Sứ mệnh mới của đối ngoại trong kỷ nguyên “vươn mình”

Nhiều dấu ấn nổi bật trong công tác đối ngoại

Nhìn lại những kết quả nổi bật trong công tác đối ngoại năm 2025, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, môi trường quốc tế năm 2025 có đặc trưng là biến động, bất ổn, xung đột nổ ra ở nhiều quốc gia, nhiều khu vực. Thậm chí có thể nói năm 2025 là năm biến động nhất trong nhiều năm trở lại đây như văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã nhận định “thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại”.

Soi chiếu vào bối cảnh đó, Lãnh đạo Bộ Ngoại giao cho biết, dấu ấn nổi bật của đối ngoại năm 2025 là ta đã tranh thủ được thời cơ, hóa giải được thách thức, góp phần tạo cục diện đối ngoại mới cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

“Đối ngoại trong năm 2025 đã phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất để thực hiện các nhiệm vụ chiến lược như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh “giữ vững, duy trì môi trường hòa bình, ổn định; phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; nâng cao đời sống của nhân dân, tất cả vì nhân dân” - Bộ trưởng Lê Hoài Trung nói.

Kết quả nổi bật trước hết thể hiện ở việc nâng tầm, nâng cấp quan hệ, mở rộng hợp tác với các đối tác. Trong năm 2025, các hoạt động đối ngoại diễn ra sôi động, nhất là của lãnh đạo chủ chốt, tạo khuôn khổ và tầm nhìn định hướng cho quan hệ. Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 17 đối tác, đưa tổng số đối tác có quan hệ từ Đối tác toàn diện trở lên thành 42 nước. Việt Nam cũng đã củng cố quan hệ, mở rộng hợp tác với các chính đảng, tiếp tục coi trọng và phát triển đối ngoại nhân dân dưới nhiều hình thức.

Thứ hai, trên bình diện đa phương, trong lúc các thể chế đa phương gặp khó khăn, Việt Nam tiếp tục thể hiện trách nhiệm và cam kết quốc tế, thông qua việc thể hiện mạnh mẽ sự ủng hộ đối với hợp tác đa phương, đã tham gia và đóng góp có trách nhiệm, góp phần xây dựng các định hướng hoạt động và các quy định, chuẩn mực tại các thể chế đa phương. Cụ thể như, sự tham gia tích cực của Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh giá cao trong hoạt động gìn giữ hòa bình, cứu hộ cứu nạn, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực; tham gia nhiều cơ chế điều hành tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, 6 trong 7 cơ chế của UNESCO…

Thứ ba, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 8% của đất nước, ngoại giao kinh tế phát huy vai trò tiên phong, nắm bắt xu hướng vận động của kinh tế thế giới, các lĩnh vực mới để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Các hoạt động ngoại giao kinh tế lồng ghép hiệu quả vào đối ngoại cấp cao, đạt số lượng kỷ lục về cam kết thỏa thuận, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, kết nối chiến lược, đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu. Ngoại giao khoa học - công nghệ trở thành một mũi nhọn, tập trung vào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần hiện thực hóa 11 lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Thứ tư, đối ngoại cũng góp phần phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam. Ngoại giao văn hóa được triển khai bài bản, tổ chức thành công Đại lễ Vesak, vận động 7 danh hiệu mới, đưa tổng số danh hiệu UNESCO của Việt Nam lên 77.

Ngoài ra, công tác thông tin đối ngoại được thực hiện chủ động, không chỉ quảng bá hình ảnh quốc gia mà còn bảo vệ nền tảng tư tưởng, lợi ích đất nước trong môi trường thông tin phức tạp. Công tác về người Việt Nam ở nước ngoài đã thành công trong việc khơi dậy tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc với thành quả rõ nét chính là nguồn kiều hối gửi về nước đạt mức kỷ lục, trở thành nguồn lực quan trọng đóng góp thiết thực vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đối ngoại nhân dân đã phát huy vai trò cầu nối, tạo nền tảng cho các mối quan hệ đối ngoại của đất nước.

Sứ mệnh ngày càng lớn của công tác đối ngoại

Bước sang giai đoạn phát triển mới, trong văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV, đối ngoại cùng với quốc phòng - an ninh lần đầu tiên được xác định là lĩnh vực “trọng yếu, thường xuyên”. Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn đối với toàn ngành đối ngoại, ngoại giao.

Theo đó, để đẩy mạnh triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, thực hiện tốt nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại và hội nhập quốc tế, toàn ngành đối ngoại, ngoại giao sẽ tập trung vào 3 định hướng lớn.

Một là, phối hợp chặt chẽ với quốc phòng, an ninh và các ban, bộ, ngành, địa phương cả nước giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; bảo vệ an ninh chế độ, bảo vệ nhân dân và các thành quả của công cuộc đổi mới.

Hai là, tranh thủ tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài, đặc biệt là đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, trọng tâm là ngoại giao công nghệ để góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số, hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm mà Đảng đề ra cho các cột mốc lịch sử 2030 và 2045, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Ba là, góp phần nâng cao vai trò, vị thế, uy tín quốc tế của Đảng, của đất nước, nâng cao vai trò của Việt Nam trong nền chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu và văn minh nhân loại.

Cùng với phát huy mạnh mẽ vai trò tiên phong, trọng yếu và thường xuyên của công tác đối ngoại, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, ngành ngoại giao đã đề ra nhiều giải pháp để triển khai hiệu quả tầm nhìn, định hướng của Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Trước hết, tư duy về hội nhập quốc tế sẽ chuyển mạnh theo hướng từ “tiếp nhận sang đóng góp”, từ “hội nhập sâu rộng sang hội nhập đầy đủ”, từ “vị thế một quốc gia đi sau, hội nhập vào thế giới sang một quốc gia tiên phong, đi đầu vào những lĩnh vực mới”. Tư duy mới này đã và đang được cụ thể hóa, đưa vào triển khai tích cực, mạnh mẽ trong thực tế, trong đó trọng tâm là triển khai hiệu quả Chương trình hành động của Chính phủ triển khai Nghị quyết 59-NQ/TW.

Song song với đó, để đáp ứng các yêu cầu cao về phát triển đất nước trong giai đoạn tới, hiện nay Bộ Ngoại giao cùng với các bộ, ngành liên quan đang gấp rút hoàn thiện để trình, ban hành các nghị định của Chính phủ hướng dẫn chi tiết triển khai Nghị quyết 250/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế ngay trong quý I/2026. Những quy định mới sẽ cho phép triển khai công tác hội nhập quốc tế có hiệu quả cả ở trong và ngoài nước, đặc biệt là xây dựng và huy động nhân lực chất lượng cao về hội nhập quốc tế.

Đồng thời, để hội nhập hiệu quả trên các lĩnh vực, ngành ngoại giao xác định phải đẩy mạnh “văn hóa thực thi”, “nói đi đôi với làm, làm đến cùng” như Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo, định hướng. Trong hội nhập quốc tế, điều này đòi hỏi phải có sự thay đổi tư duy sang hướng ưu tiên tính thực chất, khả thi trong ký kết và thực thi các cam kết, thỏa thuận quốc tế. Cùng với đó, các cam kết, thỏa thuận quốc tế phải đi đôi với hoàn thiện thể chế, chính sách trong nước./.