Ngay từ rất sớm, Đảng đã xác định rõ, chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) không chỉ là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội mà còn là chính sách nhân văn. Nhiều Nghị quyết, chủ trương lớn của Đảng đã đặt BHYT ở vị trí trung tâm, coi đây là công cụ quan trọng để thực hiện các mục tiêu về chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, củng cố nền an sinh và phát triển đất nước bền vững.
Trong đó, Nghị quyết Đại hội XIII nhấn mạnh yêu cầu “mở rộng bao phủ BHYT toàn dân, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản, có chất lượng”.
Trên cơ sở đó, Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội đã đặt ra mục tiêu rất cao: Đến năm 2030, trên 95% dân số tham gia BHYT; trên 95% người dân sử dụng dịch vụ chăm sóc ban đầu tại y tế cơ sở được BHYT chi trả. Đây là những chỉ tiêu thể hiện rõ tầm nhìn dài hạn, khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng trong việc bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Những định hướng chiến lược này không chỉ tạo nền tảng lý luận vững chắc cho việc hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật mà còn là kim chỉ nam trong việc mở rộng diện bao phủ BHYT và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh BHYT.
Với sự quan tâm của Đảng, sự nỗ lực của hệ thống Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, công tác BHYT đạt nhiều thành tựu vượt bậc. Nếu năm 2009, tỷ lệ bao phủ đạt 57% dân số thì đến năm 2025 đã tăng lên 74,7% và hết năm 2025, số người tham gia BHYT đạt 95,2% dân số - vượt 0,16% theo chỉ tiêu được giao tại Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và hoàn thành sớm 5 năm so với mục tiêu của Nghị quyết số 42-NQ/TW.
“Con số này không chỉ vượt các lộ trình đã đề ra trước đó mà còn đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ bao phủ BHYT cao trong khu vực. Đặc biệt, tỷ lệ người tham gia BHYT tự đóng không có sự hỗ trợ từ Nhà nước cũng không ngừng tăng lên thể hiện rõ niềm tin ngày càng cao của người dân đối với chính sách” – Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn cho biết.
Đáng chú ý, kết quả mở rộng bao phủ BHYT không chỉ đến từ khu vực có quan hệ lao động ổn định mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới các nhóm yếu thế, người nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; góp phần hiện thực hóa nguyên tắc “không ai bị bỏ lại phía sau” trong chăm sóc sức khỏe.
Thông qua chính sách BHYT, tất cả người dân được bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế, nhất là các dịch vụ kỹ thuật cao, chuyên sâu. Hiện nay, hệ thống cơ sở khám, chữa bệnh không ngừng được mở rộng với trên 13.000 cơ sở ký hợp đồng BHYT, đáp ứng kịp thời nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Với cơ chế cộng đồng chia sẻ rủi ro, chính sách BHYT tiếp tục phát huy vai trò là "lá chắn" tài chính cho người dân. Quỹ BHYT đã chi trả cho nhiều trường hợp có chi phí điều trị lớn, sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao, góp phần giảm gánh nặng tài chính, hạn chế nguy cơ tái nghèo do bệnh tật.
Năm 2025, toàn quốc có khoảng 195,5 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT với tổng chi phí đề nghị thanh toán khoảng 161.628 tỷ đồng, tăng mạnh so với năm trước. Danh mục quyền lợi BHYT ngày càng được mở rộng với hơn 10.000 dịch vụ kỹ thuật, trên 1.000 hoạt chất thuốc và hàng trăm loại vật tư y tế, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến.
Nâng tầm chất lượng dịch vụ, mở rộng quyền lợi
Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân” và Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3/10/2025 về thực hiện BHYT toàn dân trong giai đoạn mới - đều hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ người tham BHYT thông qua nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng quyền lợi.
Đặc biệt, Nghị quyết số 72-NQ/TW đặt mục tiêu mang tính đột phá về cấu trúc hệ thống y tế, theo đó đến năm 2027, 20% lượt khám chữa bệnh BHYT được thực hiện tại tuyến xã; mở rộng chi trả cho dịch vụ dự phòng, sàng lọc và quản lý bệnh mãn tính; tiến tới miễn viện phí cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT.
Thông qua các nghị quyết của Đảng, quan điểm "lấy người dân làm trung tâm" trong chăm sóc sức khỏe ngày càng được thể hiện rõ nét; không chỉ định hướng mở rộng số lượng người tham gia BHYT mà còn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, bảo đảm quyền lợi thực chất của người tham gia, coi đây là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin xã hội đối với chính sách BHYT. Sự lãnh đạo nhất quán của Đảng đã tạo điều kiện để hệ thống chính sách BHYT từng bước chuyển từ mục tiêu bao phủ hình thức sang bao phủ hiệu quả, từ chú trọng "có thẻ BHYT" sang bảo đảm "thẻ BHYT có giá trị sử dụng thực tế".
Ông Lê Hùng Sơn nhấn mạnh, quán triệt tinh thần Đại hội XIV của Đảng, chính sách BHYT trong giai đoạn tới không chỉ hướng tới mục tiêu bao phủ rộng mà chuyển mạnh sang giai đoạn phát triển chất lượng cao, bền vững, hiệu quả, gắn chặt với yêu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.
Trên cơ sở đó, các mục tiêu cụ thể trong giai đoạn tới tiếp tục bám sát các chỉ tiêu mà Đảng đã xác định, trong đó trọng tâm là duy trì vững chắc và nâng cao chất lượng tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân; phấn đấu bảo đảm trên 95% dân số tham gia BHYT một cách ổn định, bền vững; trên 95% người dân sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu tại y tế cơ sở được BHYT chi trả. Đồng thời, nâng cao rõ rệt mức độ hài lòng của người tham gia, thụ hưởng chính sách, coi đây là thước đo quan trọng đánh giá hiệu quả thực thi chính sách BHYT trong thực tiễn.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với nhiều thời cơ, thách thức đan xen, việc tiếp tục củng cố, phát triển BHYT toàn dân theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, tiến bộ, nhân văn - nơi mọi người dân đều được chăm sóc và bảo vệ sức khỏe một cách công bằng và bền vững.
