Bước đầu hình thành thói quen làm việc số
Năm 2025, công tác chuyển đổi số của Quốc hội luôn nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, qua đó định hướng rõ mục tiêu, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng và triển khai Quốc hội số một cách hiệu quả, đồng bộ.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn từng nhấn mạnh: Quốc hội là cơ quan trọng yếu quốc gia, nhiều hoạt động có yêu cầu bảo mật cao; vì vậy chuyển đổi số phải có cách làm mới, sáng tạo, bảo đảm đồng bộ, kết nối và tuyệt đối an toàn, an ninh thông tin.
Ngày 13/5/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 1637/NQ-UBTVQH15 phê duyệt Đề án Chuyển đổi số của Quốc hội giai đoạn 2025-2030. Đề án này là cơ sở để triển khai việc thực hiện chuyển đổi số của Quốc hội một cách bài bản, toàn diện, khoa học, hiệu quả, minh bạch.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trực tiếp chủ trì nhiều hội nghị, hội nghị chuyên đề về Quốc hội số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Quốc hội; đặc biệt là Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số: Khung kiến thức, kỹ năng số cho Quốc hội hiện đại” với sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm. Những kết quả chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Quốc hội được Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao, biểu dương Quốc hội là một trong những cơ quan tiên phong về chuyển đổi số.
Đặc biệt, Văn phòng Quốc hội và Tập đoàn Viettel đã phối hợp triển khai bài bản, toàn diện, bao quát đầy đủ các trụ cột chuyển đổi số: Thể chế - Dữ liệu - Nền tảng ứng dụng số - Hạ tầng số - An toàn, an ninh - Phát triển nguồn nhân lực số; từng bước hình thành nền tảng tương đối đồng bộ cho tiến trình xây dựng và phát triển Quốc hội số.
Trong đó, các đơn vị đã phối hợp xây dựng Kiến trúc Quốc hội số và phê duyệt Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 1.0. Đây là cơ sở pháp lý, kỹ thuật quan trọng để triển khai thống nhất các dự án, nhiệm vụ công nghệ thông tin, chuyển đổi số của Quốc hội giai đoạn 2025-2030. Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 1.0 được phát triển theo hướng kiến trúc mở, nhiều tầng.
Đồng thời, hai đơn vị đã nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và triển khai các phần mềm, ứng dụng công nghệ thông tin như: hệ thống phần mềm quản lý văn bản và điều hành điện tử; hệ thống phần mềm ứng dụng cung cấp thông tin trên các thiết bị di động thông minh (App Quốc hội 2.0); hệ thống phần mềm gỡ băng ghi âm; phần mềm nền tảng “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”; phần mềm quản lý ý kiến cử tri và khiếu nại, tố cáo; phần mềm quản lý hoạt động giám sát; hệ thống phần mềm phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; phần mềm quản lý hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức; phòng họp không giấy tờ (Q-Cabinet)...
Kết quả thí điểm cho thấy, App Quốc hội 2.0 và các phần mềm vận hành ổn định, giao diện thân thiện, dữ liệu được cập nhật kịp thời, được đại biểu Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đánh giá tích cực, cơ bản đáp ứng yêu cầu phục vụ hoạt động của Quốc hội - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng cho hay.
Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải, đội ngũ công chức, viên chức, người lao động trong khối Quốc hội, hầu hết đều đã thực hiện các quy trình làm việc trên môi trường điện tử, như sử dụng chữ ký số, thực hiện việc trình ký số, tham gia đóng góp ý kiến… hoàn toàn trên môi trường số. Điều này góp phần tạo ra sự công khai, minh bạch trong thực hiện các công việc trên môi trường số.
Các hệ thống phần mềm không chỉ giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm mạnh giấy tờ, nâng cao tính công khai, minh bạch và khả năng giám sát, mà còn góp phần thay đổi phương thức làm việc, hình thành thói quen làm việc số cho đại biểu Quốc hội và cán bộ, công chức, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định – Trưởng Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội
Đẩy nhanh tiến độ, thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ, thực chất
Với quyết tâm chính trị và những nền tảng bước đầu được thực hiện năm 2025, ông Nguyễn Mạnh Hùng cho hay, năm 2026, Văn phòng Quốc hội sẽ tiếp tục tập trung vào việc hoàn thiện Kiến trúc Quốc hội số, phát triển dữ liệu và hạ tầng số, bảo đảm an toàn, an ninh mạng, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, triển khai các hệ thống phục vụ bầu cử và mở rộng các nền tảng số tới địa phương.
Theo đó, Văn phòng Quốc hội sẽ tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Viettel tập trung ưu tiên hoàn thiện và đưa vào triển khai chính thức các hệ thống quan trọng phục vụ kỳ họp và công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Quốc hội, lãnh đạo các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội; xây dựng kho dữ liệu dùng chung và cơ chế quản trị dữ liệu thống nhất, đúng - đủ - sạch - sống, phục vụ trực tiếp đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội.
“Cần đẩy mạnh hợp tác chiều sâu, không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai giải pháp công nghệ mà cần hướng đến việc hợp tác để đánh giá các quy trình nghiệp vụ, tái cấu trúc quy trình, quản trị dựa trên dữ liệu…” - ông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định yêu cầu, Văn phòng Quốc hội đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, đưa vào vận hành chính thức các phần mềm, nền tảng số đã thử nghiệm thành công; ưu tiên các hệ thống phục vụ trực tiếp hoạt động lập pháp, giám sát, xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đặc biệt các hệ thống phần mềm phục vụ công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; đẩy nhanh tiến độ triển khai các phần mềm dùng chung xuống các địa phương.
Đồng thời, tiếp tục cập nhật, ban hành Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 2.0 phù hợp với tình hình chuyển đổi số trong nước; hoàn thiện Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội trong Quý II - III/2026.
Phó Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh, cần quy định rõ quy trình, trách nhiệm và thời hạn xử lý công việc, khắc phục tình trạng chậm trễ, đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp, các đơn vị. Nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách đặc thù thu hút, trọng dụng đội ngũ chuyên gia giỏi về dữ liệu, an toàn thông tin và trí tuệ nhân tạo phục vụ chuyển đổi số Quốc hội.
“Văn phòng Quốc hội trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Quy chế phối hợp trong việc sử dụng ứng dụng và triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số tại các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội; trên cơ sở đó hình thành bộ tiêu chí, chỉ số đánh giá của từng cơ quan, đơn vị, làm căn cứ để theo dõi, giám sát và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số đồng bộ, thực chất” - Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Có thể nói, chuyển đổi số Quốc hội năm 2025 đánh dấu những bước đi "sơ khai" nhưng quan trọng, với hệ thống đồng bộ, dữ liệu thống nhất, ứng dụng hiện đại đã hình thành, đặt nền móng vững chắc cho việc phát triển một Quốc hội hiện đại, minh bạch trong nhiệm kỳ Quốc hội sắp tới.
