Hành trình nơi biên viễn

Vững hành trang vượt lên gian khó

Rời xa sự ồn ào, náo nhiệt của Thủ đô, hành trình theo chân Đoàn khảo sát của chúng tôi kéo dài hơn 6 giờ đồng hồ để đến với Sơn La. Chuyến công tác đầu tiên trong năm 2026 của Đoàn khảo sát KTNN khu vực I tại tỉnh Sơn La mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là năm đầu tiên đơn vị được giao nhiệm vụ kiểm toán tại địa bàn này sau khi cả nước thực hiện sắp xếp các tỉnh, thành phố theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đây cũng là năm đầu tiên Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025 chính thức được triển khai với nhiều điểm mới trong quản lý tài chính, tài sản công, đặc biệt là yêu cầu rút ngắn thời gian quyết toán ngân sách. Những thay đổi này đặt ra áp lực không nhỏ về tiến độ cũng như chất lượng đối với các đoàn kiểm toán và chính các địa phương. Bên cạnh đó, lãnh đạo KTNN còn giao nhiệm vụ cho đơn vị phối hợp với KTNN khu vực IV rà soát, cập nhật và sửa đổi Hướng dẫn kiểm toán ngân sách địa phương của Ngành, làm cơ sở để các đoàn kiểm toán triển khai áp dụng thống nhất.

Theo quyết định của Kiểm toán trưởng KTNN khu vực I, Đoàn khảo sát dự kiến làm việc với các cơ quan, đơn vị của tỉnh Sơn La từ ngày 15-23/01/2026, đồng thời dự phòng khả năng kéo dài thời gian để phù hợp với điều kiện thực tế. Sự cẩn trọng này được thể hiện rõ ngay từ khâu chuẩn bị và xây dựng kế hoạch công tác.

Trên cương vị Trưởng Đoàn khảo sát, ông Mai Văn Quang - Phó Kiểm toán trưởng KTNN khu vực I - chia sẻ: KTNN khu vực I mới được phân công thực hiện kiểm toán tỉnh Sơn La từ năm 2026, vì vậy, việc chủ động tiếp cận, phối hợp với địa phương từ sớm là hết sức cần thiết. Đồng thời, việc triển khai khảo sát và tiến tới kiểm toán sớm hơn so với các năm trước sẽ giúp KTNN kịp thời có báo cáo phục vụ Hội đồng nhân dân phê chuẩn quyết toán ngân sách theo đúng quy định của Luật NSNN.

Hành trình về với vùng cao Sơn La của Đoàn khảo sát đong đầy cảm xúc trên những cung đường quanh co, khúc khuỷu, giữa sắc hoa đào rực rỡ của núi rừng Tây Bắc. Mang theo hành trang là hệ thống kiến thức pháp luật được cập nhật với nhiều điểm mới, song các kiểm toán viên (KTV) vẫn không tránh khỏi những băn khoăn, trăn trở về hiệu quả thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện địa bàn rộng, địa hình phức tạp.

Tuy nhiên, theo chia sẻ của KTV Hoàng Công Quang, những lo lắng ấy phần nào được giải tỏa khi lãnh đạo đơn vị đã bố trí tăng cường nhân lực cho Đoàn khảo sát. Trước đó, ngay từ tháng 12/2025, các KTV đã được tập huấn kỹ lưỡng về mục tiêu, nội dung, kỹ năng kiểm toán đối với từng lĩnh vực, chuyên đề, cũng như những vấn đề trọng tâm cần lưu ý trong quá trình triển khai kiểm toán năm 2026.

Nhiều người thường hình dung KTV gắn liền với hình ảnh chỉn chu bên bàn làm việc, nhưng khi đồng hành cùng Đoàn khảo sát tại Sơn La, chúng tôi nhận thấy họ thực sự là những “chiến sĩ xung kích” trên mặt trận kiểm tra, giám sát tài chính công. Chỉ sau khoảng 30 phút Hội nghị triển khai khảo sát, với sự tham dự và chỉ đạo của lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La và lãnh đạo KTNN khu vực I, các tổ, nhóm khảo sát đã khẩn trương bắt tay ngay vào công việc.

Mũi khảo sát số 1 về kiểm toán tổng hợp làm việc với Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước tỉnh và 8 Ban Quản lý dự án khu vực. Mũi khảo sát số 2 tiến hành thu thập tài liệu, thông tin, số liệu tại Sở Y tế. Mũi khảo sát số 3 đến làm việc tại Ban Quản lý dự án các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nông nghiệp và Môi trường. Mũi khảo sát số 4 triển khai công việc tại Ban Quản lý dự án các công trình giao thông tỉnh, cơ quan Thuế, Hải quan khu vực. Mũi khảo sát số 5 nhanh chóng khảo sát, thu thập thông tin tại Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị trực thuộc, đồng thời phối hợp với Sở Tài chính thu thập số liệu của 26 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh những tập hồ sơ, tài liệu do các đơn vị cung cấp, các KTV nghiêm túc trong trang phục đặc trưng của Ngành, miệt mài rà soát, hoàn thiện các mẫu biểu khảo sát trên máy tính xách tay. Nhiều thời điểm, các tổ khảo sát trực tiếp trao đổi với cán bộ, công chức, chuyên viên tại đơn vị để làm rõ thêm những thông tin, số liệu cần thiết.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Kiểm toán, điểm thuận lợi là cả 5 mũi khảo sát đều nhận được sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời và đầy đủ từ các cơ quan, đơn vị. Ông Lê Huy Hoằng - Trưởng phòng, thành viên Đoàn khảo sát - cho biết, toàn bộ thông tin, tài liệu theo yêu cầu của KTNN khu vực I đã được các sở, ban, ngành và 26 xã cung cấp đầy đủ. Đây là cơ sở quan trọng để Đoàn khảo sát xây dựng kế hoạch kiểm toán tổng quát, hướng tới triển khai kiểm toán sớm, dự kiến vào đầu tháng 3/2026.

Gieo niềm tin, nghĩa tình ấm áp nơi biên giới

Mỗi chuyến công tác là một hành trình giàu ý nghĩa. Hành trang mà các KTV mang theo không chỉ là kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn, mà còn là khát vọng xóa bỏ những “khoảng trống” về thông tin, pháp luật, gieo niềm tin và lan tỏa sự sẻ chia tới đồng bào vùng sâu, vùng xa.

Chuyến công tác lần này diễn ra đúng thời điểm vùng cao Tây Bắc chuẩn bị bước vào đợt rét đậm. Mang theo nghĩa tình ấm áp từ Thủ đô Hà Nội, KTNN khu vực I đã trao tặng 655 áo ấm cho các em học sinh tại các xã biên giới đặc biệt khó khăn của Sơn La - vùng đất sở hữu vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, nhưng thời tiết khắc nghiệt và địa hình hiểm trở khiến những người lần đầu đặt chân tới không khỏi xúc động.

Nghĩa cử ấy thêm một lần khẳng định, bên cạnh việc thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm toán, KTNN khu vực I luôn dành sự quan tâm, nguồn lực cho các hoạt động an sinh xã hội, hướng về cộng đồng. Những món quà tuy không lớn về vật chất, nhưng là tấm lòng của tập thể đơn vị, với mong muốn tiếp thêm hơi ấm, giúp các em có thêm động lực và sức khỏe để học tập tốt hơn. Việc lồng ghép các hoạt động nhân văn trong mỗi chuyến công tác vùng sâu, vùng xa không chỉ đơn thuần là hoạt động thiện nguyện, mà còn là cách những người thực thi pháp luật gieo mầm hy vọng.

Qua chia sẻ của cán bộ các xã, chúng tôi được biết, đồng bào dân tộc nơi đây luôn giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, sống đoàn kết, hiền hòa và giàu tình cảm, sẵn sàng đón tiếp khách đến nhà, ăn ở cùng nhiều ngày. Tuy nhiên, do điều kiện đi lại khó khăn, sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào trồng ngô và một số cây lương thực nên đời sống của người dân vẫn còn nhiều khó khăn. Những năm qua, Nhà nước và tỉnh đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, cùng sự đồng hành của các cơ quan, tổ chức, góp phần giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống, có điện, đường, trường học, song hành trình thoát nghèo bền vững vẫn còn dài phía trước.

Đáng chú ý, các cán bộ địa phương bày tỏ mong muốn cơ quan KTNN tiến hành kiểm toán nghiêm túc, chặt chẽ, thậm chí kiểm toán toàn diện các xã trên địa bàn tỉnh. Dù có thể cơ sở chưa nắm vững quy định, còn tồn tại sai sót, nhưng họ hiểu rằng, KTNN đang góp phần bảo vệ từng đồng vốn xây dựng quê hương, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Thượng tôn pháp luật không phải là rào cản, mà chính là bệ phóng để Sơn La phát triển bền vững, giàu mạnh hơn.

Hành trình tại Sơn La của các đoàn kiểm toán còn tiếp diễn, nhưng niềm tin đã được thắp lên từ những việc làm cụ thể, thầm lặng. Từ sự tận tụy trong từng hồ sơ, từng con số, đến những nghĩa cử nhân văn nơi biên giới, hình ảnh KTNN hiện lên không chỉ là “người gác cổng” của tài chính công, mà còn là điểm tựa niềm tin cho sự phát triển của những vùng đất còn nhiều gian khó.

Giữa núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, những bước chân kiểm toán lặng lẽ mà bền bỉ ấy đang góp phần mở ra một tương lai vững chãi hơn - nơi kỷ cương ngân sách song hành cùng khát vọng no ấm, phồn vinh cho đồng bào nơi phên dậu Tổ quốc./.