Mạnh dạn đề xuất cơ chế đột phá thu hút nguồn lực cho hạ tầng giao thông

Chiều 29/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp với Bộ Xây dựng về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm 2026 đến nay, phương hướng nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Sau khi nghe các báo cáo, ý kiến, phát biểu kết luận, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao Bộ Xây dựng đã đoàn kết, quyết tâm, nỗ lực triển khai các nhiệm vụ được giao với khối lượng lớn, yêu cầu cao, áp lực thời gian, đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhất là phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, quản lý quy hoạch, phát triển đô thị, đóng góp tích cực vào thành tựu phát triển của cả nước trong thời gian qua.

Thủ tướng cho biết, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 đã nêu yêu cầu rất rõ đối với ngành xây dựng: Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; thúc đẩy đô thị hóa và phát triển đô thị, liên kết vùng, trong đó đã yêu cầu một số chỉ tiêu cụ thể: tăng trưởng bình quân khu vực công nghiệp - xây dựng 12,3%; đến năm 2030 đưa vào sử dụng trên 5.000 km đường bộ cao tốc; hoàn thành thêm 645 km đường sắt, trong đó 200 km đường sắt đô thị; đặc biệt phải gắn với việc bảo đảm mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số giai đoạn 2026-2030 trong bối cảnh có rất nhiều khó khăn, thách thức như hiện nay.

Chỉ rõ một số nhiệm vụ cụ thể, trọng tâm, Thủ tướng yêu cầu trước hết cần tạo đột phá mạnh mẽ về thể chế, kịp thời tháo gỡ "điểm nghẽn", giải phóng nguồn lực cho phát triển.

Trong đó, tập trung hoàn thiện các dự án luật để trình tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, nhất là Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); khẩn trương rà soát, đề xuất sửa đổi nghị định về chức năng, nhiệm vụ bảo đảm phân định rõ thẩm quyền; khẩn trương xây dựng, thẩm định, trình Chính phủ ban hành 20 nghị định và ban hành theo thẩm quyền 62 thông tư hướng dẫn bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ thuộc Chương trình công tác năm 2026.

Tập trung hoàn thành việc cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ và thời gian giải quyết; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Tham gia xây dựng Nghị quyết của Trung ương về mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới và xây dựng các kịch bản tăng trưởng để báo cáo cấp có thẩm quyền. Đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở dữ liệu và thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Về công tác quản lý quy hoạch, phát triển đô thị, phát triển nhà ở, thị trường bất động sản, Thủ tướng yêu cầu triển khai hiệu quả, chất lượng, đúng tiến độ các nội dung, yêu cầu theo Kết luận số 224-KL/TW ngày 08/12/2025 của Bộ Chính trị, trong đó khẩn trương rà soát, điều chỉnh tổng thể quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn toàn quốc, bảo đảm tối ưu việc sắp xếp không gian phát triển phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quản lý quy hoạch, phát triển đô thị đồng bộ theo hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn phân loại đô thị khoa học, hiện đại, bảo đảm đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%.

Tập trung phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp; kiểm soát hợp lý các phân khúc; Bộ Xây dựng điều phối chung, tiếp tục rà soát, xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc về pháp lý, các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực đất đai và vốn đầu tư; hoàn thành mục tiêu xây dựng 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội trước năm 2030, rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho nhà đầu tư, kiểm soát bảo đảm đúng đối tượng người mua.

Khẩn trương rà soát, tập trung nghiên cứu xây dựng các quy chuẩn, tiêu chuẩn trong lĩnh vực quản lý; hoàn thiện hệ thống định mức, giá xây dựng, chủ động hướng dẫn các địa phương theo thẩm quyền; tiếp tục rà soát các vướng mắc phát sinh liên quan vật liệu của các dự án để kịp thời xử lý; yêu cầu các địa phương phải cam kết và chịu trách nhiệm về nguồn vật liệu xây dựng cho dự án đầu tư công, kiên quyết cắt vốn nếu không đảm bảo nguyên vật liệu.

Về đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, trong bối cảnh tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 38 triệu tỷ đồng cho cả nhiệm kỳ nhưng đầu tư công chỉ khoảng 20-22%, trong khi mục tiêu tăng trưởng kinh tế rất cao; Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính cần nghiên cứu, mạnh dạn đề xuất cơ chế đột phá để thu hút các nguồn lực xã hội trong và ngoài nước cho đầu tư kết cấu hạ tầng, nhất là giao thông, như nghiên cứu phương án phát hành trái phiếu Chính phủ của các công trình, dự án cho các nhà đầu tư, tổ chức nước ngoài nắm giữ với thời hạn dài, từ 15 đến 30 năm.

Thủ tướng nêu rõ Bộ Xây dựng cần đi đầu trong giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời quá trình thực hiện các dự án hạ tầng giao thông phải đánh giá kỹ lưỡng hiệu quả trước, trong và sau khi đầu tư, bảo đảm chất lượng, tiến độ và phòng chống tiêu cực, lãng phí, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng, hiệu quả của dự án.

Thủ tướng yêu cầu tập trung nguồn lực đầu tư các tuyến cao tốc, tiếp tục chỉ đạo, phối hợp với các địa phương tập trung triển khai thi công 18 dự án đang thi công với 1.252 km. Tập trung chỉ đạo, có kế hoạch cụ thể triển khai các dự án đường sắt như dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Đồng Đăng, các tuyến đường sắt tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh…; tập trung hoàn thành, không để chậm tiến độ, đưa vào khai thác sân bay Long Thành, Gia Bình và các dự án cảng hàng không khác; các dự án cảng biển, đường thủy nội địa…

Về công tác quản lý vận tải, dịch vụ vận tải, Thủ tướng nêu rõ, cần ưu tiên ban hành giải pháp nhằm giảm chi phí logistics hiện còn cao so với GDP, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh.../.