Thưa ông, sau sắp xếp, bên cạnh nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Phú Thọ đã thực hiện tốt công tác chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho người dân. Xin ông cho biết rõ hơn việc triển khai công tác này tại địa phương?
Ngay sau khi hợp nhất, Đảng ủy, lãnh đạo Sở đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và truyền thông; qua đó góp phần quan trọng vào kết quả phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh. Vượt qua những khó khăn, thách thức ban đầu do địa bàn mới rộng lớn, nhiều khu vực xa xôi, ngành văn hóa đã tổ chức hiệu quả các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch trên địa bàn ba tỉnh (cũ) với nhiều hình thức phong phú, sôi nổi, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu hưởng thụ văn hóa, tinh thần của Nhân dân.
Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” không còn dừng ở khẩu hiệu mà đã được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực: người dân hiến đất làm đường, chung tay xây dựng nhà văn hóa, tạo dựng môi trường sống văn minh. Tỷ lệ gia đình văn hóa đạt gần 95% là con số biết nói, phản ánh sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức và hành động của mỗi người dân.
Công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực thông tin, báo chí, xuất bản được thực hiện chặt chẽ; công tác truyền thông chính sách được đẩy mạnh, đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin của Nhân dân. Đặc biệt, thông qua báo chí, nhiều giá trị văn hóa, những câu chuyện đẹp đã được lan tỏa tới người dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa. Trong năm, có trên 100.000 tin, bài, chương trình tuyên truyền về tỉnh trên các cơ quan báo chí, góp phần quảng bá hình ảnh Phú Thọ tới bạn bè trong nước và quốc tế.
Cùng với những kết quả nổi bật trong lĩnh vực văn hóa, năm 2025, các lĩnh vực công tác khác tiếp tục được Sở VHTTDL duy trì và phát huy hiệu quả. Công tác quản lý hoạt động kinh doanh du lịch, lữ hành, lưu trú được tăng cường, bảo đảm minh bạch; tổng doanh thu du lịch ước đạt 14.800 tỷ đồng. Hoạt động thể thao quần chúng tiếp tục được duy trì, thể thao thành tích cao có bước phát triển với thành tích được nâng lên, đạt 20 Huy chương Vàng quốc tế và 129 Huy chương Vàng quốc gia.
Như ông đã nêu, tỉnh Phú Thọ sau sắp xếp đang mở ra không gian văn hóa mới với những cơ hội phát triển đột phá. Vậy, Sở VHTTDL đã và đang có những giải pháp gì để biến các cơ hội này thành đóng góp cụ thể, thưa ông?
Việc hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình đã mở ra không gian phát triển rộng lớn, tạo nên tiềm năng cộng hưởng rất lớn về văn hóa. Hiện nay, tỉnh Phú Thọ có gần 2.000 di sản; 2.778 di tích, trong đó có 5 di sản được UNESCO ghi danh; 41 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia; 979 di tích được xếp hạng… Đây là những tiềm năng, lợi thế đặc biệt để địa phương khai thác, qua đó không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn thúc đẩy phát triển xã hội bền vững.
Để khai thác hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh này, Sở VHTTDL tỉnh Phú Thọ đã tham mưu ban hành nhiều cơ chế, chính sách, đề án nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn như: Nghị quyết về cơ chế hỗ trợ đầu tư tu bổ di tích được xếp hạng; hỗ trợ người trông coi di tích, nghệ nhân; Đề án bảo tồn và phát huy giá trị Hát Xoan; Đề án bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc Mường; xây dựng hồ sơ Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên trình UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; kiến nghị về mô hình quản lý một số di tích quốc gia đặc biệt do địa phương trực tiếp quản lý…
Trong giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh có gần 250 lượt di tích được tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp; hơn 40 di sản văn hóa phi vật thể được bảo tồn, phục dựng. Tổng nguồn lực đầu tư là 1.100 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước 756 tỷ đồng, nguồn xã hội hóa 344 tỷ đồng.
Trong bối cảnh mới, nhằm tận dụng tối đa ưu thế của nền tảng số, Sở sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản; xây dựng bản đồ số về di sản văn hóa Phú Thọ; tăng cường tuyên truyền, quảng bá các giá trị di sản trên các phương tiện thông tin đại chúng; xúc tiến đầu tư trong nước, quốc tế và thông qua các sự kiện văn hóa đối ngoại.
Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội là chủ trương lớn, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước. Do đó, rất cần sự quan tâm của toàn xã hội, trong đó có vai trò lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, để di sản văn hóa Phú Thọ tiếp tục hội tụ và tỏa sáng; qua đó góp phần giáo dục tình yêu quê hương, đất nước, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân.
Vừa qua, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa với những nguồn lực mới. Ông có thể cho biết một số định hướng triển khai Chương trình này tại địa phương trong thời gian tới?
Theo định hướng của Trung ương, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.
Sau sắp xếp, bên cạnh những cơ hội, tỉnh Phú Thọ cũng đối mặt với không ít thách thức trong phát triển văn hóa, nhất là công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Nguồn lực đầu tư cho văn hóa còn hạn chế; cơ sở vật chất, trang thiết bị của một số thiết chế văn hóa đã xuống cấp, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân; các ngành công nghiệp văn hóa chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Nhiều khu vực, nhất là vùng miền núi, còn rất khó khăn, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, trong khi ngân sách địa phương và các nguồn xã hội hóa cho lĩnh vực văn hóa vẫn còn hạn chế; việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào các ngành công nghiệp văn hóa, dịch vụ văn hóa chưa đạt kỳ vọng.
Vì vậy, khi có kế hoạch cụ thể triển khai Chương trình, địa phương sẽ tích cực phối hợp với các Bộ, ngành để bảo đảm quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực được đầu tư. Mọi giải pháp đều phải được đặt trong một cơ chế giám sát, kiểm toán và phản biện xã hội chặt chẽ. Sở cũng sẽ xây dựng bộ chỉ số đánh giá hiệu quả đầu tư cho văn hóa, nhằm đo lường tác động của Chương trình không chỉ về kinh tế mà còn về mức độ hưởng thụ văn hóa của Nhân dân.
Trong công tác quản lý nói chung, đặc biệt là quản lý, sử dụng nguồn lực đầu tư cho văn hóa, Sở VHTTDL đã phối hợp chặt chẽ với Kiểm toán nhà nước để giám sát ngay từ quá trình triển khai. Qua kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã ghi nhận những nỗ lực của ngành trong công tác quản lý, đồng thời giúp nhận diện rõ hơn những hạn chế, vướng mắc về cơ chế, chính sách để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, điều chỉnh. Điều này thể hiện rõ vai trò và cũng là cơ sở để kỳ vọng Kiểm toán nhà nước tiếp tục đồng hành, hỗ trợ ngành văn hóa quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa trên địa bàn tỉnh.
Xin trân trọng cảm ơn ông!./.
