Việc xây dựng cơ chế tạm ứng ngân sách cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu nhằm tăng tính linh hoạt trong điều hành, góp phần kiểm soát biến động giá và ổn định thị trường xăng dầu.
Theo dự thảo của Bộ Công Thương, nguồn tạm ứng được lấy từ phần tăng thu ngân sách trung ương năm 2025. Thông tư gồm 5 chương, trong đó có quy định về tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn tạm ứng cho Quỹ.
Căn cứ vào dự toán ngân sách năm 2026, Bộ Công Thương phân bổ cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thực hiện quản lý, giám sát việc sử dụng Quỹ, đồng thời tổ chức tạm ứng cho các thương nhân đầu mối phục vụ công tác điều hành giá xăng dầu.
Về quy trình tạm ứng, ở kỳ đầu tiên, căn cứ kịch bản điều hành giá, thương nhân đầu mối gửi đề nghị tạm ứng, mức tạm ứng được xác định theo sản lượng tiêu thụ dự kiến trong 7 ngày, nhân với mức chi Quỹ (tối đa 5.000 đồng/lít đối với dầu diesel và 4.000 đồng/lít với các mặt hàng khác). Sau khi tổng hợp, Bộ Công Thương phê duyệt và chuyển tiền vào tài khoản phong tỏa của doanh nghiệp.
Ở các kỳ tiếp theo, trước mỗi lần điều hành giá, doanh nghiệp phải báo cáo tình hình sử dụng Quỹ, số dư và nhu cầu tạm ứng. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý xem xét, trình Bộ phê duyệt và tiếp tục cấp tạm ứng.
Trong trường hợp nguồn tạm ứng không đáp ứng đủ cho một chu kỳ điều hành 7 ngày, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền để bổ sung dự toán ngân sách, đảm bảo nguồn lực cho Quỹ.
Dự thảo Thông tư cũng nêu nguyên tắc mỗi lít hoặc kg xăng dầu chỉ được áp dụng một lần chi Quỹ tại khâu đầu mối. Các doanh nghiệp phải mở tài khoản riêng tại ngân hàng để nhận tạm ứng, tài khoản này bị phong tỏa và chỉ sử dụng cho mục đích chi, trích lập và hoàn trả ngân sách.
Sau mỗi kỳ điều hành, thương nhân đầu mối xác định số tiền đã chi căn cứ sản lượng tiêu thụ thực tế và mức chi quy định, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản. Phần lãi phát sinh được bổ sung vào Quỹ.
Thương nhân báo cáo sai lệch số liệu hoặc chậm nộp hoàn trả ngân sách sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật về giá và ngân sách, đồng thời bị tạm dừng cấp, tạm ứng cho các kỳ tiếp theo.
Căn cứ kết quả kiểm toán độc lập của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổng hợp gửi Vụ Kế hoạch Tài chính và Quản lý doanh nghiệp để xác định số chi sử dụng Quỹ bình ổn giá tạm ứng từ ngân sách nhà nước, số trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Trên cơ sở quyết toán số chi Quỹ bình ổn giá tạm ứng từ ngân sách nhà nước, số trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước báo cáo Bộ Công Thương gửi Bộ Tài chính để báo cáo cấp có thẩm quyền thực hiện hoàn trả ngân sách nhà nước.
Khi có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền về việc hoàn trả ngân sách nhà nước, Bộ Công Thương thông báo đến thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu chuyển nộp số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu vào tài khoản của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tại Kho bạc Nhà nước trong vòng 05 ngày làm việc để hoàn trả ngân sách.
Sau khi thương nhân chuyển nộp số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu vào tài khoản của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước nộp hoàn trả ngân sách nhà nước và tổng hợp vào Báo cáo quyết toán ngân sách, Báo cáo quyết toán tài chính hàng năm theo quy định.
Trường hợp sau 12 tháng kể từ ngày Bộ Công Thương có quyết định trích lập, số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu chưa đủ hoàn trả ngân sách nhà nước, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Chính phủ xem xét./.
.jpeg "Xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới")
.jpeg "Đánh giá cung cầu và giá xăng dầu thế giới để chủ động xây dựng kịch bản ứng phó")
