Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị tổng kết hoạt động Chương trình Chống lao Quốc gia năm 2025 và triển khai kế hoạch năm 2026 diễn ra ngày 07/5 tại Hà Nội.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2024 Việt Nam đứng thứ 12 trong số 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất và đứng thứ 10/30 quốc gia có gánh nặng lao kháng thuốc cao nhất thế giới.
Báo cáo của Chương trình Chống lao Quốc gia cho biết, năm 2025 cả nước phát hiện khoảng 119.000 ca lao, tăng so với 113.000 ca được phát hiện của năm 2024. Tỷ lệ điều trị thành công của Việt Nam đạt khoảng 90%, cao hơn mức mục tiêu 88% mà WHO đề ra.
Tuy nhiên, theo ước tính, Việt Nam hiện vẫn còn khoảng 180.000 bệnh nhân lao trong cộng đồng chưa được quản lý đầy đủ, tương ứng gần 40% số ca mắc lao, đây là những người mắc lao không được phát hiện.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, bên cạnh những kết quả đạt được, chương trình chống lao quốc gia vẫn đang đối mặt với những khó khăn, thách thức.
"Gánh nặng bệnh lao tại Việt Nam còn cao so với khu vực, chúng ta vẫn là một trong những nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao nhất thế giới, hằng năm vẫn có hàng chục nghìn người tử vong do lao; tình trạng phát hiện muộn, bỏ sót ca bệnh trong cộng đồng vẫn còn cao; nguồn lực cho công tác phòng, chống lao tại một số địa phương còn chưa đáp ứng được yêu cầu" - Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương chỉ ra.
Trước thực trạng trên, Chương trình Chống lao Quốc gia xác định chủ đề trọng tâm năm 2026 là “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”. Theo đó, hoạt động sàng lọc lao sẽ được lồng ghép vào khám sức khỏe định kỳ hằng năm nhằm phát hiện sớm, giảm lây nhiễm trong cộng đồng.
Để giải quyết vấn đề tăng số phát hiện mắc bệnh lao, sớm đưa người bệnh vào theo dõi, điều trị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng, cần tăng cường sự vào cuộc của các cấp, các ngành, phát huy vai trò của Ủy ban Quốc gia về chấm dứt bệnh lao, tăng cường phòng, chống lao, bảo đảm nguồn lực cho hoạt động phát hiện, chẩn đoán và điều trị bệnh lao.
Bên cạnh đó Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh tới việc củng cố, nâng cao năng lực của các bệnh viện Lao/ Bệnh viện Phổi của các địa phương; tăng cường phát hiện lao trong công tác khám, chữa bệnh, coi đây là nhiệm vụ thường quy của tất cả các cơ sở y tế, cả công lập và ngoài công lập; lồng ghép khám sàng lọc phát hiện bệnh lao vào khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân.
Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, đưa nội dung phòng, chống lao trở thành một phần quan trọng trong đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế; truyền thông về công tác phòng chống lao, đẩy mạnh truyền thông cho cộng đồng, cho cán bộ, nhân viên y tế … ; kiện toàn Ủy ban Quốc gia về chấm dứt bệnh Lao; Thực hiện hiệu quả các chương trình, đề án, dự án về phòng, chống lao…
TS.BSCC Đinh Văn Lượng - Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng Ban Điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia – cho biết để hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, Chương trình Chống lao Quốc gia đề xuất lồng ghép khám sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ hằng năm cho người dân theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW. Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm phát hiện sớm những ca bệnh tiềm ẩn trong cộng đồng, hạn chế lây lan và giảm tử vong do lao.
Trong khám sức khỏe định kỳ, hàng năm người dân sẽ được chụp Xquang ngực, nếu nghi ngờ mắc lao, người dân sẽ được làm xét nghiệm chuyên sâu Xpert- xét nghiệm có ở hầu khắp các cơ sở y tế của các tỉnh để khẳng định một người có mắc lao hay không.
