.jpg)
Niềm tin kinh doanh phục hồi vững chắc
Nhìn lại bức tranh DN năm 2025, có thể thấy nhiều tín hiệu tích cực trong hoạt động đăng ký kinh doanh. Theo số liệu của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 11 tháng năm 2025, cả nước có gần 178.000 DN đăng ký thành lập mới, với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 1.753.200 tỷ đồng, đều tăng 20,9% so với cùng kỳ năm 2024. Bên cạnh đó, số DN quay trở lại hoạt động cũng tăng mạnh, với 97.600 DN tái gia nhập thị trường, tăng 36,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 11 tháng, nền kinh tế ghi nhận gần 275.600 DN gia nhập thị trường, tăng 26,1% so với cùng kỳ năm 2024.
Tính đến cuối năm 2025, tổng số DN đang hoạt động trên cả nước đạt gần 1,1 triệu DN, tăng khoảng 160.000 DN so với cuối năm 2024.
Đáng chú ý, quy mô dòng vốn bổ sung vào nền kinh tế đạt mức cao. Cụ thể, tổng vốn đăng ký bổ sung trong 11 tháng đạt 5,6 triệu tỷ đồng, tăng 104,3% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng số vốn tăng thêm của các DN đang hoạt động đạt gần 3,9 triệu tỷ đồng, tăng tới 197,3%. “Những con số này cho thấy các DN đang hoạt động đã nhìn thấy cơ hội và sẵn sàng rót vốn mở rộng sản xuất, kinh doanh. Đây là chỉ dấu rõ nét nhất cho thấy niềm tin kinh doanh của cộng đồng DN đang phục hồi vững chắc, thay vì chỉ nhìn vào số lượng DN đăng ký mới” - chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong nhận định.
Tuy nhiên, bức tranh DN năm 2025 không hoàn toàn chỉ có gam màu sáng. Số lượng DN rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao và tiếp tục gia tăng. Trong 11 tháng, cả nước có 110.100 DN tạm ngừng kinh doanh có thời hạn (tăng 14,4%), 64.500 DN ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (tăng 11,7%) và 30.800 DN hoàn tất thủ tục giải thể (tăng 60,1%). Đáng chú ý, tỷ lệ gia tăng mạnh ở nhóm DN hoàn tất giải thể cho thấy mức độ khắc nghiệt của thị trường. Không còn là tình trạng “ngủ đông” hay “cầm cự”, một bộ phận không nhỏ DN đã buộc phải rút lui khỏi cuộc chơi.
Đánh giá tổng thể, TS. Cấn Văn Lực - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ - cho rằng, bức tranh DN năm 2025 phản ánh hai mặt song hành. Ở chiều tích cực, niềm tin kinh doanh của cộng đồng DN tiếp tục hồi phục, nhất là trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được triển khai, tạo kỳ vọng lớn cho khu vực DN. Điều này cũng cho thấy các chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh đã phát huy hiệu quả. Ở chiều ngược lại, những con số DN rút lui cho thấy môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều sức ép, đặt ra thách thức lớn đối với khả năng tồn tại và phát triển bền vững của DN.
Bước sang năm 2026, giới chuyên gia nhận định cộng đồng DN Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội quan trọng khi nền kinh tế được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, môi trường vĩ mô cơ bản được giữ vững, lạm phát dự báo tiếp tục được kiểm soát và chính sách tiền tệ - tài khóa theo hướng hỗ trợ tăng trưởng. Việc đẩy mạnh đầu tư công vào các dự án hạ tầng chiến lược không chỉ tạo hiệu ứng lan tỏa cho các ngành xây dựng, vật liệu, logistics, mà còn mở ra dư địa phát triển dài hạn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN trong nhiều lĩnh vực.
Song song với đó, tiến trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang được thúc đẩy mạnh mẽ cũng mở ra không gian phát triển mới cho DN. Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào quản trị và sản xuất giúp DN tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động. Đồng thời, xu hướng chuyển đổi xanh ngày càng rõ nét tạo cơ hội để DN nâng cấp công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và gia tăng lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.
Doanh nghiệp cần nỗ lực vượt thách thức
Bên cạnh cơ hội, năm 2026 cũng được dự báo tiềm ẩn không ít thách thức tạo sức ép lớn đối với DN. Theo các chuyên gia, sự phục hồi của thương mại toàn cầu vẫn khá mong manh; biến động địa chính trị, xung đột thương mại và xu hướng bảo hộ tiếp tục diễn biến phức tạp, có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, gia tăng rủi ro về thị trường và đơn hàng, đặc biệt với các DN phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.
Áp lực chi phí cũng là thách thức đáng kể khi giá nguyên, nhiên vật liệu và chi phí logistics có thể tiếp tục biến động trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, làm thu hẹp biên lợi nhuận của DN. Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận vốn vẫn là bài toán khó đối với không ít DN trước yêu cầu an toàn tín dụng ngày càng chặt chẽ.
Đáng chú ý, tại thị trường quốc tế, các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe liên quan đến phát triển bền vững, giảm phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc… đang trở thành rào cản mới. Để đáp ứng yêu cầu này, DN buộc phải đầu tư thêm cho công nghệ, nhân lực và quản trị. Với nhiều DN, đây không chỉ là áp lực về chi phí mà còn là thách thức về năng lực triển khai, nếu thiếu sự chuẩn bị bài bản và lộ trình phù hợp.
Trong bối cảnh đó, TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng, về phía Chính phủ, yêu cầu cấp thiết là tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng để DN yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh. Việc điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ và tài khóa theo hướng hài hòa giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát sẽ giúp DN giảm bớt gánh nặng chi phí vốn, cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng. Đồng thời, cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, qua đó giúp DN tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ.
Ở góc độ chính sách, Cục Thống kê khuyến nghị các giải pháp hỗ trợ DN cần chuyển từ “diện rộng” sang “chiều sâu”, tập trung gia tăng nội lực và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo đó, cần ưu tiên hỗ trợ DN tiếp cận các nguồn lực để đầu tư vào nghiên cứu - phát triển (R&D), khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị.
Về phía DN, giới chuyên gia nhấn mạnh đổi mới mô hình kinh doanh và nâng cao năng lực quản trị phải trở thành ưu tiên hàng đầu. DN cần chủ động tái cấu trúc hoạt động, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao. Chỉ khi nâng cao “sức khỏe nội tại”, DN mới có thể đáp ứng được các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đặc biệt, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cần được xác định là hai trụ cột chiến lược trong lộ trình phát triển, giúp DN không bị “tụt lại” trên sân chơi toàn cầu.
Với những cơ hội và thách thức đan xen trong năm 2026, bức tranh DN Việt Nam đòi hỏi sự chủ động đổi mới từ chính cộng đồng DN, đồng thời cần vai trò kiến tạo mạnh mẽ hơn từ chính sách, nhằm tiếp tục phát huy vai trò của DN như một động lực then chốt cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn mới./.
