Phát huy tinh thần dân chủ trong hoạt động của Quốc hội

N. HỒNG - M. THÚY thực hiện | 06/01/2026 08:30

(BKTO) - Khẳng định Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (06/01/1946) là khởi nguồn của nền dân chủ mới, GS. Nguyễn Anh Trí - đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội) kỳ vọng, Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy tinh thần dân chủ, không ngừng đổi mới và thực hiện tốt sứ mệnh là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân.

dai-bieu-nguyen-anh-tri.jpg
Đại biểu Nguyễn Anh Trí phát biểu thảo luận tại Quốc hội. Ảnh: ST

Thưa đại biểu, trong không khí của những ngày kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam, xin ông có thể chia sẻ cảm nhận của mình về tinh thần dân chủ từ cuộc bầu cử đặc biệt này?

Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội ngày 06/01/1946 có ý nghĩa rất lớn về mặt dân chủ. Đây có thể coi là khởi nguồn của nền dân chủ mới. Bởi vì, đây là lần đầu tiên người dân Việt Nam được thực sự là một công dân tự do để có quyền đi bầu cử. Đây là biểu hiện rõ nhất của tinh thần dân chủ.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của Việt Nam năm 1946 được tiến hành theo những nguyên tắc dân chủ, tiến bộ nhất, đó là: Phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín đã hoàn toàn thắng lợi. Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) ra đời. Thắng lợi đó là một mốc son đánh dấu bước phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của nước Việt Nam.

Cái thứ hai mà tôi thấy rất ấn tượng từ cuộc tổng tuyển cử này, đó là trong số các đại biểu Quốc hội của khóa I thì có đến 70 đại biểu Quốc hội không phải đảng viên và không thông qua bầu cử mà được chỉ định làm đại biểu Quốc hội. Tôi cho rằng, đây là một cách làm hết sức sáng suốt và tôn trọng dân chủ của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong bối cảnh Đảng ta đang trong thời kỳ trứng nước, vừa mới làm cuộc cách mạng giành được độc lập, đất nước đứng trước rất nhiều khó khăn và phức tạp. Trong điều kiện ấy, việc tổ chức thành công cuộc bầu cử chính là một kỳ tích.

Quốc hội khóa I không chỉ là biểu tượng của nền dân chủ mới mà còn là chỗ dựa chính trị vững chắc cho cả dân tộc trong công cuộc củng cố và bảo vệ chính quyền cách mạng vừa mới được thành lập. Việc Quốc hội ban hành Hiến pháp năm 1946 cùng với những quyết sách đúng đắn, kịp thời của Quốc hội đã góp phần quan trọng vào việc đưa cách mạng Việt Nam vượt qua khó khăn, giữ vững nền độc lập vừa giành được và đặt nền móng cho sự phát triển của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa sau này.

Là một đại biểu Quốc hội, theo ông, giá trị và tinh thần dân chủ của ngày Tổng tuyển cử đầu tiên đã được tiếp nối như thế nào trong hoạt động của Quốc hội hiện nay?

Có thể nói, mạch nguồn dân chủ từ ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội năm 1946 đã được tiếp nối và phát huy trong hoạt động của Quốc hội cho đến ngày nay. Việc coi trọng và phát huy tinh thần dân chủ đã trở thành nền tảng cốt lõi, xuyên suốt trong hoạt động của Quốc hội.

Là một đại biểu Quốc hội tự ứng cử và tham gia 2 khóa Quốc hội (khóa XIV và khóa XV), cá nhân tôi cảm nhận rất rõ tinh thần dân chủ trong hoạt động của Quốc hội. Điều này được thể hiện trong quá trình bầu cử thực sự dân chủ. Các hoạt động tại nghị trường cũng đều cho thấy tinh thần dân chủ, bình đẳng và được tôn trọng. Tất cả những điều đó đã trở thành động lực để giúp cho các đại biểu Quốc hội như tôi hoàn thành được nhiệm vụ của một đại biểu dân cử cao quý.

Việc kế thừa và phát huy tinh thần dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân cũng làm cho hoạt động của Quốc hội không ngừng được đổi mới, ngày càng gần dân, sát dân, phục vụ thiết thực cho quyền và lợi ích chính đáng của cử tri và nhân dân; đặt nhân dân ở trung tâm trong mọi quyết sách.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam cũng là thời điểm trước thềm bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV. Ông kỳ vọng như thế nào vào hoạt động của Quốc hội trong nhiệm kỳ tới?

Tôi rất kỳ vọng và cũng rất tin tưởng Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy tinh thần dân chủ trong mọi hoạt động. Tôi cho rằng, dân chủ là vấn đề sống còn đối với Quốc hội. Là một đại biểu Quốc hội đồng thời cũng là một cử tri, một công dân, tôi nhận thấy, nhờ có dân chủ mà Quốc hội Việt Nam càng ngày càng đóng góp được nhiều hơn vào sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước; càng ngày càng được cử tri và nhân dân tin yêu, quý mến hơn.

Các kỳ họp của Quốc hội gần đây ngày càng được cử tri và nhân dân quan tâm. Thông qua hệ thống báo chí, cử tri và nhân dân đã thấy được Quốc hội bàn thảo, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, của nhân dân, gắn liền với quyền lợi, trách nhiệm, thậm chí cả tính mạng của nhân dân. Tất cả những điều đó chính là thành công từ tinh thần dân chủ trong hoạt động của Quốc hội.

Chính vì vậy, tôi tin tưởng chắc chắn rằng Quốc hội Việt Nam sẽ càng ngày phát huy tinh thần dân chủ, nỗ lực đổi mới và xứng đáng với vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất; mỗi đại biểu Quốc hội sẽ phát huy trí tuệ, bản lĩnh cùng toàn Đảng, toàn dân đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Cùng chuyên mục
Phát huy tinh thần dân chủ trong hoạt động của Quốc hội