Sáng 03/02, tại Phiên họp thứ 54, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 01/2026.
Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm
Trình bày Báo cáo tại Phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình cho biết, cử tri và nhân dân quan tâm theo dõi Đại hội XIV của Đảng và vui mừng trước thành công của Đại hội. Cử tri và nhân dân kỳ vọng dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, sẽ triển khai quyết liệt Nghị quyết Đại hội, đưa đất nước tiếp tục có những bước tiến vượt bậc trong kỷ nguyên mới.
Cử tri và nhân dân quan tâm sâu sắc đến công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và tin tưởng rằng, các đại biểu được bầu sẽ phát huy tinh thần trách nhiệm, tâm huyết và năng lực công tác để thực hiện đúng vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân; đóng góp vào các quyết sách lớn và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Tuy nhiên, cử tri và nhân dân tiếp tục bày tỏ sự lo lắng sâu sắc trước những thiệt hại nghiêm trọng do bão lũ đã gây ra đối với đời sống, kết cấu hạ tầng, sản xuất nông nghiệp và hoạt động kinh tế - xã hội của nhiều địa phương miền Trung; tình trạng giá cát xây dựng tăng cao bất thường; khó khăn trong việc tiếp cận thiết bị thông minh và dịch vụ số cơ bản của hộ nghèo, cận nghèo; về thủ tục hành chính trong việc tặng, mua bán, thừa kế đất đai còn bất cập.
Cùng với đó là tình trạng quảng cáo, bán hàng giả hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng xã hội, mặc dù các cơ quan chức năng liên tiếp phá nhiều vụ án và khởi tố nhiều đối tượng nhưng vẫn chưa có dấu hiệu giảm.
Vấn đề việc làm, lương thưởng của người lao động, công nhân các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trước, trong và sau Tết Nguyên đán; an toàn khi tổ chức các lễ hội truyền thống đầu Xuân tại các địa phương… cũng là những vấn đề được cử tri quan tâm.
Từ phản ánh của cử tri, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo một số nội dung cử tri quan tâm hiện nay.
Trong đó, chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực khắc phục hậu quả thiên tai, hỗ trợ kịp thời người dân sớm ổn định đời sống và sản xuất; tăng cường đầu tư cho công tác phòng, chống thiên tai, hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm, quy hoạch dân cư an toàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, hạn chế thấp nhất thiệt hại trong thời gian tới.
Đồng thời, tiếp tục chỉ đạo các Bộ, ngành và các địa phương tăng cường kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; sớm ban hành văn bản tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về hàng hóa là thực phẩm nhập khẩu để bảo đảm việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ được thống nhất, hiệu quả.
Trong tháng, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã nhận được thêm được 30 văn bản trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến trước Kỳ họp thứ 10. Như vậy, đến nay, Thường trực Ủy ban đã nhận được kết quả giải quyết, trả lời đối với 734 kiến nghị của cử tri gửi đến trước Kỳ họp thứ 10, tỷ lệ giải quyết, trả lời đạt 97%. Mặc dù đã quá thời hạn trả lời nhưng đến nay còn 23 kiến nghị chưa được trả lời theo quy định.
Đánh giá sâu hơn tác động của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP
Thảo luận tại Phiên họp, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá, Báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã phản ánh tương đối toàn diện tình hình, kết quả triển khai công tác dân nguyện, đồng thời đưa ra những đánh giá, nhận định về các vấn đề thuộc trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, sau khi Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 12/2025 kiến nghị khắc phục những bất cập trong quản lý an toàn thực phẩm và sau vụ việc liên quan đến đồ hộp Hạ Long, Chính phủ cùng các Bộ, ngành đã vào cuộc quyết liệt. Nhiều cơ sở, địa điểm sản xuất thực phẩm vi phạm an toàn thực phẩm đã bị phát hiện, trong đó có những sản phẩm chứa hóa chất được người dân sử dụng hằng ngày như giá đỗ, ốc bươu…, làm xói mòn niềm tin của xã hội đối với hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Trước thực tiễn đó, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tán thành việc Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và dự kiến trình Quốc hội Dự án Luật An toàn vệ sinh thực phẩm (sửa đổi) trong năm 2026.
Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, bà Nguyễn Thanh Hải cho rằng, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nông sản, thực phẩm chế biến có thời hạn bảo quản ngắn mang tính đặc thù, trong khi Nghị định số 46 chưa có quy định chuyển tiếp phù hợp về kiểm định chất lượng.
Từ thực tiễn này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận định, không chỉ riêng Nghị định số 46 mà với nhiều luật, nghị định khác vừa được ban hành, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường giám sát việc xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị, bảo đảm đúng tinh thần của luật, đúng thẩm quyền, không hướng dẫn tràn lan và đặc biệt phải đánh giá đầy đủ tác động, có quy định chuyển tiếp đối với những lĩnh vực biến động nhanh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân, doanh nghiệp.
“Theo tinh thần đổi mới tư duy lập pháp, các luật tập trung quy định những vấn đề cốt lõi, mang tính khung, còn các nội dung chi tiết do Chính phủ và các cơ quan thực thi tổ chức triển khai. Vì vậy, trách nhiệm giám sát của các cơ quan của Quốc hội càng trở nên quan trọng” – bà Hải nhấn mạnh.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã giao bộ phận chuyên môn rà soát, soạn thảo văn bản và sẽ có ý kiến gửi Cơ quan chủ trì soạn thảo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP nhằm kịp thời điều chỉnh, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật và không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải
Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ đánh giá sâu hơn tác động của việc ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, theo dõi, rút kinh nghiệm trong việc ban hành nghị định, thông tư thi hành luật, chú trọng các quy định về áp dụng pháp luật, điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan liên quan đẩy nhanh việc trả lời kiến nghị cử tri, hoàn thiện công tác phân loại, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tăng cường kiểm tra, giám sát việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
