Bộ Tài chính cho biết: Định hướng lớn về thu hút, quản lý và sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vay ưu đãi nước ngoài trong giai đoạn 2026-2030 được xác lập theo hướng huy động và phân bổ nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và khả năng hấp thụ của nền kinh tế.
Theo đó, nguồn vốn ODA sẽ được ưu tiên cho các chương trình, dự án quan trọng, có tác động lan tỏa, tạo động lực tăng trưởng, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian thu hồi dài và có ý nghĩa nền tảng đối với phát triển bền vững.
Một trong những yêu cầu xuyên suốt trong định hướng mới là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA. Các chương trình, dự án phải được lựa chọn kỹ lưỡng, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả kinh tế - xã hội và khả năng hoàn trả vốn vay. Việc sử dụng vốn vay nước ngoài được đặt trong khuôn khổ quản lý chặt chẽ về nợ công, bảo đảm an toàn tài chính quốc gia và các cân đối vĩ mô.
Cùng với đó, việc phân bổ nguồn vốn được thực hiện theo hướng hài hòa giữa các ngành, lĩnh vực và địa phương, tránh dàn trải, lãng phí. Các dự án được ưu tiên phải thực sự cần thiết, cấp bách, có khả năng hoàn thành đúng tiến độ và phát huy hiệu quả sau đầu tư.
Định hướng mới cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan đến quản lý và sử dụng vốn ODA theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong đó, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị và phê duyệt dự án được coi là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả giải ngân và sử dụng vốn.
Đồng thời, cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản lý ODA tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với nâng cao trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương. Công tác giám sát, đánh giá, kiểm tra cũng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các vướng mắc, hạn chế thất thoát, lãng phí.
Một điểm đáng chú ý là định hướng thu hút ODA trong giai đoạn tới không chỉ dừng ở việc huy động vốn, mà còn hướng tới tận dụng tối đa các lợi ích đi kèm như chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nguồn nhân lực và tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Đây được xem là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển vẫn ở mức cao, trong khi các điều kiện vay ODA có xu hướng ngày càng kém ưu đãi, việc lựa chọn, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này trở nên đặc biệt quan trọng. Định hướng mới được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực nước ngoài, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn tới./.
