủi ro bóc lột liên quan đến nền tảng của mình.
Khẳng định sự đồng hành cùng Việt Nam, ông John McIntyre - Đại biện lâm thời Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam - nhấn mạnh Hoa Kỳ sẵn sàng tiếp tục hợp tác với Chính phủ Việt Nam, cũng như UNODC, tổ chức Sứ mệnh Công lý Quốc tế (IJM) và tất cả các đối tác trong khu vực để cùng nhau nâng cao nhận thức, tăng cường phòng ngừa, đẩy mạnh hợp tác thực thi pháp luật và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán.
Trong khuôn khổ sự kiện, các chuyên gia trong khu vực Đông Nam Á đã trao đổi về bối cảnh chung của tình trạng mua bán người nhằm mục đích ép buộc thực hiện hành vi phạm tội tại các trung tâm lừa đảo, giới thiệu Chiến dịch “Mắc bẫy tội phạm lừa đảo” của UNODC, kinh nghiệm xây dựng môi trường số an toàn.
Các đại biểu cũng thảo luận những giải pháp phòng, chống mua bán người vào trung tâm lừa đảo và hỗ trợ nạn nhân trở về, các giải pháp thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng và hợp tác triển khai Chiến dịch tại Việt Nam.
Chiến dịch “Mắc bẫy tội phạm lừa đảo” do UNODC khởi xướng với sự phối hợp của tổ chức IJM và tài trợ của Chính phủ Hoa Kỳ được triển khai trong khu vực từ năm 2025, nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy phòng ngừa và tăng cường phối hợp chung trong bối cảnh mua bán người nhằm mục đích ép buộc thực hiện hành vi phạm tội đang gia tăng nhanh chóng. Chiến dịch kêu gọi sự tham gia của các Chính phủ, các tổ chức xã hội, các nền tảng kỹ thuật số và giới trẻ, cùng chung tay phòng ngừa, xử lý hiệu quả tình trạng mua bán người vào các trung tâm lừa đảo./.
