
Mức lương cơ sở mới áp dụng rộng cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang
Bộ Nội vụ cho biết việc ban hành Nghị định nhằm thể chế hóa chủ trương điều chỉnh mức lương cơ sở theo Kết luận số 206-KL/TW của Bộ Chính trị. Nghị định giữ nguyên chính sách chế độ tiền thưởng hiện hành, đồng thời sửa đổi, bổ sung đối tượng áp dụng cho phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.
Phạm vi điều chỉnh bao gồm người hưởng lương, phụ cấp và chế độ tiền thưởng làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội và các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ, từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã và lực lượng vũ trang.
Theo dự thảo, đối tượng áp dụng mức lương cơ sở mới gồm các nhóm chính: cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã; viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập; người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP (trường hợp được áp dụng hoặc có thỏa thuận xếp lương theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP); người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách hỗ trợ; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân; người làm việc trong tổ chức cơ yếu; hạ sĩ quan, binh sĩ thuộc Quân đội nhân dân và hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ thuộc Công an nhân dân; người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố. Những đối tượng hưởng lương (không bao gồm trường hợp chỉ hưởng phụ cấp hoặc sinh hoạt phí) thuộc diện áp dụng chế độ tiền thưởng.
Bảo lưu thu nhập cho các đơn vị áp dụng cơ chế đặc thù
Một nội dung được quan tâm là quy định chuyển tiếp dành cho các cơ quan, đơn vị đang áp dụng cơ chế tài chính, thu nhập đặc thù tại Trung ương. Theo dự thảo, sẽ thực hiện bảo lưu phần chênh lệch giữa tiền lương và thu nhập tăng thêm tháng 6/2026 với tiền lương từ ngày 01/7/2026 sau khi sửa đổi hoặc bãi bỏ cơ chế đặc thù.
Trong thời gian chưa sửa đổi hoặc bãi bỏ các cơ chế này, mức tiền lương và thu nhập tăng thêm hằng tháng được tính theo lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng theo cơ chế đặc thù, nhưng bảo đảm không vượt quá mức hưởng tháng 6/2026 (không bao gồm phần tăng do điều chỉnh hệ số ngạch, bậc khi nâng ngạch, nâng bậc). Trường hợp tính theo cơ chế đặc thù mà mức thu nhập thấp hơn quy định chung thì áp dụng theo quy định chung.
Dễ hình dung, nếu tháng 6/2026 cán bộ tại đơn vị đặc thù hưởng tổng thu nhập 18 triệu đồng/tháng, thì từ 01/7/2026 sau khi sửa đổi cơ chế đặc thù, nếu lương theo quy định chung chỉ còn 16 triệu đồng, đơn vị sẽ bảo lưu khoản chênh lệch 2 triệu đồng mỗi tháng để tổng thu nhập không bị giảm. Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi ổn định cho cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình chuyển tiếp.
Nguồn kinh phí từ tiết kiệm chi thường xuyên và tăng thu ngân sách
Để bảo đảm thực hiện mức lương cơ sở mới, Bộ Nội vụ đã nêu rõ các nguồn kinh phí cụ thể. Đối với các bộ, cơ quan trung ương: sử dụng 10% tiết kiệm chi thường xuyên (trừ tiền lương, phụ cấp và các khoản chi cho con người) của dự toán năm 2026 tăng thêm so với năm 2025; tối thiểu 40% nguồn thu để lại năm 2026 sau khi trừ chi phí trực tiếp (riêng y tế công lập là 35%); cùng nguồn cải cách tiền lương năm 2025 chưa sử dụng hết (nếu có).
Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: sử dụng 70% tăng thu ngân sách địa phương năm 2025 thực hiện so với dự toán Thủ tướng giao (không kể thu tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết, cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước và các khoản loại trừ); 50% tăng thu ngân sách địa phương dự toán các năm 2024, 2025, 2026 so với năm trước; 10% tiết kiệm chi thường xuyên dự toán năm 2026; nguồn cải cách tiền lương còn dư đến hết năm 2025; nguồn tiết kiệm chi do tinh giản biên chế và sắp xếp bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; cùng tối thiểu 40% nguồn thu để lại năm 2026 (riêng y tế công lập là 35%). Ngân sách trung ương sẽ bổ sung phần kinh phí còn thiếu.
Riêng các đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư (nhóm 1, nhóm 2) tự bố trí kinh phí theo quy định tại Nghị định 60/2021/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 111/2025/NĐ-CP).
Giữ nguyên mức tăng 8%, hướng tới lộ trình cải cách dài hạn
Về chế độ tiền thưởng, Bộ Nội vụ đề xuất giữ nguyên chính sách theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP và chỉ sửa đổi, hoàn thiện quy định xử lý số dư quỹ tiền thưởng cuối năm để bảo đảm nguyên tắc quỹ tiền thưởng năm nào gắn với thưởng thành tích năm đó.
Trong quá trình lấy ý kiến, nhiều địa phương cho rằng mức tăng 8% còn thấp so với tốc độ tăng chi phí sinh hoạt và khoảng cách thu nhập với khu vực doanh nghiệp. Một số ý kiến đề xuất nâng mức lương cơ sở cao hơn. Tại Quốc hội, một số đại biểu đề xuất tăng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng và nhấn mạnh cần có lộ trình tăng lương hợp lý, kết hợp kiểm soát lạm phát, cơ cấu lại chi ngân sách và cải cách bộ máy.
Trước các góp ý này, Bộ Nội vụ đề nghị giữ nguyên mức 2.530.000 đồng/tháng như dự thảo để bảo đảm đúng chủ trương của Đảng, khả năng cân đối ngân sách nhà nước và tiến độ cải cách tiền lương tổng thể.
Việc điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 là bước tiếp theo quan trọng trong lộ trình cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW và Kết luận 206-KL/TW, hướng tới hệ thống tiền lương mới theo vị trí việc làm, bảo đảm đời sống và thu hút nhân tài cho khu vực công. Dự thảo Nghị định sau khi hoàn thiện sẽ được trình Chính phủ xem xét, ban hành. Việc thực hiện đồng bộ với điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chính sách an sinh khác sẽ góp phần tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.
