Đào tạo nghề và hỗ trợ lao động thất nghiệp - Định hướng dài hạn

Bức tranh nhiều điểm sáng

Năm 2025, Hải Phòng tiếp tục thể hiện vai trò là một trong những đô thị công nghiệp trọng điểm của khu vực phía Bắc với quy mô lực lượng lao động lên tới khoảng gần 2,1 triệu người sau sáp nhập hành chính mở rộng địa giới hành chính với Hải Dương. Đây là nhóm lao động bao trùm các thành phần từ kỹ thuật viên, công nhân kỹ thuật đến lao động phổ thông trong các khu công nghiệp, dịch vụ và logistics. Trong bối cảnh này, chính sách tạo việc làm, định hướng nghề và đào tạo kỹ năng trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của địa phương.

Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng, trong năm 2025, có 114 phiên giao dịch việc làm đã được tổ chức, tăng 152% so với cùng kỳ trước đó, gồm 70 phiên định kỳ tại trung tâm, 36 phiên trực tuyến và nhiều phiên lưu động, ngày hội việc làm tại cơ sở. Các phiên này đã thu hút gần 1.700 doanh nghiệp tham gia tuyển dụng với tổng nhu cầu tuyển trên 406.000 vị trí lao động, trong đó 46% là lao động nữ. Qua đó, gần 230.000 lượt người lao động được tư vấn việc làm và khoảng 39.600 người trúng sơ tuyển và có việc làm thông qua các phiên kết nối này.

Hoạt động giao dịch việc làm, kết nối thị trường lao động đã đóng góp thiết thực vào mục tiêu giảm tỷ lệ thất nghiệp và tăng cơ hội việc làm ổn định cho người lao động, nhất là trong bối cảnh doanh nghiệp nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh. Đồng thời cũng cho thấy sự cân đối giữa cung lao động và nhu cầu tuyển dụng trong thị trường lao động tại Hải Phòng năm 2025 đã có cải thiện đáng kể so với trước, thông qua hoạt động sàn giao dịch, tư vấn nghề và kết nối việc làm hiệu quả.

Một trong những điểm sáng trong năm 2025 là sự chủ động và đa dạng trong phương thức kết nối lao động - doanh nghiệp do Trung tâm Dịch vụ việc làm triển khai. Hoạt động không chỉ dừng ở các phiên giao dịch trực tiếp tại trung tâm, mà còn mở rộng sang các nền tảng số, trực tuyến và livestream tuyển dụng, kết nối tới 20 tỉnh và thành phố trên cả nước. Cách làm này cho phép lao động không nhất thiết phải đến trực tiếp mà vẫn có thể phỏng vấn và ứng tuyển từ xa, thu hút đến hơn 3.500 lượt người xem mỗi phiên trực tuyến.

Bên cạnh đó, Trung tâm đã phối hợp với các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tổ chức ngày hội tư vấn việc làm và đào tạo nghề với sự tham gia nhiều doanh nghiệp, tổ chức tư vấn và cả các đối tác cho vay vốn. Điều này giúp không chỉ giới thiệu việc làm mà còn cung cấp kiến thức về nghề, điều kiện làm việc, phúc lợi và hướng dẫn cách tiếp cận thị trường lao động hiệu quả.

Đào tạo nghề và định hướng nâng cao kỹ năng lao động

Thông tin từ Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng, năm 2025, toàn thành phố có hơn 27.800 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, giảm 13,84% so với cùng kỳ. Số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp giảm 17,68%. Cùng với giải quyết chính sách về bảo hiểm thất nghiệp, Trung tâm Dịch vụ việc làm thực hiện tư vấn chính sách đào tạo nghề 20.000 lượt lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Đồng thời, giới thiệu đến các cơ sở đào tạo nghề để mở 58 lớp dạy nghề cho 1.000 học viên thuộc các ngành, nghề: Tiếng Trung, tiếng Hàn, tiếng Anh, vận hành xe nâng hàng; kỹ thuật pha chế đồ uống, tin học văn phòng, xoa bóp bấm huyệt - vật lý trị liệu, kỹ thuật chế biến món ăn, kỹ thuật pha chế. Từ đó, giúp người lao động có thêm kỹ năng nghề nghiệp, tự tin hơn khi quay trở lại thị trường lao động, tìm kiếm việc làm phù hợp với bản thân.

Bên cạnh đo, các chương trình tư vấn học nghề được tổ chức với sự tham gia của nhiều cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn, đưa tới cơ hội học nghề trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, điện công nghiệp, kỹ thuật chế tạo, may mặc và chăm sóc sức khỏe. Đây đều là những ngành mà doanh nghiệp trong khu công nghiệp và khu kinh tế của Hải Phòng đang cần nhiều nhân lực có kỹ năng hơn.

Hoạt động này đã phản ánh xu hướng tích cực trong giai đoạn người lao động thất nghiệp thường tìm kiếm các khóa học ngắn hạn có tính thực tiễn cao, như kỹ thuật điện, phần mềm, công nghệ cơ khí, vận hành và bảo trì thiết bị. Đặc biệt, các nhà tuyển dụng trong các khu công nghiệp lớn như DEEP C Industrial Zones, Regina Miracle International, LG Innotek và một số doanh nghiệp khác đều cần nguồn lao động được đào tạo bài bản, có kỹ năng nghề nghề cao hơn. Việc tư vấn học nghề được thực hiện ngay từ giai đoạn tiếp nhận hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, sử dụng nhiều kênh như tư vấn trực tiếp, qua điện thoại và mạng xã hội, giúp người lao động cập nhật cơ hội nghề nghiệp và chính sách hỗ trợ tương ứng.

Dù đạt được nhiều tiến bộ, hoạt động đào tạo nghề và giải quyết lao động thất nghiệp tại Hải Phòng vẫn đối mặt với một số thách thức: Nhiều doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tại Hải Phòng đang thiếu lao động phổ thông và lao động kỹ năng cao, đặc biệt trong các ngành như sản xuất, dịch vụ và logistics. Một số khu công nghiệp báo cáo nhu cầu tuyển dụng cao nhưng chưa đủ lực lượng cung ứng thực tế. Mặc dù được tư vấn đầy đủ chính sách học nghề, phần lớn người lao động thất nghiệp chưa tham gia ngay các khóa học dài hạn do rào cản tài chính hoặc tâm lý tìm việc nhanh hơn chọn học nghề.

Xác định con người là nhân tố trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế -xã hội, Hải Phòng đã đặt ra mục tiêu dài hạn liên quan đến nguồn nhân lực và trình độ kỹ năng. Tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hải Phòng nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương đặt mục tiêu tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp và chứng chỉ đạt 55% vào năm 2030, nâng cao chất lượng nhân lực phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế hiện đại.

Đây là bước nâng tầm so với các kế hoạch trước đó, thể hiện quyết tâm tăng cường đào tạo nghề và liên kết với doanh nghiệp, gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Mục tiêu này phù hợp với định hướng tổng thể của thành phố trở thành một trung tâm công nghiệp hiện đại, dịch vụ logistics và công nghệ cao trong khu vực, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút đầu tư và hỗ trợ lao động thích ứng linh hoạt trong thị trường lao động toàn cầu.

Để đạt mục tiêu này, các giải pháp chiến lược đề ra bao gồm: Tăng cường liên kết đào tạo nghề, mở rộng phối hợp với các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu kinh tế để xây dựng chương trình đào tạo theo đơn đặt hàng, đồng thời tổ chức các khóa thực hành thực tế, internship, và liên kết các cơ sở đào tạo nghề với doanh nghiệp. Điều này giúp người học có thể đáp ứng tốt hơn yêu cầu tuyển dụng thực tế.

Mở rộng các chương trình học nghề ngắn hạn ứng dụng cao, tập trung vào kỹ năng số, kỹ thuật vận hành thiết bị, chăm sóc sức khỏe, logistics và quản lý sản xuất, phù hợp với nhu cầu tuyển dụng hiện tại. Tăng cường truyền thông để người lao động hiểu rõ lợi ích của học nghề, các chính sách hỗ trợ, cơ hội việc làm sau học nghề; kết hợp thông tin ngay khi người lao động đến tiếp nhận trợ cấp thất nghiệp để người lao động không chỉ xem trợ cấp là điểm dừng chân mà coi đó là cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng và tham gia vào thị trường lao động chất lượng cao hơn.

Ứng dụng công nghệ số trong kết nối tuyển dụng - đào tạo - việc làm, phát triển các nền tảng số hóa để kết nối trực tiếp giữa người học nghề, nhà tuyển dụng và các đơn vị đào tạo nghề nhằm giảm thời gian kê khai hồ sơ, tiếp cận thông tin việc làm và cơ hội học nghề hiệu quả.