Phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu với những đột phá mạnh mẽ hơn

(BKTO) - Thủ tướng Phạm Minh Chính - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu - nhấn mạnh yêu cầu này khi chủ trì Phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo, chiều 12/01, tại trụ sở Chính phủ.

1.jpeg
Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: CP

Tại Phiên họp, Ban Chỉ đạo cho ý kiến về Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo; Kế hoạch hoạt động năm 2026 của Ban Chỉ đạo; một số vấn đề trọng tâm trong triển khai công tác trên lĩnh vực dữ liệu; chia sẻ các xu hướng phát triển dữ liệu trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam; xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mang tính bứt phá thời gian tới.

Những kết quả đạt được

Phát biểu kết luận, Thủ tướng đã nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm, phân tích về cơ sở chính trị, pháp lý; đồng thời khái quát những kết quả đạt được trong phát triển dữ liệu thời gian qua.

Thứ nhất, công tác chỉ đạo, điều hành được triển khai quyết liệt, toàn diện. Thủ tướng đã ban hành Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu và kiện toàn Ban Chỉ đạo. Đã có 14 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về dữ liệu. Chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai các nhiệm vụ quan trọng về dữ liệu, cơ sở dữ liệu (như xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1; triển khai các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; hình thành sàn dữ liệu...)

Thứ hai, công tác hoàn thiện thể chế được triển khai quyết liệt, góp phần tích cực tháo gỡ "điểm nghẽn" để khơi thông nguồn lực cho phát triển dữ liệu. Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 28 dự án luật để tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06, trong đó có 10 luật trực tiếp liên quan đến dữ liệu, ban hành 20 Nghị định quy định chi tiết thi hành các luật liên quan đến dữ liệu.

Thứ ba, triển khai, xây dựng, khai thác, sử dụng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Triển khai cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân, doanh nghiệp, tăng cường quản lý xã hội và phục vụ phát triển kinh tế xã hội (quản lý hơn 107 triệu thông tin công dân, cung cấp 50 tiện ích trên nền tảng VNeID; sử dụng nền tảng VNeID thay thế giấy tờ giúp cắt giảm 30-50% chi phí tuân thủ).

Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp quản lý hơn 2 triệu dữ liệu về doanh nghiệp; tích hợp, đồng bộ, chia sẻ thông tin về đăng ký doanh nghiệp cho 11 bộ, ngành và 34 tỉnh, thành phố.

Đến nay, 34/34 tỉnh, thành phố với 3.289/3.321 xã, phường (đạt trên 99%) đã đồng bộ dữ liệu vào cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai tại Trung ương (tổng số thửa đất đã đồng bộ là trên 61 triệu, trong đó trên 42 triệu thửa đất đã làm sạch thông tin về chủ sử dụng đất).

Cơ sở dữ liệu tổng hợp về tài chính, đã tích hợp thành công 8 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tạo nền tảng dữ liệu lớn thống nhất phục vụ công tác của ngành tài chính (về thuế, năm 2025, sử dụng dữ liệu lớn đã xử lý 8,5 tỷ hóa đơn điện tử, tăng 3,4 lần so với năm 2022)…

Thứ tư, hạ tầng dữ liệu từng bước được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả hơn. Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1 đã đi vào hoạt động, là trung tâm dữ liệu đầu tiên của Đông Nam Á đạt cấp độ cao nhất về khả năng hoạt động liên tục. Cả nước hiện có gần 40 trung tâm dữ liệu đang hoạt động; đang nghiên cứu xây dựng Siêu trung tâm dữ liệu AI.

Thứ năm, an ninh dữ liệu, an ninh, an toàn thông tin được đẩy mạnh. Nhận thức của người dân, doanh nghiệp được cải thiện. Công tác kiểm tra, giám sát an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng được tăng cường (tỷ lệ tội phạm mạng giảm 59%, xử lý 17 triệu SIM không chính xác, triển khai camera AI trong giao thông).

Thứ sáu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế được quan tâm triển khai.

2.jpeg
Thủ tướng nêu rõ 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số. Ảnh: CP

9 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới

Về quan điểm, Thủ tướng nêu rõ, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định, dữ liệu số là tư liệu sản xuất chủ yếu, là đầu vào trọng yếu và huyết mạch của nền kinh tế số.

Nhấn mạnh, cần phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu với những đột phá và cải cách mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa để Việt Nam bắt kịp, tiến cùng và vươn lên trên các lĩnh vực, là động lực quan trọng góp phần tăng trưởng 2 con số thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số: Đột phá về thể chế dữ liệu; Đột phá về hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; Đột phá về nhân lực dữ liệu; Đột phá về phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; Đột phá về phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu.

Thủ tướng cũng chỉ rõ các phương châm quan trọng: Quyết liệt trong hành động; Kết quả là thước đo; Đồng bộ trong triển khai; Dữ liệu là tài sản; Hạ tầng dữ liệu là nền tảng; Kinh tế dữ liệu là mũi nhọn; An ninh dữ liệu là trọng yếu; Người dân, doanh nghiệp là trung tâm.

Thủ tướng đã nêu rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.

Thứ nhất, triển khai hiệu quả các hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu. Bộ Công an trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia, hoàn thành trong tháng 01/2026. Các bộ, ngành, địa phương thành lập Ban chỉ đạo về dữ liệu hoặc hợp nhất vào Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách đột phá phát triển về dữ liệu, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và ban hành quy định của Luật Dữ liệu và văn bản hướng dẫn như kiến trúc dữ liệu, từ điển dữ liệu, danh mục dữ liệu gốc, dữ liệu chủ…

Thứ ba, đẩy mạnh phát triển hạ tầng dữ liệu, nền tảng quốc gia, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an khẩn trương hoàn thành và đưa vào vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1, đề xuất xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 2 và 3. Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương đăng ký, xây dựng lộ trình, phương án chuyển dịch hạ tầng dữ liệu lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong quý I/2026. Đẩy mạnh nghiên cứu làm chủ và tổ chức triển khai các công nghệ dữ liệu cốt lõi như điện toán đám mây, chuỗi khối, sàn dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ. Thu hút, huy động nguồn lực đầu tư từ khu vực tư nhân và FDI để xây dựng, hình thành các Trung tâm dữ liệu và siêu Trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế.

Thứ tư, đẩy mạnh xây dựng và phát triển các cơ sở dữ liệu quan trọng cần phải làm ngay. Bộ trưởng, Trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cơ sở dữ liệu phải bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung"; đẩy mạnh tạo lập, kết nối, chia sẻ dữ liệu. Các bộ, ngành quyết liệt tổ chức thực hiện, đăng ký kinh phí.

Thứ năm, đẩy mạnh kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu và nền kinh tế dữ liệu. Yêu cầu trong xây dựng cơ sở dữ liệu phải gắn với cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số; chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu; yêu cầu các bộ, ngành và địa phương sớm triển khai xây dựng kiến trúc dữ liệu, hoàn thành trong quý I/2026.

Thứ sáu, bảo đảm an ninh và chủ quyền dữ liệu quốc gia: Bộ Công an khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn về bảo vệ dữ liệu. Tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm, bảo đảm an toàn, ổn định các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quan trọng quốc gia.

Thứ bảy, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển nền kinh tế dữ liệu: Đẩy mạnh đào tạo nhân lực dữ liệu, trí tuệ nhân tạo; tăng cường gắn kết 3 nhà; hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ đặc thù cho đội ngũ làm công tác dữ liệu, nhất là vị trí then chốt, có chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài; mở rộng đào tạo ở nước ngoài, cấp chứng chỉ quốc tế, tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu hàng đầu để phát triển nhân lực dữ liệu trình độ cao.

Thứ tám, bố trí đủ kinh phí từ nguồn chi đầu tư, chi thường xuyên cho phát triển các trung tâm dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu, tạo lập, thu thập, số hóa, làm sạch dữ liệu, đào tạo nhân lực…

Thứ chín, Bộ Tư pháp kiểm soát bộ thủ tục hành chính thống nhất, dùng chung nhưng có đặc thù./.

Cùng chuyên mục
Phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu với những đột phá mạnh mẽ hơn