Những ngày cuối tháng Giêng, người dân Cao Bằng như được sống lại một trong những thời khắc trọng đại nhất của dân tộc Việt Nam. Chuỗi chương trình kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước (28/11/1941-28/1/2026), với điểm nhấn là chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Cao Bằng của Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 28/1, cùng một loạt lễ khởi công, khánh thành các điểm trường, đã mang đến không khí thiêng liêng, xúc động cho vùng đất “cội nguồn cách mạng”.
Đây vừa là dịp để người dân Cao Bằng ôn lại truyền thống lịch sử vẻ vang, vừa là dấu hiệu rõ ràng cho một tương lai đang dần mở ra đối với vùng đất biên cương Cao Bằng, nơi hạ tầng giao thông và các công trình an sinh xã hội đang từng bước làm thay đổi diện mạo nơi đây.
Mái trường mới tô thắm “quê hương cách mạng”
Sáng 27/1, dù sương đêm vẫn còn đọng trên cành lá, đông đảo người dân và các em nhỏ phường Nùng Trí Cao (tỉnh Cao Bằng) đã nô nức có mặt từ sớm tại điểm khởi công Trường Tiểu học Nùng Trí Cao trong không khí rực rỡ cờ hoa.
Công trình này là món quà mà Tổng Bí thư Tô Lâm dành tặng cho các em học sinh tỉnh Cao Bằng, Tập đoàn Đèo Cả được giao nhiệm vụ tổ chức thi công.
Trường Tiểu học Nùng Trí Cao được xây dựng trên diện tích hơn 16.000 m², với tổng mức đầu tư 50 tỷ đồng. Công trình gồm ba khối nhà phòng học cao 3 tầng, một nhà hiệu bộ 3 tầng, một nhà thư viện 2 tầng cùng các hạng mục phụ trợ đồng bộ như nhà đa năng, bếp ăn, hệ thống sân vườn và hạ tầng kỹ thuật. Sau khi hoàn thành, ngôi trường sẽ đạt chuẩn quốc gia, bảo đảm điều kiện học tập cho hơn 700 học sinh và dự kiến khánh thành vào dịp Quốc khánh 02/9/2026.
Phát biểu tại lễ khởi công, ông Lê Hải Hòa - Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, nhấn mạnh công trình là kết tinh giữa tình cảm đặc biệt của Tổng Bí thư, sự quan tâm, kết nối của Bộ Công an và tinh thần trách nhiệm, khai phóng của Tập đoàn Đèo Cả dành cho tỉnh Cao Bằng. Việc triển khai xây dựng điểm trường là minh chứng sinh động cho cách làm mới: Nhà nước - lực lượng vũ trang - doanh nghiệp cùng chung tay vì nhân dân.
Chiều cùng ngày, niềm vui tiếp tục được lan tỏa tại xã Trường Hà - vùng “địa chỉ đỏ” gắn với sự kiện Bác Hồ trở về Tổ quốc cách đây 85 năm, khi Trường Mầm non Sóc Hà chính thức được khánh thành.
Ngôi trường được xây dựng với tổng mức đầu tư 20 tỷ đồng, quy mô 2 tầng trên diện tích hơn 7.520 m², gồm tám phòng học chính, hai phòng học chuyên môn, nhà hiệu bộ, bếp ăn tập thể, sân chơi ngoài trời và hệ thống phòng chức năng đồng bộ, đáp ứng nhu cầu học tập cho khoảng 200 trẻ em theo tiêu chuẩn quốc gia.
Thượng tướng Phạm Thế Tùng - Thứ trưởng Bộ Công an, xúc động chia sẻ: “Đây là công trình đậm bản sắc địa phương, tràn đầy tình cảm của lực lượng Công an nhân dân. Sau 4 tháng nỗ lực của đội ngũ kỹ sư, công nhân Đèo Cả, chúng ta đã thực hiện đúng cam kết với các cô giáo, các em học sinh và nhân dân xã Trường Hà.”
Niềm vui ấy được cảm nhận rõ nét qua nét mặt rạng rỡ của tập thể giáo viên và các em học sinh Trường Mầm non Sóc Hà. Cô giáo Nguyễn Thị Lựu - đại diện giáo viên nhà trường cho biết trước đây, cô và các đồng nghiệp phải thuê trọ hoặc đi làm từ xa, đặc biệt vất vả vào mùa đông giá rét.
“Chúng tôi rất phấn khởi và yên tâm công tác để chăm sóc, giáo dục các em tốt hơn”, cô Lựu xúc động nói.
Trong khuôn khổ Đề án kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước, Tập đoàn Đèo Cả đã hỗ trợ đầu tư xây dựng 03 trường học với tổng kinh phí 90 tỷ đồng, cùng nhiều chương trình an sinh khác với kinh phí trên địa bàn tỉnh hơn 15 tỷ đồng.
Kiến tạo “kỳ tích” cao tốc nhờ lòng dân
Sáng 28/1, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao của Đảng và Nhà nước đến thăm và làm việc tại tỉnh Cao Bằng. Trước khi làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Tổng Bí thư đã tham quan không gian triển lãm 10 sự kiện nổi bật của Cao Bằng trong năm 2025, trong đó có sự kiện thông tuyến giai đoạn 1 và khởi công giai đoạn 2 dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
Tại đây, Tổng Bí thư cùng đoàn đại biểu ghi nhận những nỗ lực phi thường sau hơn 700 ngày đêm miệt mài thi công trên công trường. Báo cáo với đoàn công tác, ông Hồ Minh Hoàng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả, đã trình bày loạt giải pháp đồng bộ nhằm tạo nên dấu ấn “kỳ tích” cho dự án.
Được đánh giá là tuyến cao tốc thách thức bậc nhất cả nước, dự án Đồng Đăng – Trà Lĩnh đi qua địa hình núi cao, vực sâu. Nhiều vị trí có cao độ trên 50 m, thiếu đường tiếp cận, thiếu bãi đúc dầm, buộc lực lượng thi công phải áp dụng các giải pháp linh hoạt, sáng tạo, chưa từng có tiền lệ: tối ưu hướng tuyến để giảm tổng mức đầu tư xuống còn 25.550 tỷ đồng; sáng tạo mô hình huy động vốn PPP++; triển khai đồng bộ hai giai đoạn để tiết giảm chi phí, nâng chuẩn khai thác; đồng thời thực hiện nhiều hoạt động an sinh xã hội nhằm tạo sự đồng thuận của người dân.
Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, thời gian thi công thực tế chỉ khoảng 4 tháng, song khối lượng đào đắp của dự án hiện đã đạt 40 triệu m³ - tương đương tổng khối lượng đào đắp toàn tỉnh Cao Bằng trong khoảng 5 năm. Nhờ áp dụng loạt giải pháp đồng bộ, tiến độ dự án được rút ngắn 12 tháng so với hợp đồng.
Điểm đặc biệt giúp kiến tạo nên kỳ tích cho dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh chính là sự đồng thuận sâu rộng của nhân dân. Sau chiến dịch “100 ngày đêm giải phóng mặt bằng” do tỉnh Cao Bằng phát động, hơn 1.000 hộ dân đã hoàn thành giải phóng hơn 222 ha đất. Nhiều hộ tự nguyện dựng lán, ngủ lều, thuê nhà để bàn giao nhà cửa, ruộng vườn cho dự án dù chưa nhận đủ kinh phí hỗ trợ. Họ tự nguyện giao đất, không vì bắt buộc, mà vì niềm tin và khát vọng đổi thay quê hương.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, giai đoạn 1 của dự án sẽ hoàn thành trải thảm bê tông nhựa và lắp đặt thiết bị an toàn giao thông vào tháng 9, tiến tới hoàn thành toàn tuyến vào ngày 31/12/2026.
Nhưng đằng sau con số ấn tượng trên là hình ảnh tập thể cán bộ, kỹ sư, công nhân Đèo Cả cùng các nhà thầu hô vang khẩu hiệu “quyết tâm” trước Thủ tướng Chính phủ vào mùng 5 Tết Ất Tỵ, là những giọt nước mắt trước mất mát khi thiên tai quét qua Cao Bằng cướp đi sinh mạng của ba kỹ sư trẻ; và cũng là niềm vui khi dự án cán đích thông tuyến vào dịp 19/12/2025.
Khái quát hành trình triển khai dự án, ông Lê Hải Hòa - Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng khẳng định rằng cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh là công trình kết tinh của “ý Đảng, lòng dân”, nơi quyết tâm chính trị gặp khát vọng phát triển và được bồi đắp bằng niềm tin sâu sắc của nhân dân.
Xuyên suốt 8 năm triển khai, Tập đoàn Đèo Cả và tỉnh Cao Bằng đã kiên trì tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, truyền cảm hứng để Trung ương điều chỉnh chính sách PPP, đồng thời duy trì khí thế thi công quyết liệt “vượt nắng, thắng mưa”.
Phát biểu tại lễ khởi công Trường Tiểu học Nùng Trí Cao, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cho rằng với tinh thần “dám đi vào nơi khó, dám gánh việc lớn, coi sự phát triển của địa phương là trách nhiệm chung”, Tập đoàn Đèo Cả tiếp tục khẳng định cam kết đồng hành lâu dài cùng chính quyền và nhân dân Cao Bằng, quyết tâm hoàn thành dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh đúng tiến độ, góp phần đưa Cao Bằng “vượt lên chính mình” trong kỷ nguyên mới.
“Hiếm có nhà đầu tư nào chọn ở lại để dám làm, dám chịu trách nhiệm, giải quyết công việc khoa học nhưng giàu tính nhân văn như Đèo Cả”, ông Lê Hải Hòa nhấn mạnh.
Không chỉ là một công trình giao thông trọng điểm, cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh còn cho thấy cách tiếp cận phát triển mới của Cao Bằng: lấy hạ tầng làm động lực, lấy con người làm trung tâm, lấy sự đồng thuận xã hội làm nền tảng. Từ thực tiễn triển khai dự án, những bài học về tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và chăm lo đời sống nhân dân đã trở thành tiền đề quan trọng để định hình mô hình phát triển bền vững cho tỉnh trong giai đoạn tới.
Phát biểu kết luận buổi làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cao Bằng ngày 28/1, Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra nhiệm vụ cho Cao Bằng phải tìm con đường phát triển phù hợp trong giai đoạn mới.
Trong đó, Cao Bằng cần đầu tư văn hóa - xã hội, phúc lợi, giáo dục, y tế cho nhân dân như nền tảng “an ninh mềm” ở biên giới; gắn tăng trưởng với bảo đảm an sinh, chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo. Đồng thời phát triển nguồn nhân lực gắn trực tiếp với đầu ra việc làm trong các lĩnh vực ưu tiên: logistics và thương mại biên giới, du lịch chất lượng, nông nghiệp đặc sắc gắn chế biến, dịch vụ.
Từ những mái trường nơi vùng biên, đến tuyến cao tốc hiện đại, có thể thấy rõ một điểm chung xuyên suốt trong hành trình phát triển của Cao Bằng hôm nay: hạ tầng không đi một mình, mà được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với phúc lợi của người dân, vừa tạo ra giá trị kinh tế bền vững, vừa giúp củng cố “thế trận lòng dân”.
